CEO Phemex Federico Variola nói về AI, thị trường dự đoán và giai đoạn tiếp theo của giao dịch crypto

• CEO của Phemex, ông Federico Variola cho biết hiện nay, hành vi giao dịch crypto đã mở rộng vượt ra khỏi các token spot truyền thống, sang cả thị trường dự đoán, tài sản token hóa, sử dụng bot, và tiếp cận thị trường tài chính truyền thống.
• Ông Variola nhận định thị trường dự đoán đang là công cụ thu hút người dùng mạnh nhất vì nó kết nối các hoạt động blockchain với sự kiện thực tế ngoài đời.
• AI có thể hỗ trợ nhà giao dịch hiểu thị trường và xây dựng chiến lược dựa trên quy tắc, tuy nhiên theo Variola, yếu tố con người vẫn rất quan trọng.

Giao dịch crypto đã thay đổi đáng kể trong vài năm trở lại đây. Với nhiều người dùng, trước đây thị trường chủ yếu tập trung vào việc mua tích trữ token, nắm giữ altcoin hoặc giao dịch hợp đồng tương lai. Hiện nay, các sàn giao dịch còn mở rộng sang mảng thị trường dự đoán, bot sử dụng AI, tài sản token hóa, sản phẩm tiếp cận các công ty trước IPO và những sản phẩm liên quan tới tài chính truyền thống.

Trong một podcast gần đây của BeInCrypto, Mo đã trò chuyện cùng Federico Variola, CEO của Phemex, để bàn về cách hành vi người dùng đang thay đổi và lý do các sàn giao dịch xây dựng hệ sinh thái giao dịch “all-in-one” hơn. Chủ đề trao đổi gồm thị trường dự đoán, công cụ AI, giao dịch chiến lược, áp lực pháp lý, và quản trị rủi ro khi các nền tảng crypto bổ sung thêm nhiều loại tài sản mới.

Nhà giao dịch crypto đang quan tâm nhiều hơn ngoài các token

Ông Variola nhận thấy thay đổi lớn nhất trong giao dịch crypto là sự hào hứng với các đổi mới trên thị trường không còn cao như các chu kỳ trước. Theo ông, các giao thức và blockchain mới hiện không còn tạo ra mức độ sôi động như những năm trước nữa.

Điều này khiến nhà giao dịch tìm đến những sản phẩm mới hơn.

Ông chỉ ra rằng, tài sản token hóa, RWAs, tiếp cận thị trường tài chính truyền thống và các dạng hợp đồng perpetual mô phỏng IPO đang nhận được sự chú ý ngày càng tăng. Dù dùng công nghệ crypto, nhưng phần lớn sự quan tâm lại đến từ phía bên ngoài thị trường tiền số.

“Những nền tảng làm tốt là nền tảng tạo nhiều cơ hội giao dịch nhất cho người dùng,” ông Variola chia sẻ.

Người dùng các sàn giao dịch hiện muốn có nhiều cách thể hiện quan điểm thị trường mà không phải di chuyển qua nhiều công cụ, ví, chain hay giao diện quá khác biệt. Với Phemex, giải pháp là đưa đa dạng loại sản phẩm về trên cùng một nền tảng.

Sàn giao dịch tập trung vẫn rất quan trọng với người dùng

Ông Variola phân loại cộng đồng crypto thành hai nhóm lớn:

• Một nhóm vẫn ưu tiên sử dụng sàn giao dịch tập trung để giao dịch lẫn quản lý tài chính cá nhân;
• Nhóm còn lại tích cực hơn trên on-chain, sử dụng sàn phi tập trung để tiếp cận nhanh với sản phẩm mới cũng như các giao thức sớm.

Theo ông, DeFi mang tới cơ hội sinh lời vượt trội cùng quyền sở hữu của người dùng, song lại đi kèm nhiều rào cản như tự lưu trữ tài sản, rủi ro hợp đồng thông minh cũng như quản lý ví phức tạp. Trong khi đó, sàn tập trung có thể gom nhiều đổi mới từ crypto vào thành một sản phẩm với giao diện đơn giản hơn rất nhiều.

Ví dụ, nhà đầu tư có thể muốn tiếp cận hàng loạt token của các mạng khác nhau mà không cần phải mở nhiều ví, bridge token rườm rà hoặc chuyển đổi liên tục giữa các chain. Sàn tập trung hoàn toàn có thể tích hợp sẵn các sản phẩm đó, loại bỏ phần lớn phiền toái về kỹ thuật.

Ông Variola nhận định xu hướng này khiến sàn tập trung tiếp tục giữ vị thế cạnh tranh mạnh khi là công cụ phục vụ cho người dùng mass. Dù vậy, ông cũng thừa nhận các sản phẩm mới nhất thường vẫn xuất hiện đầu tiên trên on-chain, nơi những dự án nhỏ có thể phát triển nhanh hơn các nền tảng lớn.

Thị trường dự đoán giúp crypto gắn liền hơn với sự kiện thực tế

Thị trường dự đoán là một chủ đề quan trọng trong podcast này. Phemex đã tích hợp tính năng thị trường dự đoán vào nền tảng, đặc biệt trở nên nổi bật mỗi khi có sự kiện lớn như bầu cử tại Mỹ.

Ông Variola nhấn mạnh, thị trường dự đoán là công cụ marketing cực mạnh mà crypto từng tạo ra.

Người dùng có thể tham gia đặt cược dự đoán các kết quả của sự kiện thực tế như bầu cử, thể thao, tài chính, IPO hay tin tức toàn cầu… Dù vậy, nhiều người thậm chí còn không để ý rằng các hoạt động này đều diễn ra trên nền tảng blockchain.

Thị trường dự đoán cũng có lợi thế nổi bật. Chúng có thể được triển khai với bất kỳ sự kiện nào, dù thanh khoản hạn chế. Trong khi thị trường perpetual cần có lượng giao dịch lớn cùng nhà tạo lập và thanh khoản, thì thị trường dự đoán vẫn thu hút quan tâm đơn giản nhờ sự kiện vốn đã “nóng” ngoài đời thật.

Ông Variola cho rằng, thị trường dự đoán cho phép sàn giao dịch kết nối bản thân với sự kiện toàn cầu theo cách mà các sản phẩm giao dịch truyền thống chưa chắc làm được.

Thay vì tự xây dựng thị trường dự đoán từ con số 0, Phemex đã tích hợp giao diện của Polymarket. Theo Variola, đây là cách làm hợp lý cho các sàn tập trung — sản phẩm bên ngoài đã hoạt động tốt thì sàn có thể nhúng vào dịch vụ của mình và cùng chia sẻ giá trị, thay vì tự phát triển lại từ đầu.

Khung pháp lý với thị trường dự đoán vẫn chưa đồng bộ giữa các quốc gia

Chủ đề này cũng bàn về sự thiếu chắc chắn trong khung pháp lý cho thị trường dự đoán. Một số nước quản lý rất chặt, số khác lại linh hoạt hơn tùy quy định địa phương.

Ông Variola cho rằng, các sàn tập trung có ưu thế khi đã quen vận hành theo KYC và kiểm soát tuân thủ từng khu vực. Chẳng hạn Phemex có thể chặn dịch vụ này tại những quốc gia như Đức, nơi luật nghiêm ngặt, và mở ở những nơi được phép.

Ông bổ sung thêm, lĩnh vực crypto thường phát triển nhanh hơn tốc độ phản ứng của cơ quan quản lý. Khi luật vừa mới hoàn thiện, sự chú ý của thị trường có thể lại dịch chuyển sang loại sản phẩm khác rồi.

Theo Variola, vai trò của sàn là đảm bảo mỗi người dùng chỉ truy cập sản phẩm theo đúng quy định của quốc gia họ.

AI hỗ trợ xây dựng hệ thống giao dịch, nhưng không thể thay thế sự phán đoán của con người

AI cũng là chủ đề lớn khác được thảo luận. Ông Variola đánh giá AI có thể cực kỳ hữu ích cho nhà đầu tư nhỏ lẻ khi tham gia thị trường tài chính phức tạp.

Những người mới bắt đầu thường gặp phải các thuật ngữ lạ như vốn hóa thị trường, thanh khoản, định giá, lợi nhuận, tài sản thế chấp và biến động. Trước đây, người dùng phải tự tổng hợp kiến thức này từ các diễn đàn, tài liệu hướng dẫn, video và mạng xã hội. Các công cụ AI giờ đây giúp người dùng tiếp cận kiến thức nhanh hơn bằng cách giải thích khái niệm và hỗ trợ tổ chức thông tin.

Tuy nhiên, Variola không xem AI là thứ có thể thay thế cho tư duy và chiến lược riêng của mỗi nhà giao dịch.

Nếu tất cả mọi người đều nhận được cùng một chiến lược từ cùng một mô hình AI, lợi thế trên thị trường sẽ biến mất. Lợi thế giao dịch phụ thuộc vào suy nghĩ độc lập, chọn thời điểm, kiểm soát rủi ro và cách thực hiện lệnh. AI có thể hỗ trợ quy trình này, nhưng “hãy giúp tôi kiếm tiền” vẫn còn quá chung chung để có thể trở thành một hệ thống giao dịch hiệu quả.

Phemex đang sử dụng AI để giúp người dùng xây dựng và tùy chỉnh chiến lược giao dịch. Ví dụ, một nhà giao dịch có thể yêu cầu AI tạo ra bot lưới (grid bot) dựa trên phạm vi giá cụ thể, thiết lập biến động hay điều kiện nào đó của chỉ báo. AI sẽ giúp sắp xếp cấu trúc này, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn cần do con người quyết định.

Giao dịch theo chiến lược giúp hạn chế quyết định cảm tính

Variola cho biết nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ gặp khó khăn vì họ dễ bị cảm xúc chi phối trước tin tức hoặc biến động ngắn hạn của thị trường. Giao dịch theo chiến lược buộc người dùng phải đặt ra quy tắc trước khi tham gia vào thị trường.

Quá trình này có thể gồm việc xây dựng lập luận, kiểm tra chiến lược, áp dụng thực tế, điều chỉnh và rút ra bài học từ kết quả. AI và bot giúp quá trình này trở nên dễ tiếp cận hơn bằng cách biến ý tưởng của người dùng thành các bước thực hiện lặp lại theo quy trình.

Theo Variola, đây là một trong những lợi ích lớn nhất của giao dịch theo chiến lược. Nó giúp người dùng suy nghĩ kỹ trước khi giao dịch, thay vì phản ứng vội vàng trước từng chuyển động giá.

Giao dịch đa thị trường đòi hỏi kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn

Khi các sàn ngày càng bổ sung nhiều loại sản phẩm giao dịch, việc quản lý rủi ro cũng trở nên phức tạp hơn. Hiện tại, Phemex đang hoạt động trên nhiều thị trường như crypto, hợp đồng tương lai, thị trường dự đoán, tiếp cận thị trường truyền thống, tích hợp AI và các sản phẩm giao dịch tự động.

Variola cho rằng cốt lõi của quản lý rủi ro vẫn là sự vững mạnh về dự trữ, kiểm soát đòn bẩy, chất lượng tài sản thế chấp và quản lý biến động. Sàn giao dịch cần đảm bảo không cung cấp mức đòn bẩy quá lớn cho người dùng, để tránh rủi ro mất thanh khoản khi thị trường biến động mạnh.

Ông cũng nhấn mạnh việc thao túng thị trường là vấn đề lớn đối với hợp đồng tương lai perpetual và thị trường dự đoán. Những tài sản ít thanh khoản hoặc hợp đồng nhỏ lẻ dễ bị ảnh hưởng nếu các yếu tố như lãi suất mở, đòn bẩy và tiêu chuẩn niêm yết không được quản lý nghiêm ngặt.

Các sàn giao dịch tập trung hiện có nhiều công cụ để kiểm soát những rủi ro này, như giới hạn vị thế mở, kiểm soát mức tiếp xúc hợp đồng và quản lý đòn bẩy. Variola nói rằng các biện pháp thận trọng hơn một chút có thể giúp tránh được nhiều rủi ro nghiêm trọng nhất.

Thách thức đặt ra là cân bằng giữa nhu cầu của người dùng và sự an toàn của nền tảng. Nhiều nhà giao dịch muốn có thêm đòn bẩy, thêm sản phẩm mới và được tiếp cận thị trường nhanh hơn. Các sàn giao dịch cần lựa chọn kỹ để đảm bảo tăng trưởng không tạo ra rủi ro không cần thiết.

Phemex xem giao dịch là trải nghiệm đa thị trường

Thông điệp chính của podcast là việc giao dịch crypto đang dần trở thành trải nghiệm đa thị trường. Người dùng hiện muốn tiếp cận kết quả sự kiện, câu chuyện, tài sản truyền thống, chiến lược tự động và các công cụ hỗ trợ bởi AI.

Đối với Phemex, điều này đồng nghĩa với việc xây dựng một sàn giao dịch tích hợp các lĩnh vực này trong cùng một nền tảng, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định, quản lý quyền truy cập sản phẩm và kiểm soát rủi ro.

Variola kết thúc cuộc trò chuyện bằng một nhận định tích cực về Bitcoin. Ông nhận định rằng nếu những đợt bán tháo ngắn hạn từ các holder lớn tạo ra đáy thị trường, Bitcoin hoàn toàn có thể quay lại đỉnh lịch sử vào cuối năm nay.

Thông điệp lớn dành cho các nhà giao dịch là hướng phát triển của các sản phẩm trên sàn giao dịch đang thay đổi. Các nền tảng crypto đang dần trở thành cổng tài chính, nơi người dùng có thể giao dịch tài sản, sự kiện, chiến lược và kỳ vọng thị trường chỉ với một tài khoản duy nhất.