Crypto đã dành nhiều năm để theo đuổi “thời khắc lớn” với các tổ chức tài chính. Phần lớn sự chú ý được đổ dồn vào các quỹ ETF Bitcoin, quỹ token hóa, stablecoin và lời hứa phố Wall sẽ chuyển hoạt động lên blockchain. Tuy nhiên, một trong những ứng dụng rõ ràng nhất có thể lại nằm ở một lĩnh vực kém nổi bật hơn nhiều: tài trợ thương mại.
Đó chính là thị trường mà Travis John, Trưởng bộ phận DeFi tổ chức tại XDC Network, tin rằng blockchain có thể mang lại sự cải thiện thực tế.
Phát biểu tại sự kiện Consensus Miami, Travis đã mô tả một hệ thống thương mại toàn cầu vẫn còn phụ thuộc nhiều vào việc ghi chép rời rạc, các ngân hàng phối hợp chưa hiệu quả, quy trình nhiều giấy tờ và chi phí tài chính cao.
“Từ năm 2019, chúng tôi đã liên tục xây dựng những ‘hệ thống đường ray’ này,” Travis chia sẻ. Mục tiêu, theo ông, là “đem lại cách theo dõi hoạt động thương mại toàn cầu tốt hơn, nhanh hơn, rẻ hơn và minh bạch hơn.”
Vấn đề này khá dễ hiểu. Một lô hàng cà phê có thể liên quan đến 9 bên. Lô hàng đồng có thể liên quan đến 11 bên. Ngân hàng, nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu, đơn vị logistics, tổ chức tài chính đều tham gia cùng một giao dịch, nhưng thường xuyên sử dụng các bộ hồ sơ khác nhau.
Điều này khiến mọi việc bị trì hoãn và tạo ra sự thiếu tin tưởng. Khi ngân hàng không nắm được toàn bộ thông tin, họ sẽ định giá rủi ro cao hơn. Khi các doanh nghiệp nhỏ không chứng minh được hồ sơ rõ ràng, họ thậm chí có thể không được cấp vốn vay.
Travis còn chỉ ra quy mô của vấn đề này.
“Toàn ngành tài trợ thương mại vào khoảng 15,000 tỷ USD,” ông nói. Trong đó, ông nhấn mạnh “đang có một khoảng trống hơn 2,500 tỷ USD” mà các doanh nghiệp không thể tiếp cận được nguồn tài trợ mong muốn.
Khoảng trống này ảnh hưởng trực tiếp đến các công ty đang vận chuyển hàng hóa thật. Nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu không thể chốt được đơn hàng chỉ vì ngân hàng/lender không có đủ thông tin tin cậy để phê duyệt khoản vay.
Đây là điểm làm cho giải pháp của XDC trở nên nổi bật hơn những câu chuyện về token hóa tài sản ngoài đời thật khác. Mạng lưới này tập trung vào tài liệu thương mại, chi tiết về lô hàng, giấy chứng nhận, hóa đơn cùng các tài liệu xác nhận mà nhiều bên cùng cần sử dụng.
Theo Travis, blockchain sẽ là lớp ghi nhận dữ liệu giúp các phần của quy trình này tập hợp lại thành một nguồn thông tin chung. Nếu tất cả các bên đều có thể xem cùng một bộ dữ liệu đã xác thực, việc hỗ trợ tài chính sẽ trở nên nhanh chóng và tiết kiệm hơn.
Cơ hội thậm chí còn lớn hơn với các doanh nghiệp nhỏ vốn bị loại khỏi hệ thống tài trợ thương mại truyền thống. Travis cho biết, rất nhiều doanh nghiệp phải chấp nhận nguồn vốn chi phí cao chỉ vì nhà cho vay không thể xác minh thông tin đầy đủ.
Ông cho rằng nếu minh bạch thông tin tốt hơn, chi phí tài chính có thể giảm mạnh. Ở một số trường hợp, mức cải thiện thậm chí đạt 50%.
XDC đã xây dựng hệ thống tài trợ thương mại nhiều năm qua, nhưng Travis cho rằng thị trường cần một phương thức thanh toán thật sự tiện dụng thì giải pháp mới có thể mở rộng quy mô.
“Thứ thật sự còn thiếu, đó chính là stablecoin,” ông chia sẻ.
Dữ liệu giao dịch được ghi nhận trên blockchain, còn stablecoin sẽ xử lý việc luân chuyển tiền. Travis ví cơ chế này như một “chiếc bánh sandwich stablecoin”, với tiền pháp định (fiat) nhập vào một đầu, stablecoin chuyển qua phần giữa, và đến cuối cùng lại trả ra fiat.
Quy trình thanh toán truyền thống vốn mất tới 7 ngày, nhờ stablecoin có thể rút ngắn xuống còn khoảng 24 giờ, tùy vào các bên tham gia. Như vậy, doanh nghiệp kinh doanh xuyên biên giới sẽ hưởng lợi lớn nhờ thanh toán nhanh, chi phí thấp hơn, quản lý dòng tiền tốt hơn.
Với các nhà đầu tư, Travis cho rằng tài trợ thương mại là một hình thức đầu tư thực tế và ổn định hơn nhiều so với việc săn lợi nhuận crypto mang tính đầu cơ.
“Đây là quyền lợi dựa trên dòng tiền thật sự. Đây là những doanh nghiệp thực, hàng hóa thực đang di chuyển từ điểm A đến điểm B, với các đơn hàng và hóa đơn thật.”
Đây cũng chính là điểm hấp dẫn chính. Tài trợ thương mại nghe có vẻ không thú vị: chủ yếu là giấy tờ, vận chuyển, thanh toán, cấp vốn. Chính Travis cũng thừa nhận: “Đây là một lĩnh vực hơi khô khan.”
Nhưng chính những thị trường “khô khan” như vậy, nền tảng hạ tầng lại cực kỳ quan trọng. Nếu crypto giúp giảm chi phí ở một thị trường 15,000 tỷ USD, thì chẳng cần đến sự phô trương mới chứng minh được giá trị thật.
Thứ cần thiết là nguồn vốn rẻ hơn, thanh toán nhanh hơn, và bộ hồ sơ minh bạch, đáng tin cậy. XDC đang đặt cược vào mô hình DeFi tổ chức này: xây dựng hạ tầng mới cho thương mại toàn cầu.