Tổng thống Trump có thể kiểm duyệt các mô hình AI trước khi phát hành công khai

Nhà Trắng đang xem xét một kế hoạch kiểm tra các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh mẽ trước khi chúng được ra mắt công chúng, theo các báo cáo công bố ngày 05/05/2026.

Đề xuất mới này có thể đánh dấu một thay đổi lớn trong chính sách AI của Mỹ. Nếu được thực hiện, chính phủ liên bang sẽ trực tiếp tham gia đánh giá các mô hình AI tiên tiến trước khi chúng được đưa ra sử dụng rộng rãi hoặc ứng dụng vào hệ thống của nhà nước.

Các cuộc thảo luận được cho là xoay quanh một sắc lệnh hành pháp mới. Kế hoạch này có thể thành lập một nhóm công tác về AI gồm đại diện chính phủ, các cơ quan an ninh quốc gia và các lãnh đạo ngành công nghệ.

Trump sẽ trở thành “người gác cổng” AI?

Mối lo ngay trước mắt là vấn đề an ninh. Các báo cáo cho biết giới chức đang quan tâm đến rủi ro khi các mô hình AI tiên tiến có thể giúp người dùng phát hiện lỗ hổng phần mềm, viết mã độc hại hoặc tăng tốc các cuộc tấn công mạng.

Một mô hình đang bị chú ý là Claude Mythos của Anthropic. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo khả năng lập trình của Claude Mythos có thể khiến việc lập kế hoạch và thực hiện các cuộc tấn công phức tạp trở nên dễ dàng hơn.

Tuy vậy, Nhà Trắng vẫn chưa xác nhận chính sách cuối cùng. Các quan chức cho biết những thông tin về sắc lệnh hành pháp mới chỉ là dự đoán, và nếu có quyết định chính thức sẽ được Tổng thống Donald Trump công bố.

Rủi ro lớn nhất là việc can thiệp quá mức. Nếu phải kiểm tra trước khi ra mắt, quá trình phát triển AI có thể bị chậm lại, tạo ra áp lực chính trị trước mỗi lần ra mắt mô hình mới, đồng thời trao cho Washington quyền kiểm soát lớn chưa từng có với công nghệ tư nhân.

Tuy nhiên, lý do về mặt an ninh lại không phải là yếu. Nếu một mô hình AI thực sự nâng cao năng lực tấn công mạng, chính phủ hoàn toàn có lý do để kiểm soát cách thức và đối tượng được tiếp cận mô hình này.

Điều quan trọng nằm ở phạm vi kiểm soát. Nếu chỉ giới hạn ở các mô hình phục vụ mục đích an ninh quốc gia và ứng dụng trong cơ quan nhà nước, việc này sẽ dễ chấp nhận hơn. Ngược lại, nếu mở rộng ra toàn bộ các mô hình AI lớn, quy trình phê duyệt này sẽ gây nhiều tranh cãi.

Gần đây, lĩnh vực tiền mã hóa cũng có một ví dụ tương tự. Vào tháng 01/2025, Trump đã thành lập một nhóm công tác tài sản số để phối hợp chính sách giữa các cơ quan. Nhóm này sau đó đã góp phần định hướng chính sách cho chính quyền Mỹ về crypto, bao gồm các quy định về stablecoin và các hành động ở cấp cơ quan.

Lịch sử này rất đáng chú ý. Các nhóm công tác do Trump thành lập thường khởi đầu dưới dạng tư vấn, nhưng sau đó có thể trở thành bộ máy chính sách thực sự. Nếu kế hoạch kiểm soát AI được thực hiện, đây sẽ là phép thử đầu tiên về mức độ kiểm soát của chính quyền Trump đối với các công nghệ AI tiên tiến trước khi chúng được tung ra thị trường.