Bitcoin thay cho dầu mỏ: Cách tiền mã hóa giúp doanh nghiệp Iran tiếp tục hoạt động

Tiền mã hóa đã trở thành một trong những công cụ kinh tế hữu ích nhất của Iran khi chiến tranh, các lệnh trừng phạt và sự cô lập tài chính tiếp tục khiến quốc gia này khó tiếp cận các thị trường toàn cầu.

Áp lực lại gia tăng vào ngày 04/05/2026, sau khi Iran tuyên bố đã bắn tên lửa vào một tàu hải quân Mỹ gần eo biển Hormuz.

Washington đã bác bỏ vụ tấn công này và nói rằng Tehran chỉ bắn những phát súng cảnh báo. Cuộc đụng độ xảy ra trong bối cảnh Mỹ triển khai chiến dịch “Project Freedom”, một hoạt động hải quân nhằm hộ tống các tàu qua eo biển này với sự tham gia của các tàu khu trục, máy bay, drone cùng khoảng 15,000 quân nhân.

Giá dầu tăng vọt, với dầu Brent vượt mốc 120 USD. Trong khi đó, Bitcoin cũng trở lại mức 80,000 USD.

Các lệnh trừng phạt đã biến tiền mã hóa thành phương tiện thanh toán của Iran

Đối với Iran, đây chính là vấn đề lớn. Dầu mỏ vẫn là nguồn thu chính của nhà nước, nhưng tiền mã hóa lại trở nên quan trọng trong hoạt động kinh doanh hàng ngày.

Ebrahim Mello, chuyên gia về Iran và Trung Đông và là thành viên Hội đồng Kinh doanh Tổ chức BRICS+, chia sẻ với BeInCrypto rằng giờ đây gần như không thể tưởng tượng cảnh giao dịch nội địa hoặc xuất nhập khẩu ở Iran lại không dùng đến tiền mã hóa.

Các lệnh trừng phạt, việc không thể sử dụng thẻ Visa, Mastercard và hạn chế truy cập hệ thống SWIFT đã đẩy cả doanh nghiệp lẫn cá nhân chuyển sang tài sản kỹ thuật số.

Theo Mello, nhiều người Iran có thể đổi rial từ tài khoản ngân hàng trong nước sang tiền mã hóa rồi chuyển tiền ra nước ngoài.

Tiền có thể luân chuyển đến Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, các quốc gia Arab và thậm chí Bắc Mỹ thông qua chuyển ví. Giá Bitcoin giờ xuất hiện công khai trên các bảng giao dịch, một số nhà hàng cao cấp tại Tehran cũng đã chấp nhận thanh toán bằng tiền mã hóa.

“Các biện pháp trừng phạt và hạn chế đã khiến người dân phải tìm kiếm giải pháp sáng tạo. Người Iran tìm ra kênh thay thế và tiền mã hóa là một trong những kênh đó. Đã có thời điểm, ai ở Iran cũng tham gia đào coin. Thiết bị đào xuất hiện ở nhà máy, trường học, thậm chí trong các nhà thờ Hồi giáo. Điện ở đây rất rẻ, nhưng vì hoạt động đào coin quá nhiều nên quốc gia bắt đầu chịu cảnh thiếu điện nghiêm trọng,” Ebrahim Mello chia sẻ với BeInCrypto

Việc đào coin phát triển mạnh do giá điện tại Iran rất thấp, nhờ nguồn dự trữ dầu khí dồi dào. Theo Mello, chi phí để đào một Bitcoin tại Iran chỉ khoảng 1,000 – 1,500 USD.

Điều này đã thúc đẩy việc đào coin trong các nhà máy, trường học, nhà thờ Hồi giáo và cả các tòa nhà tư nhân.

Tuy nhiên, làn sóng đào coin làm tăng áp lực lên hệ thống điện của cả nước. Chính phủ đã tìm cách kiểm soát hoạt động đào coin trái phép, nhưng việc xử lý vẫn rất khó khăn khi nó xuất hiện ở cả nhà dân, doanh nghiệp và các khu công nghiệp.

Tiền mã hóa giúp chuyển tiền, nhưng không thể thay thế niềm tin

Dù vậy, tiền mã hóa cũng không xóa bỏ được hết khó khăn trong thương mại của Iran. Theo Mello, các doanh nghiệp Iran thường dựa vào cái bắt tay, thanh toán tiền mặt, hóa đơn pro-forma và chuyển tiền qua ví.

Điều này khiến họ gặp khó ở những thị trường như Nga, nơi mọi giao dịch đều yêu cầu hợp đồng, quy định nhãn mác, giấy chứng nhận và quy trình ngân hàng rõ ràng.

Kết quả là gì? Tiền mã hóa giúp doanh nghiệp Iran chuyển tiền khi các kênh chính thống bị chặn. Nhưng nó không thể thay thế hệ thống pháp lý, kiến thức thị trường hay niềm tin trong giao dịch quốc tế.