Adam Back thách thức quan điểm lớn nhất về lượng Bitcoin mà Satoshi nắm giữ

Adam Back, người sáng tạo Hashcash và cũng là một trong những nhân vật tiên phong trong giai đoạn đầu của Bitcoin, đã phản bác mạnh mẽ bộ phim tài liệu mới về Satoshi Nakamoto khi cho rằng bộ phim này có những giả định kỹ thuật sai lầm liên quan đến mô hình đào Bitcoin và cách xác định sở hữu coin.

Bài phản hồi chi tiết của Back trên X chỉ ra những điểm yếu quan trọng trong cách bộ phim tài liệu này diễn giải dữ liệu đào Bitcoin lúc đầu, cũng như mô hình Patoshi được dùng để ước tính số Bitcoin của Satoshi.

Vấn đề với mô hình Patoshi

Bộ phim tài liệu này chủ yếu dựa vào mô hình Patoshi, một cách phân tích thống kê dữ liệu thời gian khối Bitcoin mà các nhà nghiên cứu tin có thể xác định được các block do Satoshi đào. Phân tích này cho rằng Satoshi từng kiểm soát từ 500,000 đến 1 triệu Bitcoin nhờ đào khoảng 20-40% số block trong năm đầu tiên của Bitcoin.

Back cho rằng cách phân tích này thực sự không đáng tin cậy.

“Rõ ràng là còn rất nhiều người đào khác (chiếm 60-80% tổng hashrate hoặc thậm chí còn nhiều hơn ngay từ năm đầu)”, Back viết.

Khi mạng lưới Bitcoin phát triển và ngày càng có nhiều người tham gia, mô hình này trở nên khó xác định hơn và không thể kiểm chứng một cách chắc chắn.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, theo thời gian, sự tham gia của các miner ngày càng tăng khiến việc quy kết các block đào trở nên không rõ ràng, mô hình Patoshi dần “hoà lẫn” vào những dữ liệu khác. Điều này có nghĩa bộ phim tài liệu đã phóng đại mức độ chính xác trong việc kết nối hoạt động đào Bitcoin giai đoạn đầu với những cá nhân cụ thể.

Giả định sai lầm “Satoshi chưa từng bán coin”

Lập luận trọng tâm của bộ phim tài liệu là dựa vào giả định Satoshi chưa từng bán dù chỉ một Bitcoin, và từ đó kết luận rằng người sáng lập đã mất.

Câu chuyện này dựa vào niềm tin rằng nếu Satoshi còn sống, ông ấy hẳn đã chi tiêu hoặc bán một lượng coin nhất định, nhất là khi giá Bitcoin từ 0 USD vọt lên 100,000 USD.

Back phản bác trực tiếp cách suy luận này. Ông đặt câu hỏi liệu mô hình Patoshi có thực sự chứng minh được Satoshi vẫn giữ tất cả những coin đó và không bán đi hay không. Ngay cả khi mô hình này xác định đúng Satoshi là người đào các block đó, thì nó cũng không chứng minh những đồng Bitcoin này chưa từng được sử dụng hay chuyển nhượng.

“Nếu Satoshi có bán, ông ấy có thể đã bán những token ở các block đào về sau, nơi mà mô hình trở nên mơ hồ hơn”, Back lập luận.

Nói cách khác, Satoshi hoàn toàn có thể âm thầm bán các token ở thời kỳ đào sau này—khi mô hình Patoshi không còn chính xác—khiến cho việc xác định này trở nên bất khả thi.

Những điểm không nhất quán về dòng thời gian và các lỗi kỹ thuật

Back cũng chỉ ra cách bộ phim tài liệu này xử lý bằng chứng thời gian rất cẩu thả. Ông nhắc tới nghiên cứu trước đó của Jameson Lopp cho thấy Hal Finney đang tham gia một cuộc chạy marathon đúng thời điểm Satoshi thực hiện giao dịch thử nghiệm đầu tiên trên mạng lưới Bitcoin—một bằng chứng cho thấy Finney không thể nào là Satoshi.

Back cho rằng cách tiếp cận của bộ phim giống hiện tượng “Gell-Mann amnesia”—người ta thường bỏ qua, hoặc quên đi các bằng chứng trái chiều sau khi đã đưa ra một giả thuyết ban đầu. Khi bị chỉ ra sự trùng lặp không phù hợp về mặt thời gian của Finney, những người thực hiện phim chỉ đơn giản chuyển hướng sang nói về Len Sassaman mà không giải thích tại sao các bằng chứng ban đầu lại sai.

Không chỉ vậy, phim tài liệu này còn loại trừ những người sống ở múi giờ châu Âu dựa vào phân tích thời điểm đăng bài trên diễn đàn, nhưng sau đó lại đưa ra tên Sassaman dù ông này không phù hợp về múi giờ—Back nhận xét.

Điều này cho thấy nhóm làm phim đã có sẵn kết luận từ trước và chỉ chọn lọc bằng chứng để củng cố ý tưởng ấy, thay vì để bằng chứng dẫn tới kết luận khách quan.

Vấn đề về C++ và Windows

Back còn nhấn mạnh một điểm then chốt do Cam và vợ của Len Sassaman đưa ra: Sassaman không biết lập trình C++, cũng chưa từng sở hữu máy tính chạy Windows. Trong khi đó, mã nguồn gốc của Bitcoin lại được viết bằng C++ — đây là rào cản kỹ thuật lớn.

Thêm nữa, suốt lúc còn sống, Sassaman cũng là người thường xuyên chỉ trích Bitcoin, nên giả thuyết rằng ông ấy bí mật đồng sáng lập là rất thiếu thuyết phục.

Ý nghĩa đối với bí ẩn Satoshi

Phân tích của Back không đưa ra lời giải cuối cùng cho bí ẩn Satoshi, nhưng đã phản biện khá rõ ràng các lập luận của bộ phim tài liệu. Theo ông, dữ liệu đào Bitcoin giai đoạn đầu quá mơ hồ và giả định rằng “Satoshi chưa từng bán coin” là không có cơ sở vững chắc. Điều này không thể dùng để xác định chắc chắn ai là Satoshi.

Các tranh cãi cũng cho thấy việc xác nhận danh tính Satoshi chỉ dựa vào phân tích kỹ thuật là cực kỳ khó khăn. Dù có dùng mô hình thống kê tối ưu đến đâu, hiệu quả sẽ giảm dần khi mạng lưới ngày càng lớn và hoạt động đào ngày càng phân tán.

Nhiều cái tên khác, chẳng hạn như Nick Szabo, lại được nhắc đến sau khi bộ phim tài liệu này thất bại thuyết phục. Một số nhà nghiên cứu cho rằng bí ẩn Satoshi có thể sẽ không có lời giải, trừ khi chính Satoshi tự tiết lộ thân phận hoặc có thêm bằng chứng mới xuất hiện.