BlackRock vừa nộp hồ sơ lên SEC để xin phép phát hành quỹ ETF iShares Nasdaq-100 với mã dự kiến là IQQ, trực tiếp cạnh tranh với quyền kiểm soát chỉ số này của Invesco suốt nhiều thập kỷ qua.
Chuyên gia ETF Eric Balchunas ước tính tỷ lệ phí có thể sẽ ở mức khoảng 12 điểm cơ bản. Điều này sẽ thấp hơn cả QQQ (0.18%) và QQQM (0.15%), mở màn cho một trong những cuộc cạnh tranh ETF lớn nhất vào năm 2026.
BlackRock nổi tiếng với chiến lược tham gia vào các lĩnh vực nổi bật cùng mức phí rất cạnh tranh. Quỹ iShares Bitcoin Trust (IBIT) cũng đã áp dụng cách tiếp cận này.
Họ kết hợp mức phí thấp với khả năng phân phối dành cho tổ chức, giúp dẫn đầu về lượng vốn chảy vào các ETF Bitcoin giao ngay chỉ trong vài tháng.
Kịch bản lần này cũng tương tự. Nếu IQQ có mức phí từ 10 đến 12 điểm cơ bản, các nhà đầu tư nhạy cảm về phí tại các quỹ hưu trí 401(k), nền tảng robo, hoặc các danh mục tư vấn đầu tư sẽ có lý do rõ ràng để chuyển dòng tiền mới sang.
BlackRock đang quản lý tổng tài sản hơn 14,000 tỷ USD và đã vận hành các sản phẩm Nasdaq-100 tại Canada, châu Âu, cũng như Hồng Kông. Điều này giúp họ có kinh nghiệm vận hành và tầm phủ sóng toàn cầu mà Invesco rất khó bắt kịp.
Khả năng bán chéo sản phẩm cũng là một lợi thế lớn. Những cố vấn tài chính đã sử dụng iShares cho các quỹ cổ phiếu, trái phiếu hoặc các yếu tố đầu tư khác có thể dễ dàng bổ sung Nasdaq-100 vào cùng hệ sinh thái. Nền tảng phân tích Aladdin của BlackRock còn giúp giữ chân các khách hàng tổ chức lớn.
IQQ rất có thể sẽ ra mắt dưới dạng ETF mở hiện đại ngay từ đầu. Trong khi đó, QQQ chỉ mới chuyển đổi từ mô hình quỹ đầu tư dạng ủy thác sang cấu trúc ETF mở vào tháng 12/2025. Mô hình cũ này gặp phải một số bất lợi nhỏ, như việc hoàn vốn cổ tức bằng tiền mặt gây lãng phí vốn.
BlackRock cũng dẫn đầu về doanh thu cho vay chứng khoán, giúp giảm thêm chi phí cho quỹ. Kết hợp với kinh nghiệm quản lý các phiên bản Nasdaq-100 toàn cầu, IQQ sẽ có ít điểm yếu cố hữu hơn đối thủ đã tồn tại hơn 20 năm qua.
Tình hình thị trường cũng đang ủng hộ cho sự cạnh tranh này. Nasdaq-100 tiếp tục thu hút dòng vốn nhờ tập trung vào các công ty lớn đi đầu trong đổi mới sáng tạo.
Mức phí thấp hơn nhờ sự cạnh tranh có thể mở rộng thị trường tổng thể, thu hút cả dòng tiền vốn trước đây thường chảy vào các sản phẩm chỉ số rộng hơn.
Dù có nhiều lợi thế, nhưng việc thay thế hoàn toàn QQQ trong ngắn hạn vẫn rất khó xảy ra. QQQ giao dịch hàng chục triệu cổ phiếu mỗi ngày với mức chênh lệch giá cực kỳ thấp trong thị trường ETF.
Thị trường quyền chọn và hợp đồng tương lai liên quan đến QQQ cũng được các tổ chức tài chính sử dụng rộng rãi trong chiến lược giao dịch.
Invesco hiện đang nắm giữ khoảng 360 đến 370 tỷ USD tài sản trong QQQ và thêm 70 tỷ USD ở QQQM. Tổng cộng hơn 430 tỷ USD này đã được xây dựng qua hơn 25 năm phát triển thương hiệu.
Việc chuyển đổi cũng không đơn giản. Những nhà đầu tư có tài khoản chịu thuế sẽ phải đóng thuế lợi nhuận vốn khi chuyển đổi. Ngay cả với tài khoản hưu trí, việc chuyển đổi cũng cần sự chủ động của các cố vấn tài chính.
Lịch sử cũng cho thấy các quỹ tiên phong thường nắm giữ ưu thế. SPDR S&P 500 ETF Trust (SPY) hiện vẫn dẫn đầu về khối lượng giao dịch mỗi ngày dù phí cao hơn so với IVV của iShares hay VOO của Vanguard.
Những đối thủ mới rất hiếm khi vượt qua quỹ gốc về mặt thanh khoản, kể cả khi họ có lợi thế về chi phí.
Kịch bản hợp lý nhất có thể nằm ở giữa hai thái cực. BlackRock hoàn toàn có thể thu hút từ 20 đến 50 tỷ USD chỉ trong 2-3 năm đầu nhờ dòng tiền mới và thuyết phục được các nhà đầu tư dài hạn nhạy cảm về phí rời bỏ QQQM.
Tổng tài sản của các ETF Nasdaq-100 cũng sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn khi cuộc đua giảm phí kéo theo nhiều dòng tiền mới chảy vào thị trường.
Invesco có thể sẽ phản ứng bằng cách giảm phí cho QQQM hoặc ra mắt các biến thể sản phẩm mới để giữ vững vị thế.
Bản cáo bạch đầy đủ, bao gồm cả tỷ lệ phí chính thức, hiện vẫn chưa được công bố. Con số này sẽ định hình toàn bộ xu hướng phát triển tiếp theo của thị trường.