Giá dầu giao ngay chạm mốc 140 USD, dự báo bảng lương ở mức 60.000: Liệu suy thoái kinh tế Mỹ có sắp xảy ra?

TradingKey - Theo The Wall Street Journal, tình hình tại Trung Đông tiếp tục diễn biến xấu: hàng nghìn binh sĩ Thủy quân lục chiến và lính nhảy dù đang tiến về khu vực này theo lệnh của ông Trump, trong khi Iran đang tăng cường phòng thủ các cảng dầu, đe dọa tấn công các mục tiêu rộng lớn hơn quanh Vịnh Ba Tư và bắt đầu triển khai đợt tuyển quân quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, báo cáo bảng lương phi nông nghiệp tháng 3, dự kiến công bố vào lúc 8:30 sáng giờ ET ngày 30/4, sẽ là dữ liệu quan trọng đầu tiên kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát. Đây sẽ là cơ sở then chốt để thị trường đánh giá điều kiện việc làm và dự đoán quỹ đạo chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Tuy nhiên, thị trường không mấy lạc quan. Các dự báo đồng thuận cho thấy bảng lương phi nông nghiệp của Mỹ trong tháng 3 có khả năng chỉ tăng thêm 60.000, trong khi tỷ lệ thất nghiệp dự kiến duy trì ở mức 4,4%; cả thu nhập trung bình mỗi giờ theo tháng và theo năm đều được dự báo sẽ giảm nhẹ so với các mức trước đó.

So với tiêu chuẩn của những năm đầu thập kỷ này, mức tăng trưởng 60.000 việc làm là cực kỳ yếu; ngay cả trước khi xung đột xảy ra, thị trường lao động Mỹ đã cho thấy dấu hiệu hụt hơi trong tháng 2 khi bảng lương phi nông nghiệp sụt giảm 92.000 việc làm.

Dưới tác động kép của tình trạng việc làm yếu kém và giá dầu ở mức cao, nền kinh tế Mỹ đang đi về đâu?

Dự báo bảng lương tháng 3 ở mức 60.000: Dấu hiệu cảnh báo cho thị trường lao động?

Phân tích cho thấy so với một thị trường lao động hầu như không tạo ra việc làm trong năm qua, mức tăng 60.000 bảng lương phi nông nghiệp do Wall Street dự báo đã đại diện cho sự tăng trưởng việc làm vượt xu hướng.

Mặc dù con số tăng trưởng này khá ảm đạm so với dữ liệu phi nông nghiệp của những năm trước, nhưng dữ liệu tháng 3 ít nhất cho thấy sự phục hồi của thị trường lao động so với mức giảm 92.000 việc làm trong tháng 2, điều này có thể đại diện cho một xu hướng "lành mạnh".

Chịu tác động bởi sự bất ổn địa chính trị và suy thoái kinh tế, nhiều công ty không sẵn lòng tuyển dụng quy mô lớn cũng như không thực hiện sa thải hàng loạt, khiến thị trường lao động đình trệ và biểu hiện qua dữ liệu là tăng trưởng việc làm đi ngang. Điều này cho thấy thị trường việc làm đã bước vào một giai đoạn mới.

Guy Berger, kinh tế trưởng tại Homebase, chỉ ra rằng các tiêu chí đánh giá dữ liệu việc làm cần được thiết lập lại: dữ liệu từng bị coi là rất kém và có thể gây báo động trong quá khứ giờ đây có thể không khiến ai phải hoảng loạn. Nói tóm lại, sự trì trệ của thị trường việc làm đã khiến thị trường bớt nhạy cảm hơn với những biến động trong tăng trưởng phi nông nghiệp.

Berger lưu ý rằng thị trường hiện coi trọng tỷ lệ thất nghiệp hơn—ngưỡng giới hạn cuối cùng của thị trường việc làm và là thước đo chính cho sự ổn định của thị trường lao động. Bất chấp tăng trưởng việc làm yếu, tỷ lệ thất nghiệp 4,4% hiện tại chỉ cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với một năm trước.

Hiện tại, tỷ lệ thất nghiệp tổng thể đang có xu hướng nhích lên chậm, tăng từ mức 4,0% vào tháng 1 năm 2025 lên 4,6% vào tháng 11, và dự kiến sẽ duy trì ở mức 4,4% trong tháng 3. Trạng thái bình thường mới theo kiểu "ếch luộc" này duy trì một sự cân bằng mong manh, và Berger tin rằng không có dấu hiệu thực sự nào cho thấy nền kinh tế Mỹ đang trên bờ vực suy thoái.

Tuy nhiên, một số nhà kinh tế tại Wall Street không đồng tình, và một số tổ chức gần đây đã nâng xác suất xảy ra suy thoái trong 12 tháng tới. Goldman Sachs (GS) đã nâng xác suất suy thoái này lên 25%, lưu ý rằng các mối đe dọa từ tác động đồng thời của tình trạng giảm tốc việc làm và các cú sốc năng lượng đáng được quan tâm; Moody's (MCO) dự báo từ mô hình của tổ chức này cho thấy xác suất suy thoái đã tăng lên mức 49%.

Thị trường việc làm suy yếu đối đầu Lạm phát tăng vọt: "Bài toán xe goòng" của Fed

Đối với Cục Dự trữ Liên bang (Fed), việc lựa chọn giữa tăng hay giảm lãi suất là một tình thế tiến thoái lưỡng nan khi cả vấn đề việc làm và lạm phát đều đang bất ổn. Thị trường lao động đang chậm lại cung cấp lý do để cắt giảm lãi suất, trong khi lạm phát gia tăng do giá năng lượng nhảy vọt lại hạn chế dư địa cắt giảm của Fed — bởi chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ càng làm lạm phát trầm trọng hơn.

Hiện tại, lãi suất quỹ liên bang được duy trì trong khoảng 3,50%-3,75% và thị trường kỳ vọng chung rằng bảng lương phi nông nghiệp tháng 3 sẽ tăng thêm 60.000, đưa con số này vào vùng phục hồi vừa phải. Trong kịch bản này, Fed có khả năng sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát, tập trung vào tác động của năng lượng đối với lạm phát để đánh giá dư địa chính sách cho việc cắt giảm lãi suất.

Nếu dữ liệu việc làm suy yếu bất ngờ trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, Fed có thể nghiêng về việc coi "bảo vệ việc làm" là ưu tiên hàng đầu, và xác suất cắt giảm lãi suất sẽ tăng lên. Tuy nhiên, nếu tình hình việc làm cải thiện nhưng các cú sốc năng lượng gia tăng, lộ trình cắt giảm lãi suất sẽ bị trì hoãn thêm, hoặc Fed thậm chí có thể bắt đầu tăng lãi suất như thị trường dự đoán.

Rủi ro suy thoái hiện nay nằm ẩn trong khả năng Fed đánh giá sai tình hình kinh tế, đặc biệt là trong kịch bản này: khi dữ liệu việc làm đã cực kỳ kiệt quệ nhưng Fed vẫn tiếp tục đứng ngoài quan sát, suy thoái sẽ tác động đến phía người tiêu dùng trước tiên.

Tuy nhiên, bảng lương phi nông nghiệp chỉ là một trong những căn cứ cho lộ trình chính sách của Fed. Hiện tại, khi độ tin cậy của dữ liệu việc làm sụt giảm, các chuyên gia phân tích tin rằng giá trị thông tin của một lần công bố dữ liệu đơn lẻ đã giảm bớt, và các đánh giá phải dựa trên nhiều nguồn dữ liệu cùng các xu hướng chuỗi thời gian.