Cuộc đàm phán về Dự luật Clarity do Nhà Trắng dẫn đầu đã kết thúc vào thứ Hai mà không đạt được thỏa thuận, khi ngành công nghiệp crypto và các nhóm vận động ngân hàng không thể giải quyết bất đồng về lãi suất stablecoin. Ngoài ra, tin về khoản đầu tư 500 triệu USD từ một quan chức UAE vào dự án crypto của gia đình Tổng thống Donald Trump vừa được tiết lộ cũng làm cho triển vọng thông qua dự luật trở nên phức tạp hơn.
Dự luật Clarity được xây dựng với mục tiêu giúp thị trường crypto tại Mỹ có được sự chắc chắn về mặt pháp lý. Tuy nhiên, dự luật này giờ đây đã vướng vào tranh cãi xung đột lợi ích cá nhân, có nguy cơ làm chệch hướng ưu tiên hàng đầu về crypto của chính quyền — và cũng có thể thay đổi cục diện tài chính số trong tương lai.
Cuộc họp tại tòa nhà Eisenhower Executive Office Building, do cố vấn crypto tổng thống Patrick Witt chủ trì, quy tụ đại diện của Coinbase, Circle, Ripple cùng các hiệp hội ngân hàng. Sau hơn hai tiếng thảo luận, hai bên vẫn không thống nhất được việc sàn giao dịch crypto có nên được phép trả lãi cho stablecoin hay không.
Phía crypto, với số lượng người tham dự áp đảo các ngân hàng, cho rằng phía ngân hàng đang cố tình trì hoãn. Nhà Trắng đã yêu cầu hai bên đạt được thỏa thuận trước khi hết tháng này.
Vấn đề này có ảnh hưởng rất lớn. Theo phân tích của Bộ Tài chính, nếu cho phép trả lãi, có thể có tới 6.6 nghìn tỷ USD tiền gửi sẽ chuyển từ ngân hàng sang stablecoin. Các ngân hàng lo ngại điều này sẽ tạo ra một hệ thống tài chính song song, không được kiểm soát; trong khi lãnh đạo các công ty crypto cho rằng ngân hàng chỉ sợ bị cạnh tranh.
Tranh cãi leo thang vào tháng 01/2024 khi CEO Coinbase là Brian Armstrong tuyên bố rút lại sự ủng hộ cho dự thảo luật, cho rằng thà không có luật còn hơn là có một đạo luật kém chất lượng.
Theo Wall Street Journal, Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan — cố vấn an ninh quốc gia UAE và cũng là Chủ tịch quỹ đầu tư nhà nước trị giá 1.5 nghìn tỷ USD của UAE — đã mua lại 49% cổ phần công ty crypto của gia đình Trump là World Liberty Financial, chỉ bốn ngày trước lễ nhậm chức.
Các tổ chức giám sát đạo đức lên án thương vụ này là xung đột lợi ích rõ ràng và có thể vi phạm Hiến pháp. Thời điểm sự việc diễn ra cũng đáng chú ý: Trump đã mời Tahnoon dùng bữa tối tại Nhà Trắng vào tháng 03/2024; stablecoin USD1 của World Liberty đã giúp UAE đầu tư 2 tỷ USD vào Binance trong tháng 05/2024; hai tuần sau đó, chính quyền Trump phê duyệt xuất khẩu 500,000 chip AI Nvidia sang UAE, đảo ngược lại lệnh hạn chế từ thời Biden.
Điểm mấu chốt và trớ trêu là nếu Dự luật Clarity được thông qua, tất cả các stablecoin của Mỹ — trong đó có USD1 của World Liberty — đều sẽ chịu sự quản lý. Nghĩa là Trump sẽ ký vào luật điều chỉnh hoạt động của chính doanh nghiệp crypto của gia đình mình. Mọi quyết định của Nhà Trắng về lãi suất stablecoin sẽ tác động trực tiếp đến lợi thế cạnh tranh của USD1.
Ngay cả trước khi thông tin về vụ đầu tư của UAE bị phát giác, phía đảng Dân chủ đã đề nghị cài thêm quy định chống tham nhũng. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren gọi đây là một vụ tham nhũng rõ ràng và kêu gọi Quốc hội hành động. Tuy nhiên, khi phe Cộng hòa đang kiểm soát cả hai viện lập pháp, việc mở cuộc điều tra chính thức khó trở thành hiện thực.
Dự luật này đã được Hạ viện và Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện thông qua, nhưng vẫn còn phải vượt qua Ủy ban Ngân hàng Thượng viện. Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát tại đây, và họ muốn tăng cường thêm về nhân sự cho CFTC cũng như các biện pháp phòng, chống rửa tiền mạnh hơn nữa, chứ không chỉ dừng lại ở vấn đề đạo đức.
Các công tố viên New York càng làm tình hình thêm phức tạp khi gửi thư cáo buộc rằng luật này cho phép các tổ chức phát hành stablecoin trục lợi từ hành vi gian lận, do có thể giữ lại tài sản bị đánh cắp thay vì hoàn trả cho nạn nhân.
Tại Davos, Trump từng cam kết sẽ sớm ký luật cho thị trường crypto. Tuy nhiên, hàng loạt rắc rối về lãi suất stablecoin, lo ngại đạo đức và cáo buộc liên quan UAE khiến tiến trình này ngày càng khó thành hiện thực. Giá Bitcoin đã giảm 40% so với đỉnh tháng 10/2023, phản ánh sự bất ổn ngày càng gia tăng.
Dự luật Clarity nhắm đến mục tiêu minh bạch và nhất quán cho thị trường crypto Hoa Kỳ, nhưng thực tế lại trở thành ví dụ điển hình cho việc xung đột lợi ích cá nhân của tổng thống có thể làm lu mờ ngay cả những ý định tốt đẹp nhất của lập pháp.