Cathie Wood đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về vàng đúng lúc các thị trường toàn cầu chứng kiến sự biến động dữ dội giữa các loại tài sản trong những năm gần đây.
Khi cổ phiếu, kim loại quý và thị trường hợp đồng tương lai biến động mạnh chỉ trong vài giờ, nhà sáng lập ARK Invest nhận định rằng đợt tăng giá mới nhất của vàng mang dáng dấp của một bong bóng cuối chu kỳ – hiện đang va chạm với đòn bẩy tài chính lớn, dòng tiền vào đông đảo và cấu trúc thị trường mong manh.
Cathie Wood cho rằng xác suất giá vàng sẵn sàng điều chỉnh rất cao, khi vị lãnh đạo Ark Invest chỉ ra một tín hiệu định giá cực đoan hiếm gặp trong lịch sử tài chính hiện đại.
Theo phân tích của bà, vốn hóa thị trường của vàng so với tổng lượng cung tiền Mỹ (M2) vừa lập kỷ lục mới, vượt qua cả đỉnh lạm phát năm 1980 và mức từng thấy trong cuộc Đại Suy Thoái năm 1934.
“Theo quan điểm của chúng tôi, bong bóng hiện tại không phải nằm ở AI, mà là ở vàng,” Wood chia sẻ, cho rằng giá vàng hiện nay ngụ ý một cuộc khủng hoảng vĩ mô không giống với thập niên 1970 lạm phát hay sự sụp đổ mang tính giảm phát của những năm 1930.
Bà cũng nhận định rằng dù các ngân hàng trung ương nước ngoài đang đa dạng hóa khỏi đồng USD, nhưng thị trường trái phiếu Mỹ lại cho thấy điều ngược lại, khi lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ đã giảm từ mức đỉnh gần 5% năm 2023 về mức khoảng 4.2%.
Bà cảnh báo rằng nếu đồng USD sớm phục hồi, có thể làm chấm dứt đà tăng của vàng giống như giai đoạn từ 1980 đến 2000, khi giá vàng từng giảm hơn 60%.
Tuy vậy, không phải ai cũng đồng tình với quan điểm của Wood. Một số nhà giao dịch vĩ mô phản biện rằng tỷ lệ vàng/M2 không còn là chỉ báo đáng tin cậy trong kỷ nguyên tài chính kỹ thuật số hậu QE như hiện nay.
Theo một số chuyên gia, biểu đồ nói trên không nhất thiết cho thấy vàng đang trong tình trạng bong bóng mà chủ yếu phản ánh việc các chỉ số cung tiền truyền thống đã mất dần giá trị như một nguồn thông tin tham khảo thị trường.
Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh thị trường vừa trải qua một bài kiểm tra sức chịu đựng cực lớn. Chỉ trong một phiên giao dịch, vàng bốc hơi khoảng 8%, “bốc hơi” gần 3,000 tỷ USD vốn hóa. Giá bạc giảm hơn 12%, kéo theo mức giảm khoảng 750 tỷ USD giá trị.
Thị trường cổ phiếu Mỹ cũng chịu ảnh hưởng mạnh, khi S&P 500 và Nasdaq mất hơn 1,000 tỷ USD vốn hóa trong phiên trước khi bật tăng trở lại lúc chốt phiên.
Đến cuối phiên, phần lớn giá trị đã phục hồi trở lại. Vàng lấy lại gần 2,000 tỷ USD vốn hóa thị trường, bạc hồi phục khoảng 500 tỷ USD, và cổ phiếu Mỹ cũng tăng lại hơn 1,000 tỷ USD.
Tổng cộng, các chuyên gia ước tính chỉ trong khoảng 6.5 giờ, khoảng 9,000 tỷ USD vốn hóa đã “chao đảo” giữa thị trường kim loại và chứng khoán, cho thấy biến động cực lớn chứ không phải sự mất mát giá trị lâu dài.
Các nhà phân tích như The Bull Theory cũng đồng tình rằng nguyên nhân chủ yếu là do sử dụng đòn bẩy quá lớn chứ không phải các yếu tố cơ bản. Các nhà giao dịch hợp đồng tương lai đã đánh cược mạnh vào vàng và bạc với tỷ lệ đòn bẩy lên tới 50x – 100x. Làn sóng này xuất hiện sau đợt tăng dài hạn – vàng đã tăng khoảng 160%, bạc tăng gần 380%.
Khi giá bắt đầu giảm, các lệnh thanh lý bắt buộc cùng margin call khiến xu hướng bán tháo bị đẩy nhanh hơn. Đối với bạc, áp lực tăng cao hơn nữa khi CME tăng tỷ lệ ký quỹ hợp đồng tương lai lên tới 47%, bắt buộc nhiều vị thế phải bán ra mạnh giữa lúc thanh khoản thấp.
Nguyên nhân ban đầu xuất phát từ nhóm cổ phiếu công nghệ. Đặc biệt, cổ phiếu Microsoft – “ông lớn” chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các chỉ số và mô hình quản trị rủi ro hệ thống – có lúc giảm tới 11–12% do dự báo kinh doanh đám mây kém khả quan, chi tiêu vốn cho AI tăng, và việc bị loại khỏi danh mục lựa chọn hàng đầu của Morgan Stanley.
Đợt bán tháo này đã kéo Nasdaq và S&P 500 giảm mạnh, dẫn tới các đợt bán ra tự động đến từ các quỹ chỉ số, quỹ giảm rủi ro theo biến động cũng như bán tháo chéo nhiều loại tài sản. Khi các tài sản ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ, kim loại quý vốn đang bị “quá tải” đầu tư cũng mất giá mạnh cùng cổ phiếu.
Các chuyên gia kinh tế vĩ mô nhấn mạnh đây không phải là hiệu ứng bất ngờ từ Fed, căng thẳng địa chính trị hay những thay đổi lớn trong chính sách kinh tế đột ngột.
Thay vào đó, đây giống như một cuộc điều chỉnh lại bảng cân đối kế toán. Khi tốc độ tăng trưởng chậm lại, chi tiêu vốn tăng mạnh và đòn bẩy tài chính chồng chất trên những giao dịch đang đông người tham gia, thì việc xác định mức giá không còn diễn ra một cách suôn sẻ nữa. Thay vào đó, giá có thể biến động mạnh bất ngờ.
Tổng hợp lại, sự kiện này cho thấy rõ mức độ nhanh chóng mà đòn bẩy tài chính có thể biến một giao dịch phổ biến thành một cú sụp đổ mạnh.