Cuộc siết short bạc: Chỉ có 14% hợp đồng tương lai được bảo đảm

Giá hợp đồng tương lai bạc đã vượt qua mốc 117 USD vào ngày 29/01, tiếp tục đợt tăng giá lịch sử với mức lợi nhuận 275% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu là do nguồn cung bạc vật lý cực kỳ khan hiếm. Hiện tại, lượng bạc trong kho chỉ đủ đáp ứng 14% các vị thế hợp đồng tương lai còn đang mở.

Tình trạng tồn kho cạn kiệt, các vị thế bán khống lớn từ các tổ chức thương mại và những dấu hiệu bất thường trong việc chuyển đổi hợp đồng cho thấy một đợt “short squeeze” điển hình đang diễn ra ngay trước mắt.

Hàng tồn kho tại kho chịu áp lực

Theo báo cáo tồn kho của kho CME mới nhất ngày 27/01, tổng lượng bạc trong các kho được COMEX phê duyệt hiện còn 411.7 triệu ounce. Đáng chú ý hơn, lượng bạc “đã đăng ký” – tức là khối lượng kim loại sẵn sàng giao ngay cho hợp đồng tương lai – chỉ còn 107.7 triệu ounce.

Lượng bạc đã đăng ký giảm tới 4.7 triệu ounce chỉ trong một ngày. Số bạc này hoặc đã được rút khỏi kho hoặc chuyển đổi sang trạng thái “đủ điều kiện” nhưng không thể giao ngay cho hợp đồng tương lai.

Với tổng khối lượng hợp đồng còn mở là 152,020 hợp đồng (tương đương 760 triệu ounce), lượng tồn kho bạc đã đăng ký chỉ đủ đáp ứng 14.2% nghĩa vụ giấy tờ đang lưu hành. Điều này đồng nghĩa chỉ cần một phần nhỏ người nắm giữ hợp đồng yêu cầu nhận bạc vật lý thì sàn giao dịch cũng có thể gặp áp lực vận hành rất lớn.

Vị thế bán khống của các tổ chức thương mại vượt quá nguồn cung có thể giao hàng

Dữ liệu từ báo cáo Commitments of Traders của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) ngày khảo sát 20/01 cho thấy sức ép rất lớn từ phía bán khống.

Các nhà giao dịch thương mại (chủ yếu là ngân hàng và đại lý) đang nắm giữ 90,112 hợp đồng bán khống so với 43,723 hợp đồng mua. Vị thế bán ròng của họ lên đến 46,389 hợp đồng, tương đương khoảng 231 triệu ounce.

Vị thế bán ròng này lớn hơn gấp đôi lượng bạc đã đăng ký hiện có để giao hàng (chỉ 108 triệu ounce). Nếu những nhà mua hợp đồng yêu cầu nhận bạc vật lý dồn dập, bên bán khống sẽ phải tìm nguồn bạc mới trong bối cảnh thị trường cực kỳ khan hiếm, có thể khiến giá tiếp tục tăng mạnh hơn nữa.

Backwardation và backward rolls cho thấy tín hiệu căng thẳng

Thị trường bạc đang ở trong trạng thái backwardation – tức là giá giao ngay cao hơn giá hợp đồng tương lai – kể từ đầu tháng 10/2023. Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu nhận hàng thực tế đang vượt xa nguồn cung, một tình trạng rất hiếm khi xảy ra ở các thị trường bình thường.

Nhiều chuyên gia quan sát thấy có hiện tượng các hợp đồng tương lai từ tháng 03 chuyển về tháng 01 và từ tháng 02 cũng chuyển về tháng 01, cho thấy người nắm giữ hợp đồng không muốn chờ lâu mà muốn nhận hàng sớm hơn.

Chỉ riêng tháng 01, đã có 9,608 hợp đồng (tương đương 48 triệu ounce) được phát hành để giao bạc vật lý – gần 45% lượng tồn kho bạc đã đăng ký còn lại.

Ngành năng lượng mặt trời chịu áp lực

Cơn khát bạc càng dữ dội hơn do nhu cầu sử dụng trong công nghiệp. Hiện nay, bạc chiếm tới 29% tổng chi phí sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời – tăng mạnh so với 14% của năm trước và chỉ 3.4% của năm 2023.

Việc này đã biến bạc trở thành thành phần chi phí lớn nhất trong ngành sản xuất pin năng lượng mặt trời, vượt cả nhôm, kính và silicon. Những nhà sản xuất lớn của Trung Quốc như Trina Solar và Jinko Solar đều đã cảnh báo nhà đầu tư khả năng thua lỗ trong năm 2025 và 2026.

Để đối phó, Longi Green Energy công bố sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt tế bào năng lượng mặt trời sử dụng đồng từ quý II/2026. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc thay thế bạc bằng đồng cần nhiều năm mới có thể áp dụng rộng rãi, vì thế trong thời gian tới, nhu cầu bạc vật lý vẫn sẽ rất cao.

Giá vàng giữ ổn định hơn khi so sánh

Ngược lại, vàng không gặp phải áp lực tương tự. Tồn kho vàng tại COMEX đạt 35.9 triệu ounce, trong đó có 18.8 triệu ounce là đã đăng ký. So với tổng các hợp đồng còn mở là 528,004 hợp đồng (52.8 triệu ounce), tỷ lệ đảm bảo tồn kho ở mức 35.7% – tức là cao gấp đôi bạc.

Hợp đồng tương lai vàng vẫn ở trạng thái contango, nghĩa là giá hợp đồng cao hơn giá giao ngay – đây là kiểu thị trường thông thường. Khối lượng tồn kho dịch chuyển mỗi ngày không đáng kể.

Triển vọng

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung bạc – theo Silver Institute, đây là năm thứ 5 liên tiếp – tiếp tục làm giảm lượng bạc dự trữ trên thị trường. Khi lãi suất cho thuê bạc tăng cao và phí chênh lệch bạc vật lý ngày càng rộng tại các thị trường quốc tế, các điều kiện để giá bạc tiếp tục tăng mạnh vẫn đang hiện hữu.

Tuy nhiên, các nhà giao dịch cần lưu ý rằng thị trường ở mức căng như hiện tại cũng có nguy cơ sụt giảm rất nhanh nếu xuất hiện áp lực chốt lời lớn hoặc sàn giao dịch có hành động giới hạn, tăng ký quỹ.