TradingKey - Trong khi các nhà đầu tư đang tập trung vào việc Micron Technology tận dụng học máy để tạo ra một đợt bùng nổ bộ nhớ lịch sử, một phân khúc khác của thị trường lưu trữ cũng đang trải qua những thay đổi lớn. Từng được xem là một nhà sản xuất ổ cứng có tính chu kỳ đơn thuần, Western Digital đang dần định vị bản thân để trở thành nguồn cung cấp hạ tầng quan trọng trong kỷ nguyên học máy.
Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscale) đang chạy đua tăng cường năng suất cho học máy, khiến nhu cầu về bộ nhớ băng thông cao, đèn flash NAND cũng như các giải pháp lưu trữ dữ liệu tiết kiệm chi phí trong dài hạn tăng mạnh. Do đó, sự bùng nổ nhu cầu gần đây đã thay đổi động lực giá trên toàn ngành lưu trữ, đồng thời đẩy giá trị của các công ty có mối liên hệ với hạ tầng dữ liệu phục vụ học máy lên cao.
Thị trường AI gần đây chủ yếu được thúc đẩy bởi sự thiếu hụt GPU và sự tăng trưởng đáng kể trong doanh số bộ nhớ băng thông cao của Micron. Tuy nhiên, có một rào cản thứ hai ít được thảo luận hơn, nảy sinh từ nhu cầu lưu trữ dữ liệu liên tục do việc mở rộng hạ tầng AI phục vụ đào tạo, suy luận, AI tác nhân (agentic AI) và các ứng dụng quy mô doanh nghiệp. Các ứng dụng này tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ cần được lưu trữ và truy xuất với chi phí hợp lý, dẫn đến nhu cầu về flash NAND và ổ cứng dung lượng cao (HDD) không ngừng tăng lên.
Sau khi tách mảng kinh doanh bộ nhớ flash thành Sandisk vào năm 2025, Western Digital trở thành nhà cung cấp độc lập chuyên biệt cho phân khúc HDD với các dòng sản phẩm chủ yếu hướng tới khách hàng điện toán đám mây và doanh nghiệp. Vị thế của công ty tiếp tục được củng cố khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscalers) coi việc triển khai lưu trữ quy mô lớn gắn liền với hạ tầng AI là ưu tiên hàng đầu.
Theo thông tin từ ban lãnh đạo, gần như toàn bộ năng lực sản xuất HDD năm 2026 của Western Digital đã được ký hợp đồng, với các thỏa thuận dài hạn cùng khách hàng kéo dài đến năm 2028 và 2029.
Dựa trên báo cáo kết quả kinh doanh quý gần nhất của Western Digital, có thể thấy rõ công ty đã bắt đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực lớn về lợi nhuận nhờ chu kỳ lưu trữ AI tiếp tục tăng tốc.
Trong quý tài chính thứ ba kết thúc vào tháng 3/2026 (quý 3 năm tài chính 2026), công ty đã báo cáo doanh thu đạt 3,34 tỷ USD, tăng 45% so với năm trước. Một điểm đáng chú ý khác trong kết quả kinh doanh quý này là biên lợi nhuận gộp điều chỉnh lần đầu tiên trong lịch sử công ty đã vượt mức 50% (đạt 50,5%), so với mức 40% của năm ngoái. EPS điều chỉnh cũng tăng gần gấp đôi lên mức 2,72 USD.
Chiến lược giá đã đóng vai trò quan trọng trong những cải thiện này. Giá bán trung bình (ASP) trên mỗi Exabyte tăng 9% so với năm trước, trong khi khối lượng Exabyte bán ra (số lượng xuất xưởng) tăng 34%. Sự gia tăng mạnh mẽ này cho thấy nhu cầu lớn từ phía doanh nghiệp đối với các hệ thống lưu trữ dung lượng cao.
Công ty cũng đã tăng cường đáng kể việc triển khai công nghệ UltraSMR, giúp tăng mật độ lưu trữ lên đáng kể. Ban lãnh đạo cho biết hai trong số những khách hàng lớn nhất của họ đang sử dụng công nghệ UltraSMR để đáp ứng gần như toàn bộ nhu cầu lưu trữ tính bằng exabyte.
Ngoài ra, khả năng tạo tiền mặt đã cải thiện đáng kể; công ty đã tạo ra gần 1,0 tỷ USD dòng tiền tự do trong quý, dẫn đến việc duy trì chi trả mạnh tay cho cổ đông và tiếp tục cải thiện bảng cân đối kế toán. Công ty đã tăng cổ tức hàng quý thêm 20%, sau khi đã tăng cổ tức 25% trong vòng sáu tháng trước đó.
Ngoài việc khai thác tối đa cơ hội tăng giá từ sự mất cân bằng cung cầu DRAM và bộ nhớ băng thông cao vốn đã đẩy giá của Micron lên cao, nhu cầu từ AI cũng đã bắt đầu lan sang các lĩnh vực lân cận khác.
Minh chứng mới nhất cho điều này là doanh số bán hàng mạnh mẽ của Micron đối với DRAM tiên tiến và bộ nhớ băng thông cao. Hai công nghệ này đóng vai trò quan trọng trong việc vận hành các khối lượng công việc tăng tốc và suy luận AI. Do đó, với khối lượng bán hàng lớn và mức tăng giá tương ứng trong giai đoạn hạn chế nguồn cung này, không có gì ngạc nhiên khi Micron từng tuyên bố trước đó rằng toàn bộ nguồn cung bộ nhớ tiên tiến cho năm 2026 của họ đã được bán hết sạch.
Tương tự, áp lực nhu cầu tương tự đang thúc đẩy doanh số DRAM hiện cũng đang tác động đến thị trường flash NAND và ổ cứng HDD.
Mảng kinh doanh flash NAND của Western Digital gần đây đã được Sandisk thâu tóm (trước đây từng bị ảnh hưởng bởi việc thoái vốn doanh nghiệp). Tăng trưởng doanh thu quý gần nhất của công ty đạt hơn 200%, với biên lợi nhuận gộp trên 78%. Những kết quả này phản ánh sự gia tăng mạnh mẽ của giá bán trung bình (ASP) trên khắp các thị trường lưu trữ flash.
Khác với các chu kỳ bộ nhớ trước đây, hầu hết các nhà cung cấp lưu trữ đang thiết lập các hợp đồng cung ứng dài hạn trong nhiều năm với các khách hàng quy mô lớn (hyperscale) nhằm giảm thiểu biến động lợi nhuận, chẳng hạn như cam kết về sản lượng và thiết lập khung giá để giảm bớt sự bấp bênh của dòng tiền.
Tiền đề tổng quát của tình huống này như sau: đang tồn tại nhu cầu đáng kể về năng lượng tính toán lớn để đáp ứng các hệ thống AI hiện tại và tương lai. Đồng thời, các hệ thống AI cũng đòi hỏi nhu cầu tương ứng về cơ sở hạ tầng lưu trữ bền vững và tiết kiệm chi phí. Do đó, chúng tôi tin rằng chu kỳ nhu cầu đối với cơ sở hạ tầng lưu trữ có khả năng sẽ kéo dài hơn nhiều so với bất kỳ đợt bùng nổ đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng đám mây nào trước đây.
Rủi ro cao vẫn hiện hữu đối với Western Digital và các cổ phiếu lưu trữ AI khác ngay cả khi các yếu tố cơ bản đang được cải thiện.
Sự tăng trưởng của Western Digital phụ thuộc vào một số ít khách hàng điện toán đám mây quy mô siêu lớn (hyperscale) để đóng góp phần lớn doanh thu. Nếu chi tiêu cho hạ tầng AI của các đơn vị này chậm lại, hành vi mua sắm thay đổi hoặc chi tiêu cho thiết bị vốn của doanh nghiệp bị cắt giảm, điều này sẽ tạo áp lực giảm giá đáng kể lên các sản phẩm và biên lợi nhuận liên quan.
Rủi ro thực thi tiếp tục là một vấn đề lớn khác mà Western Digital phải đối mặt. Công ty vẫn đang trong các giai đoạn thương mại hóa ổ đĩa HAMR thế hệ tiếp theo và ban lãnh đạo cho biết việc tối ưu hóa sản lượng cùng tinh chỉnh độ tin cậy đang được triển khai trước khi tăng tốc sản xuất, một quá trình dự kiến sẽ không diễn ra cho đến ít nhất là năm 2027.
Định giá cũng tiếp tục là một mối lo ngại lớn. Trong 12 tháng qua, giá cổ phiếu của Western Digital đã tăng hơn 200% khi các nhà đầu tư hào hứng đón nhận câu chuyện lưu trữ AI; tương tự như với Micron và Sandisk, ngày càng có nhiều lo ngại về việc liệu thị trường có thể đã phản ánh vào giá kỳ vọng về nhu cầu hạ tầng AI tăng tốc trong nhiều năm tới hay chưa.
Ngày càng có nhiều cuộc thảo luận cả lạc quan lẫn bi quan trong cộng đồng các nhà đầu tư trực tuyến xoay quanh tính bền vững của chu kỳ hạ tầng AI, vốn có lịch sử biến động giá theo kiểu bùng nổ và suy thoái mạnh mẽ.
Làn sóng giao dịch lưu trữ AI đang trỗi dậy hiện bao gồm nhiều công ty hạ tầng lưu trữ khác như Western Digital và Sandisk, bên cạnh các công ty chỉ tập trung sản xuất bán dẫn bộ nhớ (ví dụ: Micron).
Cân nhắc chính mà các nhà đầu tư đang xem xét là liệu tình hình thị trường hiện tại chỉ là sự thắt chặt nguồn cung tạm thời, hay chúng ta thực sự đang ở giai đoạn đầu của một chu kỳ nguồn cung lớn hơn nhiều liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo — vốn yêu cầu sử dụng các thiết bị lưu trữ dựa trên bộ nhớ để xử lý suy luận trong doanh nghiệp, lưu trữ dữ liệu trong thời gian dài và triển khai các hệ thống AI cấp doanh nghiệp.
Nếu sự quan tâm từ các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscalers) tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong khi số lượng khối lượng công việc AI được triển khai tăng lên (không chỉ dừng lại ở việc huấn luyện) — thì điều đó có thể thay đổi triển vọng về thời gian duy trì nhu cầu đối với các thiết bị lưu trữ dựa trên bộ nhớ mới. Điều này cũng sẽ thúc đẩy hơn nữa sự chuyển dịch của Western Digital sang tập trung vào các dòng HDD doanh nghiệp có biên lợi nhuận cao hơn — có khả năng khiến quá trình chuyển đổi này kéo dài hơn so với tất cả các chu kỳ khác trong lịch sử.
Mặt khác, nếu chi tiêu cho AI tiếp tục chậm lại hoặc giá lưu trữ bình ổn nhanh hơn nhiều so với dự kiến — điều đó có nghĩa là tính chu kỳ thông thường của ngành sẽ quay trở lại, và có thể quay lại rất nhanh chóng do lợi nhuận của ngành này vốn có lịch sử biến động mạnh. Do đó, trong bối cảnh hiện tại, Western Digital là một khoản đầu tư thú vị trong lĩnh vực hạ tầng AI, có thể mang lại một số cơ hội tăng trưởng dài hạn; nhưng điều này cũng đi kèm với các rủi ro chu kỳ đáng kể và rủi ro thực thi.