Cổ phiếu Alibaba: Liệu bước chuyển mình sang Điện toán đám mây và AI có thể biến đà phục hồi thành sự tăng trưởng bền vững?

TradingKey - Tập đoàn Alibaba (BABA) chủ yếu được biết đến với nền tảng thương mại điện tử và nhiều người gọi Alibaba là "Amazon của Trung Quốc", xét đến thị trường giao dịch khổng lồ, năng lực logistics và công nghệ mạnh mẽ của tập đoàn này.

Hiện tại, Alibaba sở hữu danh mục hoạt động rộng hơn nhiều, bao gồm nhưng không giới hạn ở mảng điện toán đám mây - nơi tập đoàn là một trong những nhà cung cấp điện toán đám mây lớn nhất thế giới; họ cũng đã bắt đầu phát triển các sản phẩm liên quan đến AI; và vận hành Alipay, dịch vụ thanh toán kỹ thuật số của mình.

Ngoài ra, tập đoàn tiếp tục sáng tạo hoặc đầu tư vào các ứng dụng tiêu dùng mới và thiết kế bán dẫn. Trong 5 năm qua, giá mỗi cổ phiếu đã tăng 450%, khiến nhiều nhà đầu tư nổi tiếng (một số người đã mua trong giai đoạn sụt giảm sau khi tập đoàn niêm yết công khai) có cái nhìn tích cực về triển vọng tương lai của Alibaba; dù vậy, nhiều người trong số họ vẫn tỏ ra thận trọng.

Thực trạng bộ máy thương mại điện tử cốt lõi

Mặc dù mảng kinh doanh trong nước vẫn là cốt lõi, Alibaba vẫn tiếp tục đạt được mức tăng trưởng, được minh chứng bằng doanh thu đạt 284,843 tỷ nhân dân tệ trong quý 4 năm 2026 (kết thúc ngày 31 tháng 12 năm 2025), tăng so với mức doanh thu 280,15 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm ngoái.

Trong số 284,843 tỷ nhân dân tệ này, doanh thu từ mảng kinh doanh trong nước của Alibaba tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái lên 159,347 tỷ nhân dân tệ, nhờ hưởng lợi từ sự tăng trưởng của lượng người dùng và cải thiện hành vi giao dịch.

Số người dùng hoạt động hàng tháng trên Taobao đạt mức tăng trưởng hai con số; lượng thành viên 88VIP vượt mốc 59 triệu và cũng ghi nhận mức tăng trưởng hai con số, đồng thời phân khúc Bán lẻ Tức thì mang về doanh thu 20,8 tỷ nhân dân tệ, tăng 56% so với cùng kỳ năm ngoái.

Những cải thiện nhờ hiệu quả hậu cần, cơ cấu đơn hàng và khả năng giữ chân khách hàng từ việc nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị và giá trị giao dịch trung bình cho thấy bộ máy thương mại cốt lõi của công ty đang tiếp tục mạnh lên, thay vì chỉ phụ thuộc vào các chương trình khuyến mãi để thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh.

Đám mây và AI đang viết lại logic tăng trưởng của Alibaba

Sự tăng trưởng của Alibaba Cloud rất ấn tượng và hiện là phân khúc kinh doanh tăng trưởng nhanh nhất trong Alibaba Group.

Trong quý vừa qua, Alibaba Cloud đã tạo ra doanh thu 43,284 tỷ CNY (6,437 tỷ USD), tăng 36% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số ấn tượng này phản ánh nhu cầu mạnh mẽ đối với cả sản phẩm điện toán đám mây công cộng và AI. Doanh thu từ AI đã đạt mức tăng trưởng ba chữ số so với cùng kỳ năm trước trong mười quý liên tiếp, cho thấy các tổ chức đang tăng ngân sách CNTT để tài trợ cho các dự án thí điểm và phát triển các kết quả thực tế về chi phí năng lượng xử lý cũng như khả năng vận hành nhiều mô hình lớn.

Để tận dụng cơ hội này, đội ngũ quản lý của Alibaba đang triển khai một mô hình kinh doanh mới gọi là Mô hình như một dịch vụ (Model as a Service - MaaS) để cung cấp các năng lực AI.

Mảng kinh doanh đám mây của Alibaba đã chuyển hướng từ "bán hạ tầng tính toán" sang "bán năng lực AI". Trọng tâm hiện nay là tạo ra một chuỗi thương mại liên tục, bao gồm quyền truy cập vào các mô hình lớn nhất và khối lượng công việc suy luận của chúng, cùng với quyền truy cập vào các dịch vụ đám mây để có thể tạo ra doanh thu ổn định và tần suất lớn hơn.

Họ cũng đang xây dựng cấu trúc nội bộ riêng mang tên "Token Hub" (hoặc "trung tâm phát triển token nội bộ") để tập hợp các nỗ lực nhằm kiếm tiền từ các trợ lý kỹ thuật số và các ứng dụng dựa trên mô hình lớn, đồng thời tiếp tục phát triển chip và hạ tầng đám mây vốn được sử dụng để tạo ra giá trị từ các năng lực AI của mình.

Việc tích hợp AI như một phần của cấu trúc doanh thu thay vì coi đó là một mảng kinh doanh dựa trên R&D riêng biệt thể hiện một bước tiến lớn trong quá trình phát triển của Alibaba với tư cách là một công ty.

AI đã được phổ cập trong cả lĩnh vực tiêu dùng và doanh nghiệp.

Ví dụ, có 300 triệu người dùng hoạt động hàng tháng trên Qianwen, trong khi hệ thống mua sắm chớp nhoáng của Taobao hiện đã cho phép người mua đặt hàng bằng AI thông qua giọng nói.

Việc ra mắt ứng dụng Qianwen trong giai đoạn thị trường Tết Nguyên đán đã góp phần hoàn thành 200 triệu đơn hàng thuộc ba danh mục sản phẩm (mua sắm, du lịch và giải trí), đồng thời đưa ra những dấu hiệu sớm cho thấy việc mua sắm có sự hỗ trợ của AI đang dần trở thành một thói quen.

Về phía doanh nghiệp, bộ phận Wukong mới đã được thành lập để đưa AI vào các quy trình và chuyển đổi MaaS thành năng suất có thể định lượng cho khách hàng. Đơn vị sản xuất chip Pingtouge của Alibaba đã đưa các GPU tự phát triển vào sản xuất hàng loạt ở cấp độ phần mềm.

Các con chip này hỗ trợ học máy, tinh chỉnh và suy luận, có khả năng hoạt động với các khung AI tiêu chuẩn và khi được sử dụng cùng mô hình Qianwen và Alibaba Cloud, chúng được kỳ vọng sẽ cung cấp các dịch vụ AI tổng thể hiệu suất cao với chi phí cao nhằm tăng cường hạ tầng đám mây.

Tham vọng lớn, Mục tiêu cụ thể

Bằng cách kết nối chiến lược AI với các kỳ vọng doanh thu cụ thể, ban lãnh đạo dự báo rằng tăng trưởng doanh thu từ điện toán đám mây và AI sẽ vượt ngưỡng 100 tỷ USD trong 5 năm tới, với MaaS có khả năng trở thành sản phẩm tạo ra doanh thu lớn nhất của Alibaba Cloud.

Điều này mang lại sự rõ ràng cho các cuộc thảo luận về AI bằng cách chuyển đổi bối cảnh từ câu hỏi "liệu có hay không" sang "nhanh đến mức nào" hoặc "đạt mức lợi nhuận bao nhiêu". Miễn là Alibaba tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu AI trên 100% mỗi năm, đồng thời mở rộng cơ sở hạ tầng AI thông qua việc tự sản xuất chip và tận dụng điện toán đám mây công cộng, thì biên lợi nhuận từ nhu cầu gia tăng đối với MaaS sẽ có lợi cho tổng khả năng sinh lời của tập đoàn.

Nếu việc triển khai các dịch vụ AI biến động hơn và/hoặc nếu tình trạng giảm giá do cạnh tranh gia tăng đáng kể, việc duy trì tăng trưởng biên lợi nhuận sẽ trở nên khó khăn hơn; do đó, tập đoàn sẽ phải dựa vào các hoạt động thương mại điện tử và những cải thiện tại các thị trường ngoài Trung Quốc để hỗ trợ tăng trưởng biên lợi nhuận.

Những rủi ro vẫn đang phủ bóng lên cổ phiếu Alibaba

Các nhà đầu tư cần cân nhắc các loại hình chính sách và quy định toàn cầu hiện hành. Cấu trúc chính quyền của Trung Quốc vẫn duy trì các cơ quan quyền lực tương tự như những năm trước, thời điểm mà các thay đổi về quy định công nghệ xảy ra chỉ sau một đêm; do đó, cũng từng có rủi ro đáng kể rằng một chứng chỉ ký gửi tại Mỹ có thể bị thu hồi vào năm 2022. Tuy nhiên, một số nhà lập pháp đang nỗ lực gây áp lực lớn hơn lên SEC để nghiên cứu khả năng hủy niêm yết, và điều này vẫn tồn tại như một rủi ro đuôi bất chấp những tin tức tích cực gần đây về tâm lý chung của thị trường.

Charlie Munger cũng từng là một nhà đầu tư lớn vào Alibaba (cổ phiếu của công ty này vẫn tiếp tục được giao dịch) nhưng đã thay đổi quan điểm về khoản đầu tư của mình sau khi nhận ra sự bất ổn chính trị tại Trung Quốc vào thời điểm đó, dẫn đến việc ông bán sạch gần như toàn bộ cổ phiếu (khiến ông trở thành người bán ròng tính đến cuối tháng 11/2023). Những sự kiện này góp phần quan trọng khiến các nhà đầu tư thận trọng hơn khi xem xét tỷ trọng đầu tư vào Alibaba do các yếu tố này.

Triển vọng năm 2026 và những yếu tố cần diễn biến thuận lợi

Trong năm 2026, việc cổ phiếu Alibaba có tiếp tục đà tăng hay không phụ thuộc vào cả khả năng triển khai chiến lược hiệu quả của công ty lẫn tình trạng của môi trường đầu tư.

Xét về khía cạnh thực thi, điều quan trọng là Alibaba phải tiếp tục chuyển đổi sự quan tâm đối với AI thành khối lượng công việc thực tế theo hợp đồng, đồng thời mở rộng tỷ lệ ứng dụng MaaS trên nhiều ngành công nghiệp khác nhau, cũng như cải thiện hiệu quả kinh tế đơn vị của mảng thương mại.

Về tính ổn định, việc ít xuất hiện các biến số pháp lý bất ngờ và sự mở cửa trở lại liên tục của các kênh vốn xuyên biên giới quốc tế sẽ giúp giá cổ phiếu Alibaba phản ánh đầy đủ hơn các yếu tố nền tảng nội tại. Cổ phiếu Alibaba hiện vẫn nhạy cảm với các sự kiện tin tức hơn nhiều so với các đối thủ cùng ngành tại các khu vực pháp lý ổn định hơn.

Có nên mua cổ phiếu Alibaba vào lúc này?

Alibaba đang chuyển mình từ một trang web chủ yếu phục vụ việc mua bán hàng hóa thành một công ty cung cấp các dịch vụ trên nền tảng đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI). Công ty dự định thương mại hóa khả năng cung cấp các mô hình AI, thay vì chỉ đơn thuần bán các thiết bị để vận hành những mô hình đó.

Nếu kế hoạch Maturity as a Service (MaaS) của Alibaba thành công và nếu Alibaba có thể tiếp tục cải thiện các chỉ số kinh tế cơ bản của mảng bán lẻ, câu chuyện về cổ phiếu Alibaba có thể chuyển dịch từ một cổ phiếu đang trên đà phục hồi thành một cổ phiếu tăng trưởng bền vững. Để thành công với tư cách là một công ty thương mại điện tử, họ phải đạt được các mục tiêu của mình và xử lý được môi trường kinh doanh từng gây ra nhiều rắc rối cho các nhà đầu tư trong quá khứ.