Vitalik nói cuộc đua tốc độ ZK của Ethereum đã kết thúc. Điều này có ý nghĩa gì với ETH

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin cho biết cuộc đua tăng tốc độ xác minh bằng zero-knowledge proofs cho Ethereum đã kết thúc, giờ đây vấn đề an toàn cần được ưu tiên hơn. Nhận định này được đưa ra sau khi ZKsync thông báo đã xác minh dữ liệu theo thời gian thực chỉ với một card đồ họa.

Trong 7,200 khối liên tiếp trên mainnet, công cụ Airbender Prime mới của ZKsync đã thực hiện xác minh thành công 99% các bằng chứng trong chưa đầy 10 giây. Tuy nhiên, các số liệu này đều do chính ZKsync đánh giá và công bố.

Tại sao xác minh nhanh hơn lại quan trọng với Ethereum?

Hiện tại, các nhà xác thực Ethereum phải kiểm tra lại từng giao dịch trong một khối. Công nghệ zero-knowledge proofs giúp xác thực tính chính xác mà không cần thực thi lại, nghĩa là họ chỉ cần kiểm tra một bằng chứng ngắn gọn thay vì từng giao dịch.

Sự thay đổi này sẽ giúp giảm nhiều khối lượng công việc cho các validator. Ethereum tạo ra một khối mới mỗi 12 giây, và ZKsync cho biết không có khối nào trong mẫu thử phải mất đến từng đó thời gian để xác minh.

ZKsync cho biết trên ETHproofs – bảng xếp hạng các công cụ xác minh công khai – Airbender Prime đứng đầu về tốc độ trung bình xác minh. Ngoài ra, nhờ yêu cầu về phần cứng thấp hơn, nhiều tổ chức và nhà vận hành độc lập sẽ có thể tham gia xác minh dữ liệu dễ dàng hơn.

“Tôi cho rằng, ở thời điểm này, cuộc đua về tốc độ đã có kẻ chiến thắng rõ ràng, giờ ưu tiên số một với các zkEVM là chuyển hoàn toàn sang tập trung cho bảo mật.”

Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, trên X

Big congratulations to the @zksync airbender team for this milestone.At this point, I consider the battle for speed to be definitively won, and the top priority for zkEVMs should shift fully to security.To me that means formally verifying(i) equivalence of the…

— vitalik.eth (@VitalikButerin) October 15, 2026

Bên cạnh tốc độ, Buterin cho biết các zkEVM – hệ thống giúp xác minh hoạt động của Ethereum – cần vượt qua ba tiêu chí: phải tuân thủ đúng thông số kỹ thuật của Ethereum, kiểm soát được chi phí xác minh phù hợp với khí phí của khối và phải dựa trên hệ thống bằng chứng an toàn.

Anh cũng mong muốn các hệ thống này được kiểm chứng chặt chẽ bằng các phương pháp toán học, đảm bảo độ tin cậy, chứ không chỉ dựa vào thử nghiệm thực tế.

Xác minh nhanh hơn có giúp giá Ethereum tăng không?

Không ảnh hưởng trực tiếp. Airbender Prime là một công cụ của ZKsync chứ chưa phải là thay đổi lớn trong giao thức của Ethereum. Do vậy nguồn cung, phí giao dịch và phần thưởng staking của Ethereum (ETH) không bị tác động.

Thay vào đó, nếu có ảnh hưởng lên giá ETH thì chủ yếu đến từ tâm lý cộng đồng về lộ trình phát triển tổng thể, bên cạnh các yếu tố vĩ mô và dòng tiền đầu tư.

Dù vậy, điều quan trọng hơn là uy tín của dự án. ZKsync đang giới thiệu công nghệ này cho các ngân hàng, với lập luận rằng kể cả khi máy chủ bị tấn công, vẫn không thể xác thực các giao dịch sai quy định.

Vì vậy, nếu công cụ xác minh nhanh mà không an toàn, thì mục đích bảo mật sẽ bị phá hỏng. Việc kiểm chứng chặt chẽ và được các đơn vị kiểm toán độc lập đánh giá sẽ quyết định loại zkEVM nào Ethereum có thể tin tưởng và sử dụng lâu dài.