Các thị trường Mention là gì và vì sao CFTC nhắm tới chúng?

Ngày 22/09, các nhân viên của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) đã thông báo với các sàn giao dịch rằng các thị trường “mention markets” (thị trường dự đoán theo từ khoá được đề cập) có thể mặc định bị coi là dễ bị thao túng. Các sàn giao dịch được yêu cầu giải trình bốn yếu tố khi muốn niêm yết các thị trường này, nhưng chưa có lệnh cấm nào được ban hành.

Mention markets là các hợp đồng kiểu có hoặc không, dự đoán một người có nhắc đến một từ trong bài phát biểu, cuộc gọi thu nhập hay trên mạng xã hội không. Vì vậy, kết quả cuối cùng hoàn toàn phụ thuộc vào người nói.

Tại sao CFTC cho rằng mention markets có thể bị thao túng?

Phòng Giám sát Thị trường (DMO) của cơ quan này đã gửi văn bản khuyến nghị đến các thị trường hợp đồng (DCMs) được CFTC cấp phép.

Nguyên tắc cốt lõi số 3 của Đạo luật Giao dịch Hàng hóa cấm các sàn niêm yết hợp đồng dễ bị thao túng.

Phần lớn các hợp đồng dự đoán sự kiện trên thị trường đều dựa vào kết quả không ai có thể kiểm soát, ví dụ như kết quả bầu cử hay số liệu kinh tế công bố.

Ngược lại, hợp đồng mention lại dựa vào hành động của một cá nhân. Người ấy hoặc người thân cận của họ hoàn toàn có thể tác động lên kết quả, hoặc nắm được thông tin sớm trước những người khác.

CFTC cũng cảnh báo những hợp đồng liên quan đến việc ai đó tham dự sự kiện hay các hành động như bắt tay cũng thuộc phạm vi này.

Ví dụ, trong khuyến nghị này, họ nhắc đến việc một người dẫn podcast phát livestream và chỉ cần một câu nói hiệu ứng. Chỉ cần một nhà giao dịch trả tiền để được nhắc tên cũng đủ làm thay đổi kết quả hợp đồng.

Thực tế, đã từng xảy ra lạm dụng như vậy. Ngày 28/08, CFTC đã yêu cầu cựu nhân viên điều khiển máy nhắc chữ của Nhà Trắng, Gabriel Perez, nộp phạt 172,539.02 USD.

Anh này đã giao dịch hợp đồng mention về Tổng thống trên sàn Kalshi từ tháng 12/2025 đến tháng 02/2026, với lợi thế được tiếp cận trước nội dung bài phát biểu.

Số tiền trên bao gồm phần lợi nhuận bất chính bị tịch thu, và Perez bị cấm giao dịch trong vòng ba năm.

Suy đoán về thao túng có đồng nghĩa với lệnh cấm?

Văn bản khuyến nghị này không đưa ra nghĩa vụ mới và cũng không bắt buộc toàn bộ ủy ban phải đồng ý.

Thay vào đó, các sàn vẫn có thể niêm yết các hợp đồng này nếu họ đủ khả năng chứng minh với CFTC trong hồ sơ sản phẩm về tính minh bạch, không dễ bị thao túng.

Duncan Hennes, quyền Giám đốc DMO, là người ký văn bản, nhấn mạnh trách nhiệm thuộc về các sàn giao dịch.

“Nhân viên DMO có thể xem Mention Markets là loại hợp đồng mặc định rất dễ bị thao túng và vì thế kỳ vọng các hồ sơ đề xuất niêm yết sẽ cần giải trình kỹ lưỡng hơn.”

Duncan Hennes, Quyền Giám đốc Phòng Giám sát Thị trường CFTC, trích dẫn trong bức thư.

Nhân viên CFTC cũng cho biết bốn yếu tố trong văn bản không phải là toàn bộ những gì cần xem xét.

Hai lo ngại về phía người nói chính là nghĩa vụ pháp lý hoặc nghề nghiệp khiến họ không dễ tác động kết quả, và việc họ có thể bị tác động từ người khác bên ngoài.

Ai nằm ngoài phạm vi kiểm soát của CFTC?

Khác với những sàn chịu quản lý, Polymarket chỉ cho niêm yết mention markets trên nền tảng quốc tế, nơi mà CFTC không có quyền quản lý trực tiếp.

Một thẩm phán đã từng đình chỉ lệnh cấm thị trường dự đoán ở Minnesota cũng từng nhận định rằng các hợp đồng mention về người dẫn chương trình World Cup của Kalshi có vẻ không phải là hợp đồng hoán đổi. Đây là loại hợp đồng nằm trong phạm vi quản lý riêng của CFTC.

Câu hỏi đặt ra là liệu hướng dẫn của CFTC có thể kiểm soát được những loại sản phẩm có thể chuyển sang các sàn nằm ngoài phạm vi giám sát của họ hay không.