Vitalik Buterin nói Hegota năm sau sẽ là đợt fork ‘bình thường' cuối cùng của Ethereum

Đồng sáng lập Ethereum (ETH) là Vitalik Buterin dự đoán bản nâng cấp Hegota vào năm sau sẽ là lần nâng cấp cuối cùng theo cách truyền thống của mạng lưới này. Ông cho biết, những thay đổi sau đó sẽ liên quan đến các công nghệ mật mã tiên tiến và thiết kế an toàn với máy tính lượng tử.

Buterin đã chia sẻ quan điểm này trong một bài viết đăng ngày 27/09/2024 trên blog cá nhân của mình. Trong bài viết, ông đã so sánh Ethereum các mốc năm 2015, 2025 và 2030 với bản whitepaper gốc của Bitcoin (BTC).

Bản nâng cấp mà lập trình viên năm 2015 vẫn sẽ nhận ra

Buterin đã đề cập đến Strawmap, bản dự thảo lộ trình phát triển dài hạn của Ethereum, để xác định vị trí của Hegota trên dòng thời gian phát triển.

“Nếu bạn nhìn vào Strawmap, Hegota – lần nâng cấp dự kiến ra mắt vào năm sau – rất có thể sẽ là bản nâng cấp ‘bình thường’ cuối cùng của Ethereum, với các tính năng và kỹ thuật mà một lập trình viên năm 2015 còn có thể nhận ra,” ông nói.

Theo Buterin, sau Hegota, mọi thay đổi sẽ liên quan đến recursive STARKs – một loại bằng chứng mật mã tiên tiến. Những công việc sau này cũng bao gồm xác minh tự động bằng hình thức chính quy, tối ưu hóa đồng thuận và đảm bảo an toàn với máy tính lượng tử.

Recursive STARKs và các kỹ thuật mật mã chống lượng tử cũng là trọng tâm trong kế hoạch Lean Ethereum mà ông Buterin đã trình bày đầu năm nay.

Tuy nhiên, Hegota vẫn đang ở giai đoạn đầu lên kế hoạch. Trang thông tin về Hegota của Ethereum.org hiện liệt kê hai thay đổi lớn đang được chuẩn bị: Danh sách giao dịch do nhóm xác thực lựa chọn (Fork-Choice Enforced Inclusion Lists – FOCIL) và giao dịch theo frame.

FOCIL cho phép một ủy ban các nhà xác thực đề xuất danh sách giao dịch mà các block builder phải thực hiện. Giao dịch theo frame cho phép mỗi tài khoản vận hành logic xác minh riêng và tự chọn chữ ký chống lượng tử cho mình.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất ngay khi có

Lộ trình của Buterin đến năm 2030: Xác minh, tốc độ và quyền riêng tư

Bên cạnh kế hoạch nâng cấp, bài viết của Buterin còn bàn rộng hơn về bản sắc của Ethereum. Ông cho rằng, sau khi thực hiện các nâng cấp Lean, Ethereum vẫn giữ nhãn “blockchain” chủ yếu vì lý do lịch sử.

Để làm rõ điều này, ông chỉ ra rằng gần như mọi đặc tính cốt lõi của một blockchain đều đã và đang thay đổi. Ví dụ về xác minh: theo mô hình năm 2010, các node phải tải về và thực thi lại từng block một.

Đến năm 2030, Buterin dự đoán các node chỉ cần xác minh một bằng chứng mật mã và sử dụng phương pháp lấy mẫu dữ liệu “Peer Data Availability Sampling” (PeerDAS) thay vì cách cũ.

Người dùng cũng sẽ cảm nhận rõ sự thay đổi nhờ tốc độ cao hơn. Ông đặt ra mục tiêu slot thời gian chỉ khoảng 4 – 8 giây và hoàn tất xác nhận trong vòng 8 – 32 giây. Trong khi đó, Ethereum năm 2015 phải mất khoảng 200 giây mới đạt được 12 lần xác nhận.

Buterin cũng phân tích rằng phân quyền, vốn trước đây thường bị coi là chi phí để đảm bảo an toàn, thực chất có thể giúp cải thiện hiệu năng trong một số trường hợp nhất định. Mạng lưới phân quyền có thể lưu trữ dữ liệu và xử lý tính toán song song cùng lúc.

Tuy nhiên, xây dựng thiết kế này vẫn còn nhiều vấn đề mở cần giải quyết. Các bằng chứng zero-knowledge hiện vẫn khó làm cho hiệu quả và an toàn, dù các công cụ AI đã hỗ trợ đáng kể quá trình tối ưu hóa. Một thử thách lớn khác là quản lý truy cập lượng dữ liệu trạng thái quá lớn, theo nhận định của ông.

Trước khi tiến tới những thay đổi này, Ethereum vẫn còn hai bản nâng cấp lớn sắp tới. Hegota dự kiến triển khai sau Glamsterdam, với bản fork thử nghiệm trên mạng Sepolia lên lịch vào ngày 06/10/2024. Lộ trình trên Ethereum.org dự tính ra mắt Glamsterdam trên mainnet vào quý 4/2026 nhưng chưa xác định ngày cụ thể.

Đăng ký YouTube của chúng tôi để xem các chuyên gia và phóng viên thảo luận, phân tích chuyên sâu các chủ đề nổi bật