Trumpflation không còn chỉ là câu chuyện về xăng: Kinh tế Mỹ đứng trước nguy cơ

Trumpflation, tình trạng lạm phát liên quan đến chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump và chiến tranh với Iran, đã bước vào giai đoạn kéo dài hơn. Lạm phát lõi giữ ở mức khoảng 3.3% suốt mùa hè, ngay cả khi giá tiêu dùng chung giảm mạnh, theo dữ liệu mới công bố.

Điều đáng chú ý là khoảng cách giữa giá chung đang giảm và lạm phát lõi vẫn cao. Điều này cho thấy Trumpflation không chỉ giới hạn ở giá xăng dầu mà còn lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế Mỹ.

Hai vấn đề lạm phát chính của Trumpflation

Trump đã áp dụng lại mức thuế nhập khẩu vào tháng 07 theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại, chỉ vài tháng sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ một số chính sách. Các doanh nghiệp đã chuyển phần chi phí nhập khẩu tăng cao này lên người tiêu dùng.

Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz vào cuối tháng 02, cắt đứt khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày – tương đương một phần năm nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Giá dầu diesel đạt mức cao kỷ lục 6.50 USD mỗi gallon vào tháng 09, theo dữ liệu từ Barchart. Khoảng 1/3 nguồn cung phân bón thế giới cũng đi qua eo biển này, dẫn đến chi phí nông sản tăng mạnh.

JUST IN 🚨: Diesel hits $6.50/gallon for the first time in history 📈 📈 pic.twitter.com/xBSpi6hYcW

— Barchart (@Barchart) September 21, 2026

Lạm phát giữ vững mức cao thể hiện rõ qua chỉ số Core Personal Consumption Expenditures (PCE), là công cụ đo lường lạm phát mà Fed ưu tiên sử dụng. Chỉ số này không tính giá thực phẩm và năng lượng – vốn rất biến động.

Chuyên gia vĩ mô Jim Bianco chia sẻ rằng chỉ số core PCE đã ở mức trên mục tiêu 2% của Fed suốt 65 tháng liên tiếp. Ông cho rằng việc thị trường chỉ tập trung vào giá dầu là đang bỏ lỡ vấn đề lớn hơn.

Tại sao điều này quan trọng với thị trường

Chủ tịch Fed Kevin Warsh và Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã quyết định tăng lãi suất thêm 0.25% vào ngày 16/09. Lạm phát kéo dài thường phải trải qua nhiều lần tăng lãi suất liên tiếp mới có thể kiểm soát, chứ không chỉ một lần.

Đây là điều đáng lo ngại với thị trường chứng khoán, vốn đang giao dịch ở mức định giá rất cao kể từ thời bong bóng dot-com. Chỉ số Shiller P/E cho thấy phố Wall đang đặt cược vào việc lãi suất sẽ sớm giảm nhờ kỳ vọng vào làn sóng AI.

Nếu Trumpflation tiếp tục buộc Fed phải tăng lãi suất, những kỳ vọng này có thể bị “vỡ trận”. Những nhà đầu tư đang trông chờ tiền rẻ nên cân nhắc lại khả năng thị trường còn tăng trưởng được bao lâu. Quan điểm của Fed dưới thời ông Warsh sẽ rõ ràng hơn ở cuộc họp tiếp theo.