Metaplanet không vượt qua cả 4 bài kiểm tra của VanEck về lương thưởng giám đốc tài chính

VanEck đã đánh giá Metaplanet là “Tệ” về chính sách lương thưởng của ban điều hành, và đây là công ty duy nhất trong 10 công ty nắm giữ tài sản số lớn nhất bị nhận mức đánh giá này. Metaplanet không đạt cả bốn tiêu chí kiểm tra của công ty nghiên cứu.

Báo cáo nghiên cứu này được công bố vào ngày 18/09/2024. Đánh giá trên vẫn giữ nguyên dù Metaplanet đã giảm hai lần quy mô quỹ quyền chọn dành cho ban lãnh đạo trong tháng vừa qua.

Công ty quản lý tài sản số là gì?

Một công ty quản lý tài sản số là công ty đại chúng mà hoạt động chính là nắm giữ tiền mã hóa trong danh mục tài sản của mình. Metaplanet là một công ty niêm yết tại Tokyo, đang nắm giữ 43,000 Bitcoin (BTC). Để có vốn mua Bitcoin, công ty này phát hành thêm cổ phiếu mới, cùng với việc vay nợ và phát hành cổ phiếu ưu đãi.

Khi phát hành thêm cổ phiếu, “miếng bánh” được cắt thành nhiều phần hơn, nên mỗi phần nhỏ lại. Quá trình này gọi là pha loãng.

Nhà đầu tư tham gia nắm giữ cổ phiếu vì kỳ vọng công ty sẽ mua đủ Bitcoin để giá trị của mỗi miếng bánh nhỏ vẫn lớn hơn trước khi pha loãng.

Vai trò của lương thưởng dành cho ban lãnh đạo

Các công ty thường trả một phần lương thưởng cho lãnh đạo qua quyền chọn cổ phiếu. Quyền chọn cho phép mua cổ phiếu trong tương lai với một mức giá cố định. Nếu giá cổ phiếu tăng, quyền này sẽ có giá trị hơn.

Những quyền chọn được để trong một quỹ (option pool). Ví dụ, nếu quỹ quyền chọn tương đương 2% công ty, thì lãnh đạo có thể sở hữu tối đa 2% lượng cổ phiếu.

Quỹ quyền chọn càng lớn thì giá trị của công ty chuyển về tay ban quản lý càng nhiều, thay vì về tay cổ đông.

Nguồn gốc quỹ quyền chọn của Metaplanet

Metaplanet từng là một nhà điều hành khách sạn gặp khó khăn vào năm 2022. Tháng 02/2023, các cổ đông đã thông qua kế hoạch giải cứu, trao cho 7 nhân viên quyền chọn mua hơn 46 triệu cổ phiếu với giá thực hiện là 10 yên/cổ.

Con số này không cố định, vì trong kế hoạch có điều khoản điều chỉnh phần thưởng này thành 20% trên tổng số cổ phiếu mà công ty có thể phát hành.

Kể từ khi Metaplanet chuyển sang chiến lược tích trữ Bitcoin vào tháng 04/2024, công ty liên tục phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn mua Bitcoin, bên cạnh vay nợ và cổ phiếu ưu đãi. Chỉ việc bán thêm cổ phiếu mới gây pha loãng cho cổ đông, và điều khoản trên cũng điều chỉnh theo số lượng cổ phiếu mới phát hành.

Như vậy, mỗi lần phát hành thêm cổ phiếu đồng nghĩa với việc tỷ lệ sở hữu của cổ đông bị giảm, còn quỹ quyền chọn cho ban lãnh đạo lại tăng lên.

Số lượng cổ phiếu của Metaplanet đã tăng từ 153.9 triệu lên khoảng 1.35 tỷ chỉ trong vòng hai năm. Quỹ quyền chọn đã tăng từ 46 triệu lên 319.5 triệu cổ phiếu.

Kết quả đối với cổ đông

Cổ đông bị pha loãng tỷ lệ sở hữu khi công ty mua thêm Bitcoin. Đồng thời, quyền sở hữu của ban lãnh đạo cũng tăng cùng với quá trình pha loãng này.

Theo ước tính của VanEck, trước khi Metaplanet cắt giảm quỹ quyền chọn vừa qua, khoảng 80% số Bitcoin mà công ty mua vào là mang lại giá trị thực cho cổ đông. Phần còn lại – tức khoảng 20% – bị pha loãng để dành cho ban quản lý.

Không có hội đồng nào quyết định chuyện này mà tất cả đều được thực hiện tự động theo công thức, chính vì lý do này mà VanEck đã đánh giá riêng Metaplanet.

Tuy nhiên, không phải ai cũng cho rằng mức quỹ quyền chọn này là quá lớn. David Bailey, Giám đốc điều hành của Nakamoto, cho rằng con số này là hợp lý.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất ngay khi chúng xảy ra

Metaplanet was the best performing equity in the world for nearly two years, and even after the rout in bitcoin is up 1,300% from genesis. They built the second biggest corporate holding, more than 40x Bitcoin per share, and completed two major acquisitions.Every founding team…

— David Bailey🇵🇷 $2.0mm/btc is the floor (@DavidFBailey) September 8, 2026

VanEck đã đánh giá những gì?

VanEck đã xem xét 10 công ty nắm giữ tài sản số lớn nhất và đặt ra 4 câu hỏi kiểm tra.

• Quỹ quyền chọn chiếm tỷ lệ bao nhiêu so với tổng số cổ phiếu dự kiến sau pha loãng?
• Lãnh đạo chủ chốt nắm giữ bao nhiêu trong tổng số quyền chọn đó?
• Quỹ quyền chọn có tăng thêm mà không cần thông qua biểu quyết của cổ đông không?
• Khoản thưởng quyền chọn lớn nhất có kèm điều kiện hiệu suất làm việc không?

Quỹ quyền chọn của Metaplanet chiếm 14.7% tổng số cổ phiếu, cao hơn nhiều so với mức trung bình của các công ty cùng ngành là 4.0%. Ban lãnh đạo của Metaplanet giữ 8.2% trong tổng quyền chọn, trong khi trung bình của ngành chỉ là 0.8%. Như vậy quy mô quỹ và tỷ lệ nắm giữ của lãnh đạo cao gấp 4 và 10 lần so với mặt bằng ngành tương ứng.

Các cổ đông chưa từng bỏ phiếu cho việc mở rộng quỹ quyền chọn hay hai lần điều chỉnh trong năm 2026, và các quyền chọn này chỉ yêu cầu lãnh đạo vẫn đang làm việc tại công ty là đạt điều kiện nhận thưởng.

Metaplanet bị đánh trượt cả bốn tiêu chí. Trong khi chín công ty còn lại đều đạt, và một số như Strategy, BitMine cùng bốn công ty khác còn được đánh giá rất tốt.

“Chúng tôi xếp Metaplanet (MTPLF) là công ty duy nhất trong top 10 DAT bị đánh giá là ‘Tệ’ về chính sách trả lương cho lãnh đạo và còn kém xa mức ‘Chấp nhận được’,” công ty cho biết.

Những thay đổi gần đây

Hội đồng quản trị đã có hai động thái quan trọng dưới áp lực từ cổ đông.

• 18/08. Hội đồng quản trị đã bãi bỏ điều khoản pha loãng tự động (evergreen dilution clause). Tuy nhiên, tổng số cổ phần thưởng vẫn không thay đổi, tiếp tục ở mức cao.
• 11/09. Hội đồng trả lại các điều kiện về mức cũ, trước đợt bán cổ phần dự kiến diễn ra vào tháng 09/2025. Động thái này đã giảm 41% tổng số cổ phần thưởng xuống còn 188,2 triệu cổ phần.

Tuy nhiên, trước khi thay đổi, đã có 82,8 triệu cổ phần được phân phối cho nội bộ theo các điều khoản cũ. Như vậy, chỉ còn lại 105,4 triệu cổ phần có thể phát hành thêm, tương đương khoảng 7% tổng số cổ phần công ty. Theo VanEck, mức này vẫn là tệ nhất so với các công ty cùng lĩnh vực, nên đánh giá “tệ” vẫn được giữ nguyên.

Công ty chỉ ra bốn thay đổi cần thiết để nâng điểm xếp hạng: hủy bỏ khoảng 273 triệu cổ phần do điều khoản pha loãng tạo ra; xây dựng một kế hoạch thưởng nhỏ hơn và được cổ đông thông qua; chi trả gắn với số Bitcoin trên mỗi cổ phần, và hoàn thiện chính sách rõ ràng về thời điểm trao thưởng.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để theo dõi những nhận định chuyên sâu từ các nhà lãnh đạo và nhà báo