Các IPO sẽ chuyển lên blockchain? CZ nói có, hạ tầng đã sẵn sàng

Nhà sáng lập Binance, Changpeng Zhao dự đoán các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sẽ chuyển sang hoạt động trên blockchain. Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh các IPO on-chain đã được triển khai trên hạ tầng hợp pháp và hoạt động thực tế.

Zhao không đưa ra mốc thời gian cụ thể hay chi tiết nào. Tuy nhiên, hệ thống mà ông mô tả hiện đã có thể sử dụng và những thương vụ đầu tiên đã diễn ra. Đối với nhà đầu tư, có ba thay đổi lớn và một điều quan trọng vẫn giữ nguyên.

Những thay đổi của IPO on-chain đối với nhà đầu tư

IPOs will move on chain.

— CZ 🔶 BNB (@cz_binance) September 8, 2026

Tiếp cận là yếu tố đầu tiên. Các đợt chào bán cổ phiếu token hóa có thể mở ra cho nhà đầu tư nhỏ lẻ ngay từ ngày đầu tiên, không còn bị giới hạn bởi các tổ chức lớn hay khách hàng được chứng nhận như mô hình truyền thống.

Thứ hai là về thời gian. Các sàn giao dịch token hóa hoạt động liên tục 24/7, vì thế việc niêm yết không còn phụ thuộc vào “tiếng chuông mở cửa” như cách truyền thống. Thứ ba là về quy mô, khi cổ phiếu token hóa có thể chia nhỏ thành nhiều phần nhỏ hơn một cách dễ dàng.

Chi phí cũng là yếu tố đáng chú ý. Trong mô hình truyền thống, các bên trung gian như công ty bảo lãnh, luật sư, kiểm toán viên đều nhận một phần phí cho mỗi lần IPO, trong khi đó, tự động hóa có thể cắt giảm một phần chi phí này.

Dòng tiền đang dần chuyển dịch theo xu hướng này. Theo số liệu từ rwa.xyz, hiện tổng giá trị cổ phiếu token hóa đang lưu thông trên blockchain ước tính khoảng 2.9 tỷ USD, tăng gần 14% chỉ trong vòng một tháng. Grayscale cũng đánh giá BNB Chain là một trong những blockchain hàng đầu cho cổ phiếu token hóa.

Những yếu tố không thay đổi

Dạng thức thay đổi nhưng luật pháp thì không. Vào tháng 01/2024, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã công bố rằng việc token hóa cổ phiếu vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định về đăng ký và công bố thông tin như cũ.

Tuy nhiên, quyền sở hữu cần được xem xét kỹ lưỡng hơn. Một số sản phẩm niêm yết chỉ phản ánh giá cổ phiếu mà không mang lại quyền lợi như cổ đông thực sự, và điều này tùy thuộc vào từng quy định cụ thể trong từng trường hợp.

Các sàn giao dịch lớn cũng bắt đầu chuyển dịch. Sở giao dịch chứng khoán New York đã trình đơn vào tháng 04/2024 cho phép giao dịch phiên bản token hóa của các cổ phiếu vốn hóa lớn song song với cổ phiếu truyền thống, với thời gian thanh toán trong ngày kế tiếp. Còn tại châu Âu, một sàn giao dịch được cấp phép theo quy định về blockchain của khu vực cũng đã tổ chức đợt IPO on-chain đầu tiên vào cùng tháng.

Thanh khoản vẫn là câu hỏi mở. Dù giao dịch cổ phiếu token hóa có thể diễn ra 24/7, nhưng nếu số lượng lệnh mua bán còn ít thì giá có thể bị biến động mạnh.

Zhao đã từng đưa ra nhiều dự đoán táo bạo về thị trường trong năm nay. Lần này, các ví dụ thực tế đã xuất hiện, vì vậy yếu tố cần theo dõi không phải là khả năng triển khai mà là mức độ lớn mạnh. Tín hiệu tiếp theo sẽ là khi một thương hiệu tên tuổi quyết định lựa chọn phát hành IPO on-chain.