Bản nâng cấp tiếp theo của Ethereum có thể thay đổi tốc độ thực sự của nó

Bản nâng cấp lớn tiếp theo của Ethereum là Glamsterdam, dự kiến sẽ diễn ra vào quý 4 năm 2026. Bản nâng cấp này sẽ mang đến nhiều thay đổi cho giao thức nhằm giúp xử lý các block lớn hơn dễ dàng hơn, đồng thời chuẩn bị cho Ethereum có khả năng mở rộng L1 mạnh mẽ hơn. Các nhà phát triển đặt mục tiêu nâng gas limit sau nâng cấp lên khoảng 200 triệu, thay vì 60 triệu như hiện nay.

Tại sao bản nâng cấp này lại quan trọng đến vậy? Ethereum hiện đang sở hữu cộng đồng nhà phát triển lớn nhất trong lĩnh vực blockchain, tuy nhiên tốc độ xử lý cũng như chi phí vẫn còn là rào cản.

Hiện tại, các hoạt động on-chain đang bùng nổ ở mọi lĩnh vực, khiến các blockchain hiệu suất cao trở thành điểm đến hấp dẫn cho giao dịch, thanh toán và các ứng dụng người dùng.

Heads-up for anyone maintaining L1 contracts:→ The Glamsterdam upgrade will include gas repricings (EIP-8037, EIP-8038) that shift state creation and access costs.→ Most contracts are unaffected, but a small set may break or degrade without updates. Affected contracts rely on…

— Ethereum Foundation (@ethereumfndn) August 25, 2026

Nâng cao khả năng sử dụng L1

Federico Variola, CEO của Phemex nhìn nhận giao dịch phi tập trung là một trong những lĩnh vực mà các bước phát triển tiếp theo của Ethereum sẽ thật sự quan trọng.

“Khi các cơ quan quản lý ngày càng phải chú ý nhiều đến những sàn giao dịch phi tập trung như Hyperliquid, Ethereum cần phải giữ được sự phi tập trung, đồng thời đảm bảo tốc độ ổn định và chi phí hợp lý.”

Các ứng dụng như sàn giao dịch phi tập trung đặt ra yêu cầu rất lớn cho blockchain bởi người dùng mong muốn giao dịch nhanh chóng, thanh khoản sâu và phí đủ thấp để giao dịch thường xuyên.

Ethereum đã giải quyết phần nào nhu cầu này thông qua các mạng Layer 2. Tuy nhiên, theo ông Variola, kết quả mang lại vẫn còn nhiều điều phải bàn.

“Đã có những tiến bộ đáng kể, nhưng cũng có nhiều thất bại trong những năm qua, khiến hệ sinh thái Ethereum thất thoát không ít vốn và hoạt động.”

Ethereum từng tăng gấp đôi gas limit từ khoảng 30 triệu đầu năm 2025 lên 60 triệu nhờ các nâng cấp liên tiếp. Hiện các nhà phát triển đang chuẩn bị để tăng gas limit lên mức cao hơn rất nhiều.

Theo ông Variola, sự phát triển của sàn giao dịch phi tập trung sẽ là thước đo quan trọng cho thành công của nỗ lực này.

“Với ETH, tôi cho rằng thử thách lớn tiếp theo là tạo điều kiện để các sàn giao dịch phi tập trung phát triển mạnh, nhất là khi các nhà quản lý ngày càng chú ý nhiều hơn đến những sản phẩm này.”

Do đó, thách thức đặt ra là làm sao tăng dung lượng nhưng vẫn đảm bảo giao dịch luôn nhanh, phí thấp, và điều kiện vận hành node cho các validator không quá khó.

Bài toán phần cứng khi tăng thông lượng

Khi gas limit của Ethereum tăng lên, vấn đề kỹ thuật cũng xuất hiện. Các block lớn hơn sẽ giúp ứng dụng có nhiều không gian xử lý hơn, nhưng validator phải có đủ năng lực phần cứng để xử lý khối trong thời gian quy định.

Bản thân Ethereum cũng cho rằng phần cứng validator đang là một trong những yếu tố giới hạn khả năng mở rộng L1. Nếu mỗi block chứa nhiều dữ liệu, các nhà vận hành node nhỏ lẻ sẽ khó duy trì, hệ quả là việc xác thực tập trung vào các đội ngũ chuyên nghiệp có máy móc mạnh mẽ hơn.

Bản nâng cấp Glamsterdam giải quyết vấn đề này theo nhiều hướng khác nhau:

• Block-Level Access Lists (EIP-7928) cung cấp trước thông tin cho client về các tài khoản và vị trí lưu trữ mà block sẽ truy cập, nhờ đó việc đọc dữ liệu, xử lý giao dịch và tính trạng thái có thể thực hiện song song;
• Enshrined proposer-builder separation (ePBS) sắp xếp lại cách các block được xây dựng và xác thực. Khi kết hợp với Block-Level Access Lists, giải pháp này giúp Ethereum xử lý nhiều dữ liệu L1 hơn mà không tăng mạnh gánh nặng cho validator;
• State-growth controls (EIP-8037) thay đổi cách tính phí khi tạo trạng thái lâu dài. Nhóm phát triển hướng đến mức tăng trưởng trạng thái khoảng 120 GiB/năm, kể cả khi gas limit chạm 200 triệu, giúp vận hành node phù hợp với phần cứng phổ thông;
• Longer-term zkEVM verification cho phép validator xác minh các bằng chứng mật mã thay vì phải xử lý lại từng giao dịch, giúp giảm gánh nặng tính toán khi thông lượng tăng cao.

Tóm lại, quá trình mở rộng L1 của Ethereum sẽ phụ thuộc vào việc tối ưu hóa hiệu quả xử lý giao dịch.

🔥 Ethereum’s next upgrade could be much bigger than most people realize.The upgrade is called Glamsterdam, and after a week-long core developer workshop in Svalbard, Ethereum contributors aligned on a bold target:A 200M gas limit floor after Glamsterdam.That number… pic.twitter.com/ojnbNITqjY

— Ethereum Daily (@ETH_Daily) May 5, 2026

Vai trò của rollup khi Ethereum nhanh hơn

Một mạng lưới nền tảng mạnh hơn cũng sẽ khiến các ứng dụng hiện đang xây dựng trên rollup hoặc các chain riêng phải cân nhắc lại chiến lược phát triển.

Fernando Lillo Aranda, CMO của Zoomex cho rằng nhiều ứng dụng sẽ suy nghĩ lại về nơi triển khai dự án nếu chi phí L1 trở nên hợp lý hơn.

“Nếu Layer 1 mạnh hơn, rõ ràng một phần áp lực vốn khiến các ứng dụng phải dùng rollup hay chain riêng sẽ giảm bớt. Khi base layer rẻ hơn, nhanh hơn và mở rộng tốt hơn, nhiều dự án sẽ lựa chọn triển khai trực tiếp trên L1 để đem lại trải nghiệm đơn giản, hiệu quả hơn cho người dùng.”

Việc triển khai trực tiếp trên L1 loại bỏ được nhiều phức tạp phát sinh từ việc phải vận hành qua các môi trường xử lý khác nhau. Các ứng dụng có thể tận dụng tính thanh khoản và khả năng tương tác trên Ethereum mà không cần người dùng phải chuyển tài sản, quản lý đa mạng lưới.

Tuy nhiên, rollup vẫn mang lại nhiều tính năng mà việc chỉ nâng thông lượng không thể thay thế được.

“Rollup và chain riêng không chỉ giải bài toán mở rộng – chúng còn giúp tùy chỉnh, tạo môi trường xử lý riêng biệt, giảm độ trễ, kiểm soát phí, quản trị và thiết kế ứng dụng tốt hơn,” ông Aranda chia sẻ.

Lộ trình phát triển của Ethereum vẫn tiếp tục tập trung đầu tư cho rollup. Các nâng cấp như PeerDAS và mở rộng blob giúp tăng lượng dữ liệu Ethereum có thể cung cấp cho mạng L2, tạo điều kiện để base chain và rollup phát triển song song.

Kết quả có thể xảy ra là người dùng sẽ có nhiều lựa chọn hơn về mô hình triển khai. Những ứng dụng ưu tiên tính kết nối trực tiếp với Ethereum có thể sẽ thấy L1 ngày càng hấp dẫn hơn, trong khi các sản phẩm cần giao dịch tần suất cao hoặc yêu cầu môi trường thực thi riêng biệt vẫn có thể tiếp tục sử dụng rollup hoặc chain riêng.

Aranda cho rằng các giải pháp này sẽ bổ trợ cho nhau.

“Một lớp nền tảng nhanh và hiệu quả hơn sẽ củng cố cho toàn bộ hệ sinh thái, trong khi rollup và các chain dành riêng cho từng ứng dụng vẫn mang lại sự linh hoạt, chuyên biệt mà nhiều ứng dụng và người dùng cần.”

Cạnh tranh ngày càng gia tăng

Việc cạnh tranh trong việc thu hút các nhà phát triển với Ethereum đôi khi được nói quá lên so với thực tế số liệu.

Công cụ theo dõi nhà phát triển thực tế của Electric Capital hiện ghi nhận khoảng 7,600 nhà phát triển hoạt động mỗi tháng trong hệ sinh thái Ethereum, so với khoảng 2,300 nhà phát triển trên Solana. Nếu tính toàn bộ hệ sinh thái EVM, con số này lên đến xấp xỉ 10,000 người.

Như vậy, Ethereum vẫn giữ được vị trí dẫn đầu đáng kể.

Môi trường cạnh tranh giữa các nhà phát triển hiện nay đã thay đổi khá nhiều. Các nhà xây dựng dự án hiện có nhiều lựa chọn nổi bật khác với chi phí vận hành thấp, tốc độ xử lý cao và cộng đồng người dùng lớn. Khi lựa chọn Ethereum, các nhà phát triển sẽ cần cân nhắc giữa tính thanh khoản, độ an toàn, cộng đồng phát triển của nền tảng so với các đặc điểm vận hành mà những nền tảng khác đang cung cấp.

Bản nâng cấp Glamsterdam sẽ giúp Ethereum tăng sức cạnh tranh. Ethereum đã sở hữu nguồn vốn, ứng dụng, công cụ phát triển và một cộng đồng lập trình viên mạnh mẽ trong lĩnh vực crypto. Việc tăng khả năng xử lý cho L1 sẽ giúp các lợi thế này phát huy hiệu quả với tốc độ xử lý nhanh hơn ở tầng nền tảng.