Cựu ứng viên tổng thống Andrew Yang đề xuất áp thuế AI thay vì thuế lương

Andrew Yang, ứng cử viên tổng thống Mỹ năm 2020, một lần nữa kêu gọi áp dụng thuế AI trong chương trình Power Lunch của CNBC. Ông cho rằng chính phủ nên đánh thuế trí tuệ nhân tạo (AI) thay vì thuế lương.

Yang là đồng sáng lập Forward Party và hiện là giám đốc điều hành của Noble Mobile. Ông nói rằng các công ty lựa chọn AI thay vì tuyển nhân viên mới để tránh phải đóng thuế lương và các chi phí y tế.

Andrew Yang thúc đẩy đề xuất thuế AI

Yang đã xây dựng hình ảnh chính trị của mình bằng cách liên tục cảnh báo về tác động của tự động hóa trong chiến dịch tranh cử năm 2020. Ông từng đề xuất kế hoạch thu nhập cơ bản phổ quát mà ông gọi là Freedom Dividend. Ngoài ra, ông cũng ủng hộ việc chấp nhận tiền điện tử và đưa ra những quy định rõ ràng hơn về tài sản số khi còn là ứng viên tổng thống.

Những nhận định này của Yang từng được nhắc lại vào tháng 03 vừa qua khi ông phát biểu trên chương trình Squawk Box của CNBC rằng chính phủ nên dừng đánh thuế vào lao động. Chủ đề này cũng đang được các thượng nghị sĩ Mỹ quan tâm, nhất là những lo ngại về việc AI làm mất việc làm cho người lao động.

Yang dẫn chứng phát biểu của giám đốc điều hành Anthropic, ông Dario Amodei, khi ông này từng đề xuất đánh thuế 3% trên doanh thu từ AI vào năm 2025. Theo Amodei chia sẻ, mức thuế này sẽ áp dụng cho mỗi lần một mô hình AI tạo ra doanh thu mới.

Anthropic CEO Dario Amodei called on governments to tax AI companies to fund a universal basic income and introduce employee retention incentives to account for the potential impact the technology could have on the labor market. https://t.co/3e0iCzOSUq

— Bloomberg Tax (@tax) June 12, 2026

Yang cho rằng nên áp dụng cách làm này rộng rãi hơn, từ đó buộc các công ty cân nhắc giữa việc sử dụng AI và chi phí dành cho nhân sự thật sự.

Những gì dữ liệu cho thấy

Một khảo sát của CNBC và Generation Lab công bố ngày 13/08/2026 với nhóm người Mỹ từ 18 đến 34 tuổi cho thấy, 45% trong số này nghĩ rằng AI sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới sự nghiệp của họ, chỉ có 10% kỳ vọng AI sẽ mang lại lợi ích cho mình.

Greg Jensen và Nir Bar Dea, lãnh đạo tại Bridgewater Associates, cũng đã viết bài ý kiến cho báo New York Times. Họ dự báo AI có thể thay thế 18% số công việc hiện tại của người Mỹ trong vòng 5 năm tới.

Hai lãnh đạo này cũng ủng hộ đề xuất thuế token AI, tương tự như ý tưởng trước đó của Amodei. Hiện nay, sự thay đổi này đã thấy rõ trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng, ngành đang sử dụng khoảng 2.9 triệu lao động Mỹ, theo Cục Thống kê Lao động Mỹ.

Yang đề xuất sử dụng nguồn thuế thu được từ AI để phát trực tiếp cho người lao động bị ảnh hưởng, dưới dạng các khoản hỗ trợ tài chính. Ông cũng cho biết, các chương trình đào tạo lại không thực sự hiệu quả trong việc giúp lao động tìm được công việc mới, như thực tế trước đây từng thất bại với thợ mỏ than và công nhân kho hàng.