Cựu CTO Ripple nói gian lận biến ASIC của thợ đào Bitcoin thành máy sưởi

David Schwartz, cựu giám đốc công nghệ của Ripple, cho rằng nếu thợ đào Bitcoin cố gắng thực hiện hành vi chi tiêu gấp đôi, mạng lưới sẽ có một “vũ khí” dễ dàng để đối phó. Cộng đồng có thể fork (tách) chuỗi và thay đổi thuật toán đào.

Ông đã đưa ra lập luận này vào thứ Tư khi trả lời một người dùng thắc mắc liệu phần lớn các node đào Bitcoin có thực sự hoạt động một cách trung thực hay không. Schwartz giải thích rằng yếu tố quyết định không phải là lòng tin mà là động lực kinh tế.

Cách các node kinh tế của Bitcoin đảm bảo thợ đào hành động trung thực

Thiết kế ban đầu của Satoshi Nakamoto dựa vào sự trung thực của đa số. Trong whitepaper, Satoshi nêu rằng chuỗi dài nhất sẽ chiến thắng và các node trung thực sẽ vượt qua kẻ tấn công nếu kiểm soát phần lớn sức mạnh tính toán. Thợ đào chính là những người cung cấp sức mạnh đó. Tuy nhiên, họ không phải là người duy nhất quyết định điều gì là hợp lệ trên mạng lưới Bitcoin.

Các node kinh tế như sàn giao dịch, dịch vụ lưu ký, ví và các nền tảng thanh toán cũng đóng vai trò then chốt khi họ vận hành phần mềm để xác nhận hoặc từ chối các block. Như vậy, nếu một nhóm thợ đào cấu kết chỉnh sửa lịch sử giao dịch, họ vẫn cần các bên này chấp nhận kết quả đó.

Quyền lực này mang tính thực tế nhiều hơn là lý thuyết. Sàn giao dịch quyết định chuỗi nào sẽ được cộng dồn vào số dư nạp của khách hàng, còn các doanh nghiệp cũng chọn chuỗi nào để thanh toán. Nếu mọi người không công nhận chuỗi do thợ đào phá luật tạo ra, thợ đào sẽ không kiếm được gì từ chuỗi đó.

Schwartz đã chỉ rõ điều này trong câu trả lời của mình trên X.

They're heavily incentivized to be because if they double spend, economic nodes will take action against them. For example, they could fork the chain to change the mining algorithm and turn the mining nodes expensive ASICs into space heatersa bit faster.

— David 'JoelKatz' Schwartz (@JoelKatz) August 12, 2026

ASIC (Application-specific integrated circuits) là những máy đào chỉ có thể chạy một thuật toán băm nhất định. Vì thế, nếu cộng đồng quyết định rời bỏ thuật toán SHA-256, hàng kho máy đào sẽ bị “bỏ rơi”, gần như không còn giá trị bán lại.

Lời nói về “máy sưởi” cho thấy thực tế nghiệt ngã: Máy đào không thể khai thác cũng tiêu tốn điện và tỏa nhiệt, nhưng lại không tạo ra thu nhập. Các thợ đào đã đầu tư hàng tỷ USD vào thiết bị này nên lời đe dọa đó có trọng lượng rất lớn.

Động lực kinh tế hiện giờ yếu hơn lý thuyết

Những tranh luận này nổ ra khi lĩnh vực đào Bitcoin đang trải qua thời kỳ khó khăn. Hash rate đã giảm liên tục trong chín tháng do nhiều thợ đào chuyển sang AI. Độ khó của mạng lưới cũng vừa giảm lần thứ hai trong lịch sử.

Các tranh cãi liên quan đến quản trị gần đây đã đặt lý thuyết này vào thế thử nghiệm. Những người ủng hộ BIP-110 – đề xuất hạn chế một số loại giao dịch – đã thử tách ra một chuỗi nhỏ nhưng bị dừng chỉ sau hai block. Nhóm này hiện lên kế hoạch hướng đến ngày 01/09 cho việc tự thay đổi giao thức proof-of-work.

Nhóm đào OCEAN cũng vướng chỉ trích khi âm thầm chuyển redirect hash rate của khách hàng mà không thông báo rõ ràng. Sau đó, các thợ đào đã yêu cầu thay đổi ban lãnh đạo của pool này. Trong khi đó, Schwartz phản bác các cáo buộc tấn công lan truyền quanh vụ việc, cho rằng điều này không đúng sự thật.

Không phải ai cũng đồng tình với sự lạc quan của Schwartz. Justin Bons – nhà sáng lập Cyber Capital – cho rằng ngân sách bảo mật giảm dần tăng nguy cơ bị tấn công 51% trong 10 năm tới. Patrick Shyu, cựu kỹ sư của Meta, cũng cảnh báo rằng phần thưởng đào Bitcoin giảm dần sẽ là nguy cơ lớn.

Như vậy, khả năng ngăn chặn phụ thuộc vào việc các node kinh tế phải phản ứng nhanh và đồng bộ. Tuy nhiên, liệu sự phối hợp này có thực sự hiệu quả khi đối diện sức ép trên thực tế hay không thì vẫn chưa từng được kiểm nghiệm.