Trump chỉ trích Exxon, Chevron vì hưởng lợi từ một cuộc chiến do ông khơi mào

Tổng thống Donald Trump đã phát biểu hôm thứ Hai, ngày 03/08, rằng ExxonMobil (XOM) và Chevron (CVX) đã “kiếm quá nhiều tiền” trong thời gian xảy ra chiến tranh với Iran. Ông kêu gọi cả hai tập đoàn này giảm giá xăng cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Cả hai “ông lớn” dầu khí này đã công bố lợi nhuận quý II tăng bùng nổ chỉ ba ngày trước khi ông Trump đưa ra bình luận. Trước đó, Trump thường được xem là người ủng hộ ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch.

Trump nói gì?

Khi trả lời phóng viên tại Nhà Trắng, ông Trump đã nêu đích danh hai tập đoàn này vì đã tận dụng tình trạng nguồn cung khan hiếm.

“Họ đang kiếm quá nhiều tiền nhờ sự thiếu hụt nguồn cung. Tôi không thích điều đó.”

Theo Trump, CNBC

Trump nói thêm rằng hai công ty này nên chia sẻ một phần lợi nhuận cho người tiêu dùng. Ông cho rằng giá sẽ “tụt mạnh xuống mức thấp” ngay khi chiến tranh kết thúc.

Ông cũng đã lên tiếng chỉ trích giám đốc điều hành Chevron, ông Mike Wirth, vì không ghi nhận những chính sách năng lượng mà chính quyền Trump đã thúc đẩy trong buổi phỏng vấn trên truyền hình.

Biến động giá dầu kể từ tháng 02/2026

Giá dầu thô đã biến động rất mạnh kể từ sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/02/2026. Brent crude tăng vọt từ khoảng 72 USD/thùng trong tuần đó lên gần 120 USD/thùng ở đỉnh điểm. Iran đã từng có động thái chặn xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz, một vị trí then chốt cho dòng chảy dầu toàn cầu. Riêng tháng 03 đã chứng kiến Brent tăng tới 51% – mức tăng hàng tháng lớn nhất lịch sử.

Hiện tại giá dầu đã hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức khó lường. Brent đã giảm xuống 82 USD/thùng vào cuối tháng 07 sau khi Iran có dấu hiệu sẽ ngừng các cuộc tấn công. Đến thứ Hai tuần này, giá dầu lại giảm thêm khoảng 5% khi thị trường hy vọng cuộc đàm phán Mỹ-Iran sẽ giúp giảm căng thẳng.

Giá dầu kỳ hạn tại Mỹ vẫn duy trì trung bình khoảng 92 USD/thùng từ tháng 04 đến tháng 06, cao hơn 27% so với quý I. Giá xăng cũng đi theo xu hướng này. Tuần vừa rồi, giá xăng trung bình trên cả nước là 4.09 USD/gallon, tăng so với mức 2.98 USD trước khi chiến tranh nổ ra, theo dữ liệu AAA. Việc giá xăng leo thang đã làm bức tranh lạm phát mà FED theo dõi năm nay càng thêm căng thẳng.

Lợi nhuận lớn đến từ đâu?

Cả Chevron và Exxon đều báo cáo đạt kết quả kinh doanh quý mạnh mẽ nhất trong nhiều năm vào thứ Sáu vừa qua. Lợi nhuận của Chevron đã tăng vọt hơn 4 lần, đạt 12.1 tỷ USD so với 2.5 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái. Exxon cũng tăng hơn gấp đôi lên 14.5 tỷ USD, so với 7.1 tỷ USD năm trước.

Giá dầu thô tăng chỉ giải thích một phần cho cú nhảy này, trong khi phần lớn lợi nhuận đến từ hoạt động lọc hóa dầu với biên lợi nhuận cao. Cả hai tập đoàn đều vận hành nhà máy lọc dầu gần hết công suất, trong bối cảnh các nhà máy khu vực Trung Đông bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Chevron đã dùng một phần tiền lời kỷ lục để giảm nợ tới mức kỷ lục 8.4 tỷ USD. Exxon cũng trả lại 9.4 tỷ USD cho cổ đông thông qua cổ tức và mua lại cổ phiếu.

Cổ phiếu của hai công ty này có giảm nhẹ sau phát biểu của Trump, với Chevron giảm gần 2% và Exxon giảm ít hơn.

Việc Trump công khai gây áp lực lên các tập đoàn dầu khí cho thấy một bước chuyển hướng đáng chú ý, nhất là khi trước đây ông thường đồng tình với ngành. Tuy nhiên, liệu động thái này có giúp giá xăng giảm hay không còn phụ thuộc vào thời gian kết thúc xung đột và mức độ ảnh hưởng đến nguồn cung dầu thế giới.