Mùa công bố lợi nhuận đạt đỉnh, Jim Cramer nhấn mạnh 10 quy tắc đầu tư này

Jim Cramer đã tận dụng một chương trình Mad Money gần đây trên CNBC để nhấn mạnh lại những nguyên tắc đầu tư cá nhân của mình. Ông cho rằng yếu tố kỷ luật, chứ không phải may mắn, chính là điều giúp nhà đầu tư vượt qua các đợt biến động lớn trên thị trường, trong khi nhiều người khác lại thua lỗ nặng.

Chương trình này được phát sóng đúng vào thời điểm Phố Wall bước vào giai đoạn cao điểm nhất của mùa báo cáo lợi nhuận quý 2. Các ngân hàng lớn và những công ty công nghệ vốn hóa cực lớn đã công bố kết quả kinh doanh. Nvidia sẽ là cái tên đáng chú ý tiếp theo công bố vào cuối tháng 08.

Tình hình mùa báo cáo lợi nhuận hiện nay

Mùa báo cáo quý 2 năm 2026 đang vô cùng sôi động. Dữ liệu cho thấy tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của S&P 500 đạt 47.4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là quý thứ hai liên tiếp mức tăng trưởng vượt 20%, đồng thời cũng là tốc độ tăng nhanh nhất kể từ quý 2 năm 2021.

Đã có 61% công ty trong S&P 500 công bố kết quả, trong đó 86% vượt dự báo lợi nhuận. Tỷ lệ này cao hơn rất nhiều so với mức trung bình 5 năm là 78%, theo thống kê từ FactSet.

Các ngân hàng lớn ở Phố Wall mở màn mùa báo cáo từ giữa tháng 07. Sau đó là làn sóng các “ông lớn” công nghệ công bố vào cuối tháng. Quý vừa qua, doanh thu chip AI kỷ lục của Samsung đã chứng minh nhu cầu về trí tuệ nhân tạo (AI) ảnh hưởng rất rõ tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Khoảng 136 công ty nữa trong S&P 500 sẽ công bố kết quả vào tuần tới. Tuy nhiên, không phải báo cáo nào cũng được thị trường đón nhận tích cực. Giá cổ phiếu Roblox giảm mạnh dù doanh thu vượt dự báo, bởi chính sách an toàn cho trẻ em mới đã làm triển vọng của hãng bị đánh giá thấp. Điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng nhanh vẫn không thể giúp mọi công ty thoát khỏi phản ứng tiêu cực từ thị trường.

Nvidia sẽ báo cáo vào cuối tháng 08. Giới đầu tư xem đây là “bài kiểm tra” lớn nhất còn lại của mùa báo cáo, khi mọi người đang băn khoăn liệu các khoản đầu tư mạnh vào AI đã thực sự chuyển thành doanh thu hay chưa.

10 nguyên tắc đầu tư của Cramer

Trong bối cảnh đó, Cramer đã chia sẻ những nguyên tắc mà ông tin là đã giúp bản thân tránh gặp rắc rối trong suốt sự nghiệp đầu tư lâu dài của mình.

Ông bắt đầu với nguyên tắc chọn chất lượng thay vì giá rẻ. Cramer cho rằng nhà đầu tư nên ưu tiên mua những doanh nghiệp “tốt nhất ngành” ngay cả khi cổ phiếu của họ có vẻ đắt. Ông nhấn mạnh việc mua các cổ phiếu rẻ nhưng chất lượng thấp gần như không hiệu quả lâu dài.

Ông lấy ví dụ Apple và Nvidia là những cổ phiếu đắt đỏ mà dù bị đánh giá cao về giá, nhưng lại mang lại giá trị lâu dài. Quan điểm này cũng từng được ông nhắc tới trong một số chương trình Mad Money khác, khi Cramer so sánh một số cổ phiếu AI nổi bật hiện nay với thời bong bóng dot-com – cảnh báo không phải cổ phiếu AI nào cũng xứng đáng được đặt niềm tin.

Tiếp theo, Cramer nhấn mạnh sự kiên nhẫn. Ông cho rằng việc bán cổ phiếu chất lượng cao chỉ vì giai đoạn biến động là sai lầm mà nhà đầu tư lặp lại liên tục. Ông dẫn ví dụ câu chuyện bản thân từng khuyến nghị mua Apple năm 2016, thời điểm cổ phiếu này bị đánh giá thấp dù chỉ số P/E rất hấp dẫn, cuối cùng thì giá đã tăng mạnh trở lại.

Nguyên tắc thứ ba là không chỉ nhìn vào cổ phiếu. Cramer cho rằng nhà đầu tư bỏ qua thị trường trái phiếu là tự đặt mình vào thế nguy hiểm, vì trái phiếu luôn là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với cổ phiếu trong việc hút dòng tiền. Điều này càng đúng ở thời điểm hiện tại, với lợi suất trái phiếu Kho bạc 30 năm đang ở mức cao nhất kể từ 2007, trong bối cảnh nhà đầu tư còn băn khoăn về chính sách lãi suất của Fed.

Các nguyên tắc còn lại tập trung vào quản lý danh mục đầu tư. Cramer nói rằng khi CEO hoặc CFO bất ngờ từ chức mà không giải thích rõ ràng, đó gần như luôn là tín hiệu nên bán cổ phiếu. Ông cũng khuyên nhà đầu tư hãy chuẩn bị sẵn tâm lý cho các đợt điều chỉnh, đừng coi mỗi lần giảm giá là điều bất thường. Ông sử dụng một chỉ báo độc quyền của riêng mình để xác định lúc nào nên giữ tiền mặt, lúc nào nên giải ngân.

Cramer cũng cảnh báo đừng mua cổ phiếu chỉ dựa vào hy vọng. Ông cho rằng quá nhiều nhà đầu tư giữ cổ phiếu giảm giá chỉ vì hy vọng nó sẽ quay lại vùng mua mà không nhìn vào bản chất kinh doanh thực sự của công ty ấy.

Ông bổ sung, mỗi nhà đầu tư nên giải thích được lý do chọn mua cổ phiếu cho người khác trước khi quyết định mua. Nếu bạn không thể trình bày cách doanh nghiệp hoạt động ra tiền như thế nào, Cramer cho rằng bạn chưa thực sự tìm hiểu kỹ. Ông dẫn những cổ phiếu công nghệ sinh học “sốt”, hay các cổ phiếu meme làm ví dụ về chuyện nhiều người đầu tư mà không hiểu doanh nghiệp đó là gì.

Cramer kết hợp nguyên tắc này với sự nghi ngờ trước các trào lưu và quảng cáo thổi phồng. Ông nhận thấy internet đang khuếch đại những thông tin quảng bá từ Phố Wall. Ngoài ra, những nhà quản lý quỹ thường chia sẻ trên truyền hình thực chất chỉ muốn “PR” cho danh mục của mình, chứ không hẳn là lời khuyên khách quan dành cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Hai nguyên tắc cuối cùng liên quan đến việc giữ cân bằng danh mục. Cramer khuyên nhà đầu tư không nên bán ra các mã đang sinh lời tốt chỉ để lấy tiền bù lỗ cho các mã kém, vì làm như vậy sẽ khiến danh mục bị kéo tụt xuống bởi những khoản đầu tư yếu, trong khi lại sớm rời bỏ những mã “đỉnh”.

Ông cũng nhấn mạnh không nên mạo hiểm đầu cơ với cổ phiếu của các công ty khó khăn chỉ vì “rẻ”, với hy vọng công ty đó sẽ bị thâu tóm. Theo ông, các thương vụ mua bán sáp nhập chỉ nhắm đến doanh nghiệp mạnh, chứ không phải những doanh nghiệp yếu.

Điều gì đang chờ đợi phía trước?

Những nguyên tắc của Cramer được áp dụng thực tế ngay trong mùa báo cáo lợi nhuận này. Nếu những cái tên hàng đầu tiếp tục báo lãi mạnh, đó sẽ là bằng chứng củng cố luận điểm của ông. Ngược lại, nếu Nvidia có “vấp ngã” vào cuối tháng 08, nguyên tắc “kiên nhẫn thay vì hy vọng” của ông sẽ tiếp tục được thử thách ngay thời điểm đó.

Ở thời điểm này, tăng trưởng lợi nhuận trên hai con số và thị trường trái phiếu đầy biến động đang cho nhà đầu tư nhỏ lẻ nhiều cơ hội để áp dụng đồng thời cả hai nửa “cẩm nang” đầu tư của Cramer.