Tăng 439%, rồi bị gọi ký quỹ: Nhận thức tình huống của Leopold Aschenbrenner thực sự gặp vấn đề?

Situational Awareness từng đạt mức lợi nhuận 439% chỉ trong sáu tháng. Tuy nhiên, một lệnh margin call đã khiến quỹ mất trắng danh mục cổ phiếu chỉ trong một giao dịch. Sau đó, Citadel của Ken Griffin đã mua lại quỹ này.

Một phần tư giá trị danh mục cổ phiếu được báo cáo gần nhất của quỹ là các công ty khai thác Bitcoin. Đây không phải là sự trùng hợp, và điều này khiến các nhà đầu tư crypto đặc biệt quan tâm đến câu chuyện này.

Leopold Aschenbrenner là ai?

Ông từng được OpenAI tuyển dụng vào nhóm Superalignment vào năm 2023 và bị cho nghỉ việc vào tháng 04/2024. Leopold chia sẻ rằng mình bị buộc phải rời đi vì đã lên tiếng về những lo ngại liên quan đến an toàn.

Apparently this episode made Dwarkesh’s editor quit because the AI discussion stressed him out too much.Enjoy! https://t.co/lmBtXecUXq

— Leopold Aschenbrenner (@leopoldasch) June 4, 2024

Vào tháng 06/2024, ông đã công bố loạt bài tiểu luận mang tên Situational Awareness. Luận điểm chính của loạt bài này khá thẳng thắn.

“AGI vào năm 2027 là điều hoàn toàn có thể xảy ra,” Leopold Aschenbrenner, trong loạt bài tiểu luận Situational Awareness, tháng 06/2024.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất

AGI là phần mềm có khả năng thực hiện hầu hết các công việc như con người. Tuy nhiên, loạt bài này không chỉ dừng lại ở việc dự đoán. Một chương nêu ra rằng trở ngại lớn nhất lại nằm ở yếu tố vật lý – hợp đồng điện, máy biến áp và nguồn cung cấp điện, chứ không phải là chip.

Dựa vào ý tưởng này, ông đã thành lập một quỹ phòng hộ. Báo cáo đầu tiên về danh mục cổ phiếu của quỹ vào tháng 12/2024 liệt kê sáu khoản đầu tư trị giá 254.8 triệu USD.

Tất cả đều là các công ty về điện hoặc chip, không có tên tuổi nào trong lĩnh vực crypto. Tuy nhiên, điều này nhanh chóng thay đổi.

Điều gì đã xảy ra với Situational Awareness trong tuần này

Tháng 07/2024 là tháng khó khăn. Quỹ nắm giữ cổ phiếu của các hãng sản xuất chip nhớ như SK Hynix, vốn giảm mạnh trong làn sóng bán tháo cổ phiếu ngành AI và bộ nhớ.

Quỹ cũng đầu tư vào các vị thế bán với những công ty phần mềm như Adobe, tức là khi giá cổ phiếu giảm thì kiếm lời. Tuy nhiên, giá các cổ phiếu này lại tăng. Thị trường chung cũng diễn biến tương tự, chỉ số Nasdaq-100 giảm 10% kể từ đỉnh đầu tháng 06/2024.

LEOPOLD’S SITUATIONAL AWARENESS FUND BLOWUP TIMELINEJULY 1: LEOPOLD’S HEDGE FUND SITUATIONAL AWARENESS REACHES $45 BILLION UP 450% YTDJULY 10: SK HYNIX US IPO MARKS TOP OF THE AI SECTORJULY 10-20: MAJOR SELLOFF ACROSS ALL AI STOCKS, MOST DOWN 30%+ IN 2 WEEKSJULY 10-20:…

— GURGAVIN (@gurgavin) July 30, 2026

Việc sử dụng vốn vay đã làm trầm trọng hơn tháng thua lỗ này. Quỹ dùng khoản vay để mua nhiều cổ phiếu hơn số tiền thật sự đang có.

Khi giá cổ phiếu giảm, các đơn vị cho vay yêu cầu bổ sung tài sản đảm bảo – đây gọi là margin call.

CNBC cho biết Bank of America, Goldman Sachs và JPMorgan Chase là các môi giới liên quan. CNBC cũng báo cáo rằng quỹ đã tăng trưởng lên 45 tỷ USD vào đầu tháng 07/2024.

Sau đó, quỹ đã phải bán toàn bộ các vị thế cổ phiếu niêm yết, theo CNBC. Quỹ phòng hộ Citadel của Griffin đã mua lại số cổ phiếu này. Millennium Management và Jane Street có xem xét nhưng đã từ chối, theo Bloomberg đưa tin.

Citadel, the same fund that predicted a Fed rate hike at the July FOMC, purchased every one of Situational Awareness' disclosed holdings in a single transaction.How about them apples? https://t.co/E2MLKDksCh pic.twitter.com/ei3SpriTUj

— Sam Badawi (@Sam_Badawi) July 30, 2026

Vai trò của các công ty khai thác Bitcoin ở đâu?

Phần đông độc giả trong lĩnh vực crypto đã bỏ qua chi tiết này. Situational Awareness đã nhanh chóng trở thành một trong những cổ đông lớn của các công ty khai thác Bitcoin.

Các quỹ lớn tại Mỹ phải công bố danh mục cổ phiếu mỗi ba tháng bằng mẫu 13F. Có tổng cộng năm bản kê cho quỹ này. Khi đọc theo thứ tự thời gian, có thể thấy rõ quá trình xây dựng danh mục rõ rệt.

Bản danh mục mới nhất cho biết quỹ hiện nắm giữ 29 khoản đầu tư với tổng giá trị 5.52 tỷ USD. Nhóm công ty khai thác và trung tâm dữ liệu chiếm 1.38 tỷ USD trong số này.

Core Scientific là khoản đầu tư lớn nhất với 418.7 triệu USD. Tiếp theo là IREN với 328.6 triệu USD, rồi đến Applied Digital với 278 triệu USD.

Các công ty khác như Cipher Mining, Riot Platforms, Hut 8, WhiteFiber, Bitdeer, CleanSpark và Bitfarms cũng góp mặt trong danh mục.

Tổng giá trị danh mục đầu tư đã tăng gần 22 lần chỉ sau một năm. Tỷ trọng nhóm cổ phiếu khai thác Bitcoin từ mức 0 đã lên đến một phần tư tổng danh mục.

Như vậy, quỹ AGI đã trở thành một quỹ đầu tư vào ngành khai thác coin đúng theo chủ đích. Trong tiểu luận trước đó, Leopold đã nhấn mạnh rằng “nút thắt cổ chai” là năng lượng, trong khi các công ty khai thác lại có quyền sở hữu nguồn điện, đất đai và hệ thống làm mát – lý do khiến các công ty này trở thành thế lực của AI tại Mỹ.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng: ai nắm giữ các cổ phiếu này trong tháng 07/2024 đều cùng chung vị thế với một quỹ đang đối diện margin call. Không công ty khai thác nào biết điều này, do đó không ai công khai nhắc đến.

Citadel có phải là người đứng sau tất cả?

Một giả thuyết lan truyền rất nhanh: Citadel đã khiến thị trường lo ngại về việc tăng lãi suất, chờ Leopold “gãy”, rồi sau đó mua lại cổ phiếu của ông ấy với giá rẻ.

🚨🚨 Did Citadel just rug pull Leopold? July 28: Citadel "predicted" a surprise Fed rate hike, which historically tanks the marketJuly 29: Market sells off. Situational Awareness gets margin called. Fed left rates unchangedJuly 30: Citadel acquires Leopold's entire… pic.twitter.com/02iCRPSoCL

— Leopold Stock Tracker (@LeopoldTracker_) July 30, 2026

Phần đầu tiên là đúng. Frank Flight, người phụ trách chiến lược vĩ mô tại Citadel Securities, đã đăng một bản ghi chú vào ngày 27/07. Ông viết rằng hiện tại ông dự đoán sẽ có một đợt tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 07.

Bloomberg đưa tin dự báo này càng làm cho thị trường thêm lo lắng. Hai ngày sau, một công ty thuộc Griffin mua lại danh mục cổ phiếu.

Có bốn điểm làm lý thuyết này không đúng.

• Thứ nhất, có hai công ty Citadel.

Citadel Securities là công ty mua bán cổ phiếu cho khách hàng. Còn Citadel là quỹ đầu cơ. Hai công ty này hoạt động riêng biệt.

• Thứ hai, Flight không phải là người duy nhất dự báo.

PGIM và Wrightson ICAP cũng kêu gọi tăng lãi suất. Nhà đầu tư kỳ cựu Harley Bassman thậm chí còn muốn tăng gấp đôi mức thông thường.

• Thứ ba, tâm lý lo ngại xuất hiện trước đó.

Bloomberg cho rằng tình hình này bắt nguồn từ việc giá dầu tăng sau khi Mỹ và Iran lại căng thẳng, cộng thêm thị trường việc làm tại Mỹ vẫn rất mạnh.

• Thứ tư, Fed đã không tăng lãi suất.

Fed đã giữ nguyên lãi suất, chỉ có ba thành viên trong tổng số 12 người biểu quyết muốn tăng thêm 0.25 điểm phần trăm.

Chi tiết cuối cùng này rất quan trọng. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 09/2016 mà ba quan chức Fed cùng bất đồng theo một hướng. Áp lực tăng lãi suất là thật và chính nội bộ Fed cũng đang bàn luận.

Những điều chưa ai trả lời được

Citadel mua được giá hời không? Người ngoài thương vụ này không ai biết được. Cả hai bên đều không tiết lộ mức giá đã trả.

Một số người cho rằng việc bán tháo vẫn gây ảnh hưởng lớn lên thị trường. Trên CNBC, Jim Cramer nhận xét rằng đây giống như một sự kiện thanh lọc có thể báo hiệu đáy cho các cổ phiếu công nghệ AI.

Dòng chảy thị trường cho thấy một điều đơn giản hơn. Vào tối thứ Tư, Microsoft vừa công bố kết quả kinh doanh tích cực và cổ phiếu tăng khoảng 15%.

Cổ phiếu ngành chip cũng bật tăng vào ngày kế tiếp. Một chỉ số chip lớn tăng 6.7% và đã chấm dứt chuỗi giảm 5 ngày liên tiếp.

Một giao dịch block trade không thể xoay chuyển cả chỉ số chip. Một báo cáo lợi nhuận thì có thể.

Sáu ngày trước khi mọi chuyện diễn ra, Aschenbrenner đã khuyên các nhà đầu tư tăng thêm vốn vào quỹ.

“PS. Đôi khi chúng tôi chỉ ra những cơ hội mà chúng tôi nghĩ là thời điểm rất tốt để bổ sung vốn, nếu bạn đang chờ đợi,” trích thư gửi nhà đầu tư ngày 24/07 của Leopold Aschenbrenner, được Financial Times đưa tin.

Dự báo của ông là đúng hướng. Chỉ có điều ông không còn giữ các cổ phiếu đó nữa.

Quỹ này chưa chết. Quỹ vẫn còn nắm giữ các khoản đầu tư tư nhân, bao gồm cả Anthropic, công ty đã nộp hồ sơ IPO bí mật vào ngày 01/06.

Các công ty khai thác từng bị xem là “chỉ để cho vui” suốt 10 năm. Nhưng chỉ cần một lần margin call từ quỹ AI là họ lại trở thành tâm điểm thị trường.