Giá Cardano tăng, nhưng động cơ DeFi của nó đang âm thầm sụp đổ

Vấn đề lớn nhất của Cardano hiện tại không phải là giá ADA – vốn đang tăng – mà là nền kinh tế DeFi phía dưới đang sụp đổ. Phí giao dịch ở cấp ứng dụng – chính là doanh thu thực tế mà các giao thức DeFi kiếm được – đã giảm 67.1% trong 30 ngày qua, dù giá Cardano lại tăng khoảng 3.6%.

Đây chính là câu chuyện đáng chú ý: một token có thể tăng giá trong khi mạng lưới xây dựng trên đó lặng lẽ vắng bóng người dùng, và Cardano đang gặp phải trường hợp này.

Giá Cardano tăng, nhưng các ứng dụng DeFi ngày càng vắng bóng

ADA đang giao dịch quanh mức 0.167 USD, tăng khoảng 3.6% trong tháng qua và vẫn đứng ở vị trí thứ 18 về vốn hóa thị trường, với giá trị khoảng 6.2 tỷ USD. Nếu nhìn trên biểu đồ, tháng vừa rồi của ADA vẫn khá ổn định.

Muốn biết thêm những phân tích token tương tự? Đăng ký nhận bản tin Crypto hằng ngày của biên tập viên Harsh Notariya tại đây.

Tuy nhiên, phía dưới bề nổi, tình hình lại hoàn toàn ngược lại. Tổng phí gas trên mạng Cardano chỉ giảm 35.7% trong 30 ngày, nhưng phí giao dịch ứng dụng DeFi lại giảm gần gấp đôi, xuống 67.1%. Khi doanh thu app giảm nhanh hơn cả phí mạng, điều đó cho thấy người dùng đang rời bỏ các ứng dụng, chứ không chỉ là token suy yếu.

Đây là biểu hiện của một hệ sinh thái Cardano ngày càng thu hẹp, khi lượng nạp rút và giao dịch trên hệ giảm dần đến năm 2026, dù giá thị trường của ADA vẫn được giữ vững.

Ngay cả khi bùng nổ hoạt động, dòng tiền vẫn không ở lại

Dữ liệu on-chain cho thấy Cardano không thiếu sự hoạt động. Hệ vẫn xử lý khoảng 150,000 – 180,000 giao dịch mỗi tuần, và vào đầu tháng 06/2024, số giao dịch này tăng vọt lên 271,000 – tăng khoảng 50% nhờ các giao dịch swap trên DEX như Minswap, WingRiders, và SundaeSwap.

Tuy số lượng giao dịch cao, nhưng sức khỏe DeFi lại là câu chuyện khác. Phần lớn khối lượng trên Cardano chỉ là chuyển khoản, staking và các lệnh swap gộp. Giá trị tổng cộng không đi theo số lượng giao dịch.

Ngay cả khi lượng giao dịch tăng mạnh trong tháng 06/2024, tổng giá trị khóa (TVL) trên Minswap vẫn giảm khoảng 22% trong tháng, dữ liệu từ DefiLlama cho biết. Mạng Cardano vẫn đông người giao dịch, nhưng tiền thì lại chảy ra ngoài.

Nền tảng stablecoin mỏng manh, gần như không đáng kể

Vấn đề gốc rễ nằm ở thanh khoản. Tổng nguồn cung stablecoin trên Cardano hiện chỉ khoảng 59 triệu USD, một con số quá nhỏ so với các blockchain khác.

Avalanche – một chuỗi có lượng hoạt động thấp hơn – cũng đang sở hữu khoảng 1.4 tỷ USD stablecoin. Solana có khoảng 15 tỷ USD, còn Tron là hơn 89 tỷ USD, tức gấp khoảng 1,500 lần nền tảng của Cardano. Stablecoin đóng vai trò vốn lưu động trong DeFi, và nếu không có nguồn stablecoin dồi dào, các hoạt động vay mượn và giao dịch sẽ khó mở rộng.

Để thấy sự mất cân bằng này, hãy tách hai con số: Tổng giá trị khóa (TVL) chỉ tính tiền khóa trong ứng dụng DeFi, còn tổng nguồn cung stablecoin là tổng tất cả stablecoin trên chain (bao gồm cả trên ví, sàn giao dịch, và trong thanh toán).

Trên Solana, khoảng 15.4 tỷ USD stablecoin đang lưu thông, trong khi chỉ khoảng 5.0 tỷ USD được khóa trong các app DeFi. Nghĩa là, lượng stablecoin lớn gấp 3 lần lượng tiền trong DeFi – phần lớn số USD này được dùng linh hoạt trong toàn bộ hệ sinh thái, điều mà một thị trường mạnh cần có.

Cardano thì ngược lại. Tổng stablecoin chỉ khoảng 59 triệu USD, nên gần như toàn bộ số này đã chiếm phần lớn trong hơn 73 triệu USD tiền đang nằm trong các app DeFi ở đây. Thanh khoản stablecoin thực sự còn dư rất ít, khiến các ứng dụng không khai thác thêm gì được. Đó là lý do vì sao mạng Cardano – dù từng triển khai các dự án stablecoin nổi bật như Djed – vẫn chưa thể giải quyết bài toán thanh khoản cho hệ sinh thái DeFi của mình.

Hiện tại, vấn đề cần giải quyết là thanh khoản, chứ không phải giá cả. ADA có thể tiếp tục tăng giá, nhưng cho đến khi các stablecoin thực sự có thanh khoản dồi dào xuất hiện, hệ sinh thái DeFi của Cardano gần như không có gì để vận hành. Những lý do dẫn đến việc rút lui, từ các yếu tố pháp lý cho đến việc các nhà phát triển rời bỏ, sẽ cần được phân tích chi tiết ở một bài viết khác.