Tại sao đợt IPO quốc phòng trị giá 50 tỷ USD của Israel lại lên sàn Wall Street thay vì Tel Aviv

Israel có kế hoạch niêm yết hai công ty quốc phòng lớn nhất thuộc sở hữu nhà nước của nước này tại Mỹ, một phần vì các quan chức tin rằng các cơ quan quản lý Mỹ sẽ linh động hơn trong việc yêu cầu công khai các chương trình mật so với phía Israel.

Một phái đoàn chính phủ Israel sẽ sang Mỹ vào giữa tháng 07 để tìm hiểu các lựa chọn IPO cho Israel Aerospace Industries (IAI) và Rafael Advanced Defense Systems — hai nhà sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow và Iron Dome nổi tiếng. Theo những người am hiểu chuyến đi, thị trường Mỹ mang lại cho Israel điều mà thị trường trong nước không có: sự linh hoạt về việc giữ bí mật an ninh quốc gia.

Vấn đề công khai thông tin, không chỉ là vấn đề về vốn

Chính phủ Israel muốn bán tối đa 30% cổ phần của cả hai công ty này và kỳ vọng hoàn tất thương vụ trước cuối năm nay. Theo Bloomberg, định giá hiện tại của IAI khoảng 33.7 tỷ USD, còn Rafael vào khoảng 20 tỷ USD.

Việc tư nhân hóa IAI đã được chính phủ thông qua từ 6 năm trước nhưng bị trì hoãn vì lo ngại về những gì mà một công ty niêm yết phải công khai. Cả hai công ty đều vận hành các chương trình quốc phòng mật, và các cơ quan quản lý Israel rất hạn chế trong việc miễn trừ công khai vì lý do an ninh quốc gia.

Theo một quan chức Israel tham gia chuyến đi, các nhà chức trách Mỹ được cho là có xu hướng linh hoạt hơn với những lo ngại này. Việc niêm yết trên sàn Nasdaq hoặc Sở Giao dịch Chứng khoán New York cũng giúp các công ty tận dụng đồng thời quy định niêm yết kép, cho phép giao dịch cả trên Sở Giao dịch Chứng khoán Tel Aviv theo điều kiện quốc tế.

"US regulators are seen as more likely to grant companies leeway on disclosure obligations on national security grounds than Israeli counterparts, according to the official." https://t.co/FfIElDtcqw

— Shehzad Qazi (@shehzadhqazi) June 23, 2026

Phái đoàn sẽ gặp gỡ các nhà đầu tư, đơn vị bảo lãnh và luật sư để tìm hiểu kỹ cách luật chứng khoán Mỹ áp dụng với những công ty có hợp đồng nhạy cảm với chính phủ. Các quan chức cũng sẽ xem xét liệu các công ty con của IAI và Rafael có thể tách ra niêm yết riêng, tránh được các thủ tục phê duyệt chặt chẽ như với công ty mẹ hay không.

Vấn đề thời điểm gây áp lực

Bối cảnh pháp lý tại Mỹ cũng đang có nhiều thay đổi. Thị trường IPO năm 2026 trở nên phức tạp hơn, và một luật mới có hiệu lực từ tháng 03/2026 yêu cầu các lãnh đạo và cán bộ quản lý của các công ty nước ngoài niêm yết phải công khai các giao dịch và sở hữu cổ phần theo thời gian thực. Đây là một thay đổi lớn so với trước, làm tăng đáng kể mức độ minh bạch với các doanh nghiệp nước ngoài lên sàn.

Israel hy vọng sẽ thương lượng được miễn trừ một số quy định nhờ lý do an ninh quốc gia, để bù lại các nghĩa vụ mới này. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có quyết định cuối cùng về thời điểm hoặc địa điểm niêm yết. Rafael còn chịu áp lực khi cần sự phê duyệt của chính phủ trước khi quốc hội giải tán cho kỳ bầu cử dự kiến diễn ra muộn nhất vào cuối tháng 10.

Cả hai công ty đều ghi nhận kết quả kinh doanh kỷ lục trong năm 2025. IAI báo cáo doanh thu 7.4 tỷ USD với lợi nhuận ròng 712 triệu USD, và lần đầu tiên lượng đơn hàng tồn lên tới hơn 30 tỷ USD. Đơn hàng tồn của Rafael cũng đã vượt 20 tỷ USD. Tuy nhiên, việc Wall Street và chính quyền Mỹ có đồng ý với những đề xuất miễn trừ công khai thông tin của Israel hay không vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ.