Nền kinh tế AI agent đang gặp nút thắt về danh tính: blockchain có thể là giải pháp

Theo a16z crypto, các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành những “nhân vật” có tầm ảnh hưởng kinh tế vượt xa tốc độ phát triển của hạ tầng xung quanh chúng. Trong một bài viết gần đây, công ty cho rằng nút thắt lớn nhất trong nền kinh tế dành cho các tác nhân AI hiện nay không còn là trí tuệ, mà chính là danh tính.

Hiện tại, các tác nhân AI có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ và di chuyển tiền bạc, nhưng chúng vẫn thiếu cách thức chuẩn hóa để chứng minh mình là ai, quyền hạn cụ thể ra sao,… Lớp “danh tính” còn thiếu này chính là nơi mà công nghệ blockchain có thể phát huy vai trò.

Từ KYC đến KYA: a16z đề xuất giải pháp nhận diện onchain cho tác nhân AI

Trong một bài viết gần đây, a16z chỉ ra rằng số lượng tác nhân không phải con người trong ngành tài chính hiện đã nhiều hơn nhân viên con người với tỷ lệ khoảng 100:1. Tuy nhiên, các tác nhân này vẫn đang rơi vào tình trạng “chưa được tiếp cận hệ thống tài chính”.

“Các tác nhân AI có thể tương tác với hệ thống tài chính, nhưng không theo cách đáng tin cậy, có thể xác thực hay dễ dàng di chuyển giữa các nền tảng. Chúng thiếu cách thức chuẩn hóa để chứng minh quyền hạn, tự hoạt động trên các nền tảng khác nhau hoặc gánh chịu trách nhiệm về những gì mình làm,” nhóm tác giả viết.

Theo dõi kênh YouTube của chúng tôi để nghe các chuyên gia và nhà báo chia sẻ góc nhìn chuyên sâu

Theo bài viết, điều còn thiếu là một lớp nhận diện chung cho các tác nhân AI. Nó giống như cách SSL tiêu chuẩn hóa việc kết nối trong lĩnh vực website, từ đó cho phép các tác nhân AI phối hợp hoạt động hiệu quả giữa nhiều nền tảng khác nhau.

Những giải pháp hiện tại vẫn còn khá rời rạc. Theo a16z crypto,

“Dù hiện đã có một số nỗ lực nổi bật nhằm giải quyết vấn đề này, các giải pháp vẫn bị phân mảnh: một bên là các hệ thống tích hợp theo chiều dọc, ưu tiên tiền pháp định; phía còn lại là các chuẩn mở của lĩnh vực crypto (ví dụ tiêu chuẩn x402 và những đề xuất nhận diện tác nhân mới nổi); ngoài ra còn có các khuôn mẫu phát triển như MCP (model context protocol) nhằm kết nối nhận diện ở lớp ứng dụng. Nhưng hiện vẫn chưa có một chuẩn chung, có thể tương thích rộng rãi, cho phép một tác nhân xác định được mình đại diện cho ai, có quyền gì và sẽ được thanh toán thế nào.”

Bài viết cũng đưa ra giải pháp quan trọng mang tên “Biết rõ tác nhân của bạn” (KYA), dựa trên mô hình “Biết rõ khách hàng của bạn” (KYC). KYA hướng tới việc dùng các thông tin đã được xác thực bằng mật mã, ghi nhận chủ sở hữu, quyền hạn, giới hạn cũng như uy tín của mỗi tác nhân AI.

a16z cũng bổ sung rằng blockchain có thể trở thành lớp trung gian trung lập dành cho các tác nhân AI. Blockchain cung cấp cho các tác nhân danh tính di động, ví có thể lập trình và bằng chứng xác thực dễ dàng được kiểm chứng giữa các ứng dụng chat, API và các nền tảng giao dịch. Nếu thiếu tiêu chuẩn chung, a16z cảnh báo rằng các bên bán hàng vẫn sẽ tiếp tục chặn các tác nhân AI ở mức tường lửa.

Theo dõi chúng tôi trên X để nhận tin tức mới nhất ngay khi diễn ra

a16z cũng chỉ ra thêm bốn khoảng trống lớn ngoài nhận diện: kiểm soát AI tập trung quá nhiều, phương thức thanh toán chưa phù hợp để các tác nhân giao dịch trực tiếp với nhau, chi phí xác minh quyết định của máy móc ở quy mô lớn ngày càng cao, và việc người dùng dần mất quyền giám sát khi các tác nhân AI vận hành tự động hóa hơn.

Theo a16z, các công cụ dựa trên blockchain, hệ thống quản trị onchain, thanh toán stablecoin có thể lập trình, nhật ký kiểm toán bằng mật mã và các quyền hạn được kiểm soát bằng smart contract có thể giải quyết những vấn đề này, hướng tới một nền kinh tế tác nhân AI minh bạch và đáng tin cậy hơn.