FiscalNote bị hủy niêm yết: Nạn nhân của làn sóng sụp đổ SaaS

FiscalNote Holdings, một công ty chuyên về trí tuệ chính sách dựa trên AI, đã bị hủy niêm yết khỏi sàn NYSE vào ngày 25/03/2026 do không duy trì được mức giá cổ phiếu trung bình 1.00 USD trong 30 phiên giao dịch liên tiếp. Công ty đã thực hiện chia tách giảm cổ phiếu ngược trong năm trước đó, vì vậy lần này không còn thời gian để khắc phục nữa.

Việc bị hủy niêm yết đã đánh dấu sự sụt giảm kéo dài nhiều năm, xuất phát từ việc các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) làm “phổ thông hóa” vai trò trung gian của FiscalNote trong lĩnh vực dữ liệu chính sách, vốn từng là nền tảng phát triển của công ty.

Một dự án tiên phong về trí tuệ chính sách giảm xuống dưới 1 USD

Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) thông báo sẽ bắt đầu thủ tục hủy niêm yết đối với FiscalNote (NOTE) theo Điều 802.01C trong Quy chế Công ty Niêm yết. Giao dịch cổ phiếu loại A và quyền chọn mua của công ty bị ngừng lập tức. Dự kiến, cổ phiếu NOTE sẽ bắt đầu được giao dịch trên thị trường OTC từ ngày 26/03/2026 với mã giao dịch giữ nguyên.

Thời điểm diễn ra khá đặc biệt. Ngay trong ngày bị NYSE thông báo hủy niêm yết, FiscalNote lại công bố rằng máy chủ PolicyNote MCP của mình đã được phê duyệt trên OpenAI App Store. Điều này giúp 700 triệu người dùng ChatGPT hàng tuần có thể truy cập dữ liệu chính sách được tổ chức từ Quốc hội Mỹ, 50 bang tại Mỹ và hơn 100 quốc gia khác.

FiscalNote xem việc bị hủy niêm yết là sự khởi đầu cho “một giai đoạn mới đầy sức khỏe và cơ hội”. Công ty cho biết đã cắt giảm 25% nhân sự và giảm 19% chi phí vận hành tiền mặt. FiscalNote dự báo dòng tiền tự do sẽ dương trong 12 tháng kể từ tháng 04/2026.

Thành lập từ năm 2013, FiscalNote cung cấp giải pháp theo dõi pháp luật và phân tích chính sách cho doanh nghiệp và chính phủ qua nền tảng chính PolicyNote. Công ty đã lên sàn vào năm 2021 thông qua một thương vụ sáp nhập với SPAC.

SaaSpocalypse đã khiến một trung gian dữ liệu phải rời cuộc chơi

Việc lao dốc của FiscalNote là một phần của xu hướng mà các chuyên gia gọi là “SaaSpocalypse” — hiện tượng các mô hình kinh doanh SaaS bị ảnh hưởng mạnh bởi những tác nhân sử dụng LLM. Từ đầu năm 2026 tới nay, toàn bộ ngành phần mềm đã mất khoảng 1,000 tỷ USD vốn hóa thị trường khi các doanh nghiệp dần chuyển ngân sách từ mô hình thuê bao cho mỗi người dùng sang các nền tảng AI chủ động.

FiscalNote trước đây xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên sự bất cân xứng thông tin. Thực tế, các tài liệu chính sách thuộc dạng công khai, nhưng việc thu thập, xử lý và phân tích trên quy mô lớn khiến chi phí trở nên đắt đỏ. Khi các mô hình LLM xuất hiện, chi phí này gần như về 0. Hiện nay, bất cứ đội ngũ tuân thủ nào cũng có thể đưa văn bản dự luật vào AI để nhận tóm tắt mà trước đây bắt buộc phải mua gói dịch vụ của FiscalNote.

Hướng đi mới của công ty cũng cho thấy điều đó. Việc ra mắt PolicyNote MCP server vào ngày 04/03/2026 đã thể hiện sự chuyển hướng từ bán các phân tích chuyên sâu sang cung cấp hạ tầng dữ liệu thô. Thực tế, FiscalNote gần như thừa nhận rằng LLM xử lý lớp diễn giải này tốt hơn và rẻ hơn nhiều.

Một loạt bước chuyển liên quan đến tiền mã hóa

Năm vừa qua, FiscalNote đã thử nghiệm nhiều chiến lược liên quan đến tiền điện tử. Tháng 06/2025, họ bắt đầu xem xét stablecoin làm phương thức thanh toán cho khách quốc tế. Đến tháng 09/2025, công ty thông báo đã nghiên cứu việc dùng Bitcoin, Ethereum và Solana như tài sản dự trữ chiến lược của công ty, theo mô hình kho bạc BTC mà MicroStrategy từng tiên phong.

Tháng 02/2026, FiscalNote mở rộng sang mảng thị trường dự đoán chính trị. Họ cho ra mắt bản thử nghiệm tại PoliticalPredictions.com, ký biên bản ghi nhớ không ràng buộc với 365Prediction và bổ nhiệm Tiến sĩ Laila Mintas, cựu giám đốc Sportradar, làm cố vấn chiến lược. Tuần trước, công ty ký thêm biên bản ghi nhớ với hãng luật Hàn Quốc D&A LLC để phân phối dữ liệu chính sách Mỹ đến các thị trường châu Á.

Mỗi chiến lược này đều nhắm đến một hướng phát triển mới. Tuy nhiên, đến giờ vẫn chưa mang lại nguồn doanh thu đủ lớn để giá cổ phiếu vượt mốc 1 USD.

Thị trường dự đoán có thể tồn tại lâu hơn các dự án khác của công ty

Trong các hướng đi gần đây của FiscalNote, việc tập trung vào thị trường dự đoán được đánh giá là phù hợp nhất với xu hướng của ngành. Hiện khối lượng giao dịch hàng tháng của thị trường dự đoán đã đạt khoảng 10 tỷ USD. Kalshi đã vượt Polymarket và trở thành sàn dẫn đầu về thanh khoản, chiếm khoảng 66% thị phần.

Dữ liệu chính sách và thị trường dự đoán có mối liên kết tự nhiên. Doanh nghiệp thực chất không quan tâm nội dung dự luật ghi gì, mà muốn biết khả năng được thông qua ra sao và khi nào sẽ được thông qua. Đó là bài toán xác suất, và thị trường dự đoán là cách để định giá các xác suất này một cách trực diện nhất.

Tuy nhiên vẫn tồn tại vấn đề về cấu trúc. Thị trường dự đoán chỉ sôi động trong các sự kiện lớn thu hút sự quan tâm như bầu cử, quyết định lãi suất hay chiến tranh. Trong khi đó, những câu hỏi mang tính vi mô về quy định – lĩnh vực mà dữ liệu FiscalNote có giá trị nhất, ví dụ: “Liệu tiêu chí phân loại rủi ro cao của Điều 6 Đạo luật AI Châu Âu có được thông qua trước quý 3 không?” – lại quá hiếm người quan tâm để tạo ra khối lượng cược đủ lớn.

Ban lãnh đạo FiscalNote cho biết công ty vẫn đang xem xét tất cả các phương án chiến lược, bao gồm bán các tài sản không cốt lõi. Liệu các bước chuyển hướng của công ty từ sàn OTC có thành công không, vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Tuy nhiên, bài học rõ ràng từ trường hợp này là: trong kỷ nguyên LLM, những công ty kiếm lời từ khoảng cách giữa dữ liệu công khai và hiểu biết của người dùng sẽ chịu áp lực sống còn. Lợi nhuận của các bên trung gian ngày càng bị thu hẹp, và việc FiscalNote bị hủy niêm yết cũng là một minh chứng cho xu hướng này.