Trung Đông và Bắc Phi (MENA) đang dần trở thành “phòng thí nghiệm” lớn nhất thế giới về việc token hóa vàng, bất động sản và cổ phiếu. Đặc biệt, các nhà quản lý tại đây còn chủ động tạo điều kiện cho quá trình này phát triển.
Đến năm 2026, MENA sẽ cùng ngành công nghiệp xây dựng các khuôn khổ pháp lý cho token hóa, đưa các tài sản như dự trữ vàng, bất động sản hạng sang và cổ phiếu lên blockchain.
Trong buổi trò chuyện trên X do BeInCrypto tổ chức, các lãnh đạo từ MEXC, OKX Ventures, ChangeNOW và Zoomex đều thống nhất: triết lý quản lý của MENA là điểm khác biệt lớn nhất so với các trung tâm tài chính lớn khác trên thế giới.
Vugar Usi Zade, giám đốc vận hành MEXC và là người đã sống 14 năm tại Dubai, chỉ ra sự khác biệt rất rõ ràng. Tại châu Âu, các nhà quản lý chờ đợi sau vụ Cambridge Analytica mới bắt đầu xây dựng GDPR, phải mất nhiều năm mới hoàn thiện MiCA. Còn ở Trung Đông, các nhà quản lý lại chủ động mời các lãnh đạo ngành tham gia trao đổi ngay từ đầu.
Kết quả thực tế đã bắt đầu thấy rõ. UAE hiện cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mã hóa – một hình thức hợp pháp. Trung tâm DMCC tại Dubai đang phát triển hạ tầng token hóa vàng và bạc quy mô lớn cho các tổ chức. Sở Đất đai Dubai cũng công khai đặt mục tiêu trong 10 năm tới sẽ token hóa 30% toàn bộ thị trường bất động sản của tiểu vương quốc này.
“Tại Trung Đông, không chỉ xây dựng luật cho doanh nghiệp hoạt động, mà thực tế ở UAE ngày nay, bạn có thể trả lương bằng crypto. Đây là hình thức hợp pháp để trả cho nhân tài. Song song đó, Sở Đất đai Dubai cũng đang triển khai bất động sản phân nhỏ và dự đoán 10 năm tới có thể chiếm khoảng 30% thị trường bất động sản.,” Vugar Usi Zade chia sẻ với BeInCrypto.
Tham vọng toàn cầu mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt. Dubai không token hóa bất động sản chỉ để phục vụ nhà đầu tư địa phương, mà đang xây dựng hạ tầng để thu hút vốn quốc tế, mở ra khả năng sở hữu bất động sản xuyên biên giới nhờ token hóa.
Đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ, làn sóng token hóa của MENA ngày càng mang lại giá trị thực tế. Usi Zade cho biết, 40 triệu người dùng của MEXC – phần lớn là từ crypto – nay đã bắt đầu chuyển sang đầu tư vào vàng, bạc, cổ phiếu Mỹ được token hóa, không phải vì tò mò với thị trường truyền thống mà để phòng ngừa biến động giá trong thị trường crypto.
Trước đây, muốn tiếp cận các loại tài sản này, nhà đầu tư cần phải có: tài khoản môi giới để mua cổ phiếu, ngân hàng để tiếp xúc với vàng, môi giới và luật sư đối với bất động sản. Còn giờ đây, tất cả đều gom lại chỉ trên một nền tảng thông qua token hóa.
Ray Xiao, Giám đốc Đầu tư của OKX Ventures, cho biết sự hợp tác với Ondo Finance chính là một ví dụ thực tế. Thông qua hợp tác này, hơn 100 mã cổ phiếu và ETF Mỹ đã lên blockchain, cho phép nhà đầu tư nhỏ lẻ mua từng phần nhỏ cổ phiếu Apple hay Tesla vào tối Chủ Nhật, ngoài giờ giao dịch, mà không cần tài khoản môi giới.
Với các nhà đầu tư tổ chức, Ray Xiao cho rằng logic hoàn toàn dựa vào hiệu quả vận hành. Khi các quỹ như KKR hoặc Apollo token hóa quỹ đầu tư tư nhân, smart contracts tự động quản lý danh sách cổ đông, chia cổ tức, và xử lý xác minh KYC. Hiệu quả và tối ưu này đủ để họ chuyển đổi, mà không cần phải tin hoàn toàn vào blockchain.
“Giá trị lớn nhất của token hóa chính là phân nhỏ tài sản, lập trình các hợp đồng cũng như tính thanh khoản toàn cầu 24/7,” Ray Xiao nói với BeInCrypto.
OKX Ventures cũng đang tích cực hợp tác với những nền tảng như Centrifuge và Securitize để đưa token hóa trái phiếu và cả quỹ tư nhân đến với cộng đồng crypto, mở rộng thêm nhiều danh mục ngoài vàng và cổ phiếu công khai.
Pauline Shangett, Giám đốc Chiến lược của ChangeNOW, chỉ ra điểm đặc biệt lớn nhất của tài sản thực token hóa – đó là nhà đầu tư có thể tự giữ tài sản, không giống như ngân hàng hay môi giới trước đây.
Shangett thú nhận mình từng rất hoài nghi về tài sản thực token hóa (RWAs) và cho rằng đó chỉ là trào lưu ngắn hạn. Tuy nhiên, thị trường downtrend vừa qua đã chứng minh điều ngược lại: khi altcoin lao dốc, các quỹ phải bán tháo tài sản từng mua giá đỉnh, thì giới đầu tư Web3 lại chuyển sang đầu tư vào hàng hóa, cổ phiếu được token hóa vì chúng thực sự giữ giá trị, và hệ thống phi lưu ký cho phép họ giữ tài sản ở chính ví của mình mà không phải đối mặt rủi ro đối tác.
“Bạn không còn phải giao số tài sản của mình cho môi giới hay ngân hàng nữa,” Shangett chia sẻ. “Bạn chỉ cần giữ ngay trên ví của mình và quản lý trong danh mục đầu tư cá nhân.”
Điều này đặc biệt quan trọng với những khu vực bị hạn chế tiếp cận các dịch vụ môi giới phương Tây hoặc gặp trở ngại pháp lý. Token hóa giúp vàng và cổ phiếu không chỉ dễ mua hơn mà còn làm cho mọi người ở MENA và nhiều nơi khác trên thế giới có thể tiếp cận tài sản này.
Fernando Lillo Aranda, Giám đốc Marketing của Zoomex, lại nhấn mạnh một thách thức mà ngành cần vượt qua: làm sao để các nhà giao dịch truyền thống Web2 tin tưởng sàn giao dịch tập trung là nơi giữ tài sản thực token hóa cho họ. Theo ông, xây dựng lòng tin này, cả về công nghệ lẫn truyền thông, cũng sẽ quyết định nền tảng nào chiến thắng trong cuộc đua thu hút người dùng mới.
Có ba yếu tố sẽ quyết định tốc độ phát triển của token hóa tại MENA. Đầu tiên là tiến trình triển khai bất động sản phân nhỏ của Sở Đất đai Dubai – mục tiêu 30% mới là cam kết chính sách, chưa thành hiện thực ngoài thị trường.
Tiếp theo, liệu hạ tầng token hóa vàng của DMCC có thể tạo ra đủ thanh khoản để thu hút các tổ chức lớn đầu tư hay không.
Thứ ba, tốc độ mà các đối tác như OKX và Ondo Finance mở rộng để phủ rộng hơn đến các loại tài sản khác như hàng hóa, thu nhập cố định và tín dụng riêng lẻ.
Như CEO BlackRock Larry Fink từng nói, rồi tất cả mọi thứ đều sẽ được token hóa. Ở MENA, câu hỏi không còn là “có xảy ra không” mà là “sẽ nhanh đến mức nào và ai sẽ là người xây dựng hạ tầng để cả thế giới cùng sử dụng”.