Tại sao điện toán lượng tử chưa phải là mối đe dọa ngay lập tức đối với Bitcoin như nhiều người nghĩ

Những lo ngại về việc máy tính lượng tử trong tương lai có thể phá vỡ mã hóa của Bitcoin lại một lần nữa được nhắc đến. Tuy nhiên, một báo cáo mới của CoinShares cho rằng rủi ro từ lượng tử vẫn còn rất xa, và chỉ một phần nhỏ lượng Bitcoin đang lưu hành mới có thể bị ảnh hưởng.

Báo cáo xem máy tính lượng tử như một thách thức kỹ thuật dài hạn, cho rằng Bitcoin có đủ thời gian để thích nghi trước khi những chiếc máy tính lượng tử mạnh mẽ có thể đe dọa đến công nghệ mã hóa.

Đánh giá mối đe dọa lượng tử đối với Bitcoin

Trong báo cáo mang tên “Quantum Vulnerability in Bitcoin: A Manageable Risk”, Trưởng phòng nghiên cứu Bitcoin của CoinShares, Christopher Bendiksen, đã giải thích rằng Bitcoin dựa vào mã hóa elliptic-curve để bảo vệ giao dịch.

Về lý thuyết, nếu có máy tính lượng tử đủ mạnh sử dụng thuật toán Shor thì sẽ có thể lấy được khóa cá nhân từ khóa công khai. Điều này có thể dẫn tới nguy cơ chi tiêu trái phép.

Tuy nhiên, Bendiksen cho biết việc tấn công như vậy sẽ cần tới những máy tính lượng tử với hàng triệu qubit hoạt động ổn định, có cơ chế sửa lỗi. Và công nghệ hiện tại vẫn còn rất xa mới đạt được trình độ đó.

“Để phá secp256k1 trong thời gian hợp lý (dưới 1 năm) thì cần số lượng qubit logic gấp 10 – 100,000 lần so với hiện tại; công nghệ lượng tử liên quan còn ít nhất 10 năm nữa mới đạt được. Các tấn công dài hạn có thể thực hiện trong vài năm — có thể khả thi trong một thập kỷ tới; còn tấn công ngắn hạn (tấn công mempool) đòi hỏi tính toán dưới 10 phút—điều này hầu như không thể xảy ra trong tương lai gần, mà phải tính đến hàng chục năm nữa,” theo báo cáo cho biết.

Báo cáo này cũng xem xét mức độ Bitcoin thực sự có thể gặp rủi ro. Theo Bendiksen, chỉ khoảng 1.6 triệu BTC, tương đương khoảng 8% tổng nguồn cung, nằm ở các địa chỉ Pay-to-Public-Key (P2PK) cũ, nơi khóa công khai đã bị lộ. Tuy nhiên, nguy cơ thực tế còn nhỏ hơn rất nhiều.

Theo ước tính từ báo cáo, chỉ khoảng 10,200 BTC có khả năng bị tấn công theo cách có thể gây ra ảnh hưởng thực sự. Con số này chiếm chưa đến 0.1% tổng cung Bitcoin.

“Phần còn lại, khoảng 1.6 triệu, nằm rải rác ở 32,607 địa chỉ cá nhân khác nhau, mỗi địa chỉ chứa khoảng 50 BTC, và kể cả trong trường hợp lạc quan nhất về tốc độ phát triển của máy tính lượng tử thì cũng phải tốn hàng thiên niên kỷ mới có thể mở khóa hết,” Bendiksen chia sẻ.

Những lượng coin còn lại này cũng nằm ở hàng chục nghìn địa chỉ khác nhau. Theo đánh giá, việc tấn công quy mô lớn sẽ rất chậm và gần như không khả thi về mặt vận hành, ngay cả với những hệ thống lượng tử hiện đại.

Lý do cho điều này là nhờ vào các kiểu địa chỉ hiện đại. Các địa chỉ Pay-to-Public-Key-Hash (P2PKH) và Pay-to-Script-Hash (P2SH) chỉ tiết lộ khóa công khai khi coin được tiêu, giúp giảm đáng kể bề mặt bị tấn công.

Mặc dù hiện nay đã có những đề xuất về mã hóa hậu lượng tử, Bendiksen cảnh báo không nên vội vàng hoặc ép buộc thay đổi. Anh ấy lo ngại rằng điều này có thể phát sinh rủi ro mới, làm suy yếu tính phi tập trung, hoặc sử dụng những giải pháp mã hóa chưa được kiểm thử đầy đủ trong môi trường thực tế.

“Trong tương lai có thể nhìn thấy, tác động lên thị trường dường như vẫn hạn chế,” Bendiksen nhận định. “Mối lo lớn hơn là giữ vững tính bất biến và trung lập của Bitcoin, điều có thể bị ảnh hưởng nếu sửa giao thức quá sớm.”

Quan điểm này cũng tương đồng với ý kiến của những nhân vật khác trong ngành như đồng sáng lập Casa, Jameson Lopp và nhà sáng lập Cardano, Charles Hoskinson. Cả hai đều cho rằng máy tính lượng tử chưa phải là mối đe dọa cận kề với mã hóa của Bitcoin.

Rủi ro lượng tử không còn bị phớt lờ khi nhà đầu tư nhỏ lẻ và nhà phát triển chuẩn bị đối phó

Dù vậy, không phải ai trên thị trường cũng đồng ý với quan điểm này. Một số nhà đầu tư tổ chức đã bắt đầu cân nhắc rủi ro từ máy tính lượng tử đối với khoản đầu tư Bitcoin của mình, thay vì coi đây là rủi ro quá xa vời.

BeInCrypto cho biết chiến lược gia Christopher Wood đã giảm khoản phân bổ Bitcoin 10% trong danh mục mẫu của Jefferies, chuyển lượng vốn sang vàng và cổ phiếu khai thác vàng. Động thái này diễn ra giữa lo ngại rằng những bước tiến trong máy tính lượng tử có thể đe dọa an ninh của Bitcoin trong tương lai.

Đồng thời, nhiều dự án blockchain lớn cũng đã chủ động chuẩn bị. Coinbase, Ethereum và Optimism đều đã công khai kế hoạch hướng đến kỷ nguyên hậu lượng tử.

Charles Edwards từ Capriole Investments cũng nhận định giá Bitcoin có thể sẽ cần giảm sâu hơn nữa để cộng đồng chú ý đúng mức đến vấn đề an ninh lượng tử. Anh coi áp lực thị trường là chất xúc tác thúc đẩy các cuộc thảo luận kỹ thuật rộng rãi hơn.

“50,000 USD giờ không còn xa nữa. Tôi nghiêm túc khi nói năm ngoái rằng giá phải giảm hơn mới khiến mọi người chú ý nhiều hơn đến an toàn lượng tử của Bitcoin. Đây là bước tiến tích cực đầu tiên mà chúng ta thấy tới nay,” anh chia sẻ.

Edwards cũng cho rằng vẫn còn rất nhiều việc phải làm phía trước, và cảnh báo rằng các hoạt động chuẩn bị cho Bitcoin trước rủi ro lượng tử cần tăng tốc vào năm 2026.