Vitalik Buterin nói phần lớn DeFi là giả dối—Đây mới là điều thực sự quan trọng

Đồng sáng lập Ethereum – Vitalik Buterin và nhà phân tích crypto c-node vừa làm nóng lại cuộc tranh luận về mục đích thật sự của lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi).

Hai chuyên gia trong ngành này cùng nhau kêu gọi cộng đồng DeFi nhìn lại và xác định lại những ưu tiên quan trọng.

Chuyên gia tranh cãi về tiêu chí xác định DeFi “thật sự”

Theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi hiện nay là phần lớn sự “hype” (được thổi phồng) của DeFi chỉ mang tính bề nổi, chủ yếu phục vụ mục đích đầu cơ thay vì tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng DeFi đúng nghĩa.

“Thật ra không có lý do gì để dùng DeFi nếu bạn không có ý định hold crypto lâu dài và muốn sử dụng các dịch vụ tài chính mà vẫn có thể tự giữ tài sản của mình,” c-node chia sẻ.

Họ cho rằng các hình thức tạo lợi nhuận phổ biến như gửi USDC vào các giao thức cho vay cũng chỉ là “một kiểu diễn lại vở cũ”, bắt chước thành công của DeFi mà không thực sự đúng tinh thần cốt lõi của nó.

Nhà phân tích này cũng nhấn mạnh rằng những blockchain ngoài Ethereum sẽ gặp khó khăn nếu muốn tái hiện đà phát triển mạnh mẽ của DeFi trên nền tảng này. Lý do là những người tham gia Ethereum từ sớm đều có niềm tin vào việc tự giữ tài sản, còn các hệ sinh thái mới hiện lại chủ yếu do các quỹ đầu tư lớn nắm giữ và họ thường dùng dịch vụ lưu ký tập trung.

Phản hồi lại, Buterin vừa đưa ra góc nhìn phản biện vừa mở rộng định nghĩa về DeFi “thật sự”. Nhà sáng lập người Nga-Canada này cho rằng một số stablecoin thuật toán, nhất là khi được thế chấp vượt mức hoặc thiết kế để phân tán rủi ro đối tác, mới thực sự xứng đáng gọi là DeFi.

“Ngay cả khi 99% thanh khoản đến từ các chủ sở hữu CDP giữ đồng algo-dollars âm và đồng thời có lượng dollars dương ở nơi khác, thì việc bạn có thể chuyển rủi ro đối tác cho một nhà tạo lập thị trường vẫn là một điểm cộng rất lớn,” Buterin viết.

Sự chia rẽ về tư tưởng trong DeFi và xu hướng phân tán rủi ro

Đồng sáng lập Ethereum này cũng thẳng thắn chỉ ra các chiến lược dùng stablecoin USDC vốn dĩ rất phổ biến hiện nay thực ra không được xem là DeFi thực thụ, bởi việc gửi stablecoin tập trung vào các giao thức cho vay không mang nhiều giá trị mới cho lĩnh vực này.

Không chỉ dừng ở khía cạnh kỹ thuật, Buterin còn mơ tới một hướng đi dài hạn hơn: thay vì phụ thuộc vào các hệ thống lấy USD làm gốc, DeFi nên hướng tới việc phát triển các loại tài sản, chỉ số mới được bảo chứng bởi các cấu trúc phi tập trung.

Những tranh luận này phần nào cho thấy sự chia rẽ lớn về tư tưởng trong cộng đồng crypto:

• Một bên cho rằng DeFi chỉ đơn giản là công cụ giúp tối ưu vốn, tận dụng các cơ hội kiếm lời nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát tài sản cá nhân.
• Bên còn lại kỳ vọng DeFi sẽ là nền tảng tài chính căn bản đủ sức thay đổi hoàn toàn hệ thống tiền tệ toàn cầu, nhờ tính chất phi tập trung và phân tán rủi ro.

Các ý kiến phản hồi sau đó tiếp tục nhấn mạnh sự đối lập này. Một số cho rằng dù sao, việc sử dụng DeFi với tài sản tập trung vẫn góp phần giảm bớt vai trò trung gian, từ đó hạn chế rủi ro hệ thống.

Tuy nhiên, cũng có nhiều người ủng hộ quan điểm thuần túy của c-node, dự đoán rằng thị trường sẽ nghiêng về các giao thức đặt quyền tự giữ tài sản lên hàng đầu thay vì các mô hình pha trộn hoặc gắn với tiền pháp định.

Những cuộc tranh luận này liệu có thể tạo đà cho những đột phá mới của ngành crypto? Ưu thế dẫn đầu của Ethereum trong mảng DeFi vốn nhờ vào lượng người dùng tin vào hệ giá trị ban đầu đang dần khác biệt hoàn toàn so với các blockchain mới, nơi các nhà đầu tư nhỏ lẻ lại thiên về sự tiện dụng hơn là sự phi tập trung thực sự.

Trong khi đó, định hướng của Buterin về các stablecoin thuật toán được thế chấp vượt mức và phát triển chỉ số đa dạng cho thấy DeFi hoàn toàn có thể tiến xa hơn, không chỉ xoay quanh các mô hình neo theo USD như hiện nay.

Khi DeFi tiến gần đến thập kỷ thứ hai, những trao đổi này cho thấy lĩnh vực này ngày càng vượt khỏi giới hạn của lợi suất và thanh khoản đơn thuần.

Giờ đây, cộng đồng bắt đầu chú ý hơn đến các giá trị nền tảng: quyền tự giữ tài sản, tính phi tập trung và cách phân tán rủi ro.

Điều này đặt ra câu hỏi lớn: liệu DeFi có thực sự là một giải pháp thay thế cho hệ thống tài chính truyền thống hay chỉ là công cụ tinh vi dành cho những nhà đầu tư nhỏ lẻ thích mạo hiểm với crypto?