Máy tính lượng tử đã không còn là một mối đe dọa xa vời mang tính lý thuyết nữa. Giờ đây, công nghệ này đang ảnh hưởng đến cách mà ngành crypto hoạch định cơ sở hạ tầng cho nhiều thập kỷ tới.
Coinbase, Ethereum và Optimism – mạng lưới Ethereum Layer 2 – đều công khai công bố lộ trình, khung quản trị và chiến lược chuyển đổi để chuẩn bị cho tương lai hậu lượng tử. Điều này cho thấy sự khác biệt rõ nét với Bitcoin, khi Bitcoin vẫn còn nhiều hạn chế do mô hình phối hợp phi tập trung.
Brian Armstrong – CEO của Coinbase đã công bố việc thành lập một hội đồng cố vấn độc lập tập trung vào máy tính lượng tử và bảo mật blockchain.
Hội đồng này quy tụ các nhà nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực mật mã, đồng thuận và điện toán lượng tử như Dan Boneh của Stanford, Scott Aaronson của UT Austin, Justin Drake của Ethereum Foundation và Sreeram Kannan của EigenLayer.
“Chuẩn bị cho các mối đe dọa trong tương lai, dù còn lâu mới xuất hiện, là điều rất quan trọng với toàn ngành,” Armstrong chia sẻ, cho thấy Coinbase đang xem khả năng chống chịu lượng tử là một chiến lược dài hạn, chứ không chỉ là mối lo ngại mang tính suy đoán.
Trong khi đó, Ethereum lại coi vấn đề chống lượng tử là bài toán kỹ thuật và chuyển đổi hệ thống. Hệ sinh thái Ethereum xác định bảo mật hậu lượng tử là một vấn đề thực tế cần giải quyết với các mốc thời gian, hard fork và giải pháp tài khoản trừu tượng.
Lộ trình hậu lượng tử của mạng Ethereum dự kiến kéo dài 10 năm, hướng tới việc thay thế hoàn toàn các tài khoản EOAs dựa trên ECDSA trên toàn bộ Superchain vào năm 2036.
Theo kế hoạch này, các EOA sẽ chuyển quyền quản lý khóa về cho các smart contract hậu lượng tử, giúp việc chuyển đổi diễn ra trơn tru mà không bắt người dùng phải bỏ địa chỉ hoặc số dư hiện tại.
Ethereum nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế đồng thuận an toàn trước máy tính lượng tử, và hiện đã lên kế hoạch nâng cấp cả cấp độ giao thức lẫn validator.
Optimism, nền tảng hoạt động trên OP Stack, cũng đi theo hướng này, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự chuẩn bị, phối hợp và khả năng nâng cấp linh hoạt.
“Các máy tính lượng tử quy mô lớn chưa xuất hiện ngay bây giờ, nhưng nếu chúng có mặt mà chúng ta không sẵn sàng, hệ thống mật mã lõi của Ethereum và Superchain có thể gặp rủi ro,” trong thông báo của mạng lưới này, nêu rõ.
OP Stack được thiết kế để cho phép tích hợp linh hoạt các dạng chữ ký hậu lượng tử, đảm bảo các đợt hard fork chứ không phải giải pháp chắp vá vội vàng sẽ bảo vệ an toàn cho toàn hệ sinh thái.
Cộng đồng các nhà đầu tư tổ chức cũng đang phản ứng trước các thay đổi này. BeInCrypto từng đưa tin chiến lược gia Christopher Wood của Jefferies đã giảm 10% tỷ trọng nắm giữ Bitcoin trong danh mục chính. Họ chuyển vốn sang vàng và cổ phiếu khai thác vàng do lo ngại máy tính lượng tử có thể phá vỡ các khóa ECDSA của Bitcoin.
Mô hình quản trị phi tập trung của Bitcoin gây khó khăn đáng kể cho việc nâng cấp, nghĩa là khác với Ethereum hay Coinbase, Bitcoin không có tổ chức trung tâm nào để dẫn dắt kế hoạch chuyển đổi sang hậu lượng tử.
Vì vậy, Bitcoin đang đối diện rủi ro tồn tại dài hạn, và quyết định phân bổ tài sản hiện ngày càng phản ánh mức độ chuẩn bị thay vì chỉ dựa vào xác suất xảy ra sự kiện.
Đến lúc này, vấn đề không còn là “crypto hay tài chính truyền thống” nữa, mà là thử thách về khả năng thích nghi – giữa những blockchain chủ động chuẩn bị cho mối lo lượng tử và những bên bị giới hạn bởi sự phối hợp phân tán, tốc độ đồng thuận chậm hơn.
Coinbase, Ethereum và Optimism đang xây dựng lộ trình phát triển ngành, trong khi Bitcoin lại đứng trước thử thách về phối hợp. Kết quả của bài kiểm tra này sẽ ảnh hưởng lớn tới dòng vốn và chiến lược bảo mật của cả ngành trong nhiều thập kỷ tới.
Khi khả năng điện toán lượng tử ngày càng phát triển nhanh, thời gian không còn nhiều. 10 năm tới sẽ là phép thử liệu ngành crypto có đủ sức tạo dựng nền tảng an toàn hậu lượng tử hay không, hay sẽ để các tài sản số giá trị nhất thế giới rơi vào nguy hiểm.