Khi căng thẳng địa chính trị gia tăng, đồng đô la Mỹ (USD) – vốn từ lâu được coi là nơi trú ẩn an toàn của thị trường – lại không còn phản ứng như trước đây nữa.
Trong khi đó, vàng (XAU) và bạc (XAG) lại cho thấy những dấu hiệu vượt xa một đợt tăng giá thông thường của nhóm hàng hóa này.
Dòng tiền hiện đang chảy mạnh về các tài sản cứng, đẩy giá vàng tiến sát mốc 5,000 USD và giá bạc vượt mốc 80 USD – điều này buộc các nhà đầu tư phải nhìn lại những giả định kinh tế vĩ mô đã cũ.
Nhà phân tích cổ phiếu vàng Garrett Goggin đã nhấn mạnh đây là một hiện tượng lạ, bởi ở những lần leo thang quân sự của Mỹ trước đây, đồng đô la thường mạnh lên khi các nhà đầu tư tìm kiếm sự an toàn. Tuy nhiên, lần này lại hoàn toàn ngược lại.
“Trước đây, USD luôn tăng vọt mỗi khi có chiến sự. Nhưng giờ thì không còn nữa,” Goggin cho biết khi chỉ ra rằng đồng đô la giảm sâu trong khi giá vàng và bạc bật mạnh.
Thật vậy, khi vàng và bạc liên tục có những cây nến tăng “khủng” vào ngày thứ Hai vừa qua, chỉ số đô la Mỹ lại lao dốc, giảm còn 98.53 tại thời điểm viết bài. Sự khác biệt này cho thấy ngày càng có nhiều nghi ngờ về vai trò phòng hộ của USD khi xảy ra bất ổn địa chính trị.
Diễn biến giá lần này thực sự mang tính lịch sử. Nhà kinh tế kiêm nhà ủng hộ kim loại quý lâu năm Peter Schiff cho biết vàng đã vượt ngưỡng 4,560 USD lần đầu tiên, đưa giá vàng hiện đã sát hơn với mốc 5,000 USD thay vì 4,000 USD.
Bên cạnh đó, giá bạc cũng đã vượt 84 USD – đạt mức tăng tương đối mạnh nhất trong nhiều thập kỷ qua. Việc cả hai kim loại cùng bứt phá là điều bất thường, thường chỉ xuất hiện khi hệ thống tiền tệ hoặc chính trị gặp áp lực cực lớn.
Nhiều chuyên gia nhận định đợt tăng của giá bạc không chỉ đến từ đầu cơ. Đồng sáng lập, COO Synnax – Dario cho biết bạc đã rơi vào trạng thái “contango” (giá hợp đồng tương lai cao hơn giá giao ngay), cho thấy những công ty lớn và nhà máy công nghiệp mạnh tay mua vào.
Theo Dario, động thái này chứng tỏ doanh nghiệp đang phòng ngừa cho nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và chi phí tăng trong tương lai. Điều này phản ánh nhu cầu thực từ nền kinh tế chứ không chỉ là sự bùng nổ trong ngắn hạn.
Đợt tăng giá lần này cũng làm sống lại các tranh luận lâu năm về việc thao túng giá trên thị trường kim loại quý. Kip Herriage cho rằng giá vàng và bạc đã bị kìm hãm nhân tạo trong nhiều năm. Điển hình là mức phạt mà JPMorgan phải nhận vì thao túng giá năm 2020 – theo ông, đây là bước ngoặt quan trọng.
Sau vụ việc đó, Herriage nói rằng giá đã chạm đáy và thị trường mới bắt đầu điều chỉnh đúng thực tế. Theo góc nhìn này, mức giá hiện tại không phải là bong bóng mà chỉ là sự điều chỉnh trễ trong định giá.
“Sự thật là, giá vàng và bạc lẽ ra đã phải đạt mức hiện nay từ 10 năm trước,” ông khẳng định.
Không chỉ dừng ở cấu trúc thị trường, Herriage còn cho rằng chính sự cộng hưởng giữa yếu tố chính trị và tiền tệ mới là động lực lớn. Ông còn đưa ra nhận định rằng trong tương lai, trái phiếu dài hạn của Mỹ rất có thể sẽ được bảo chứng một phần bởi rổ tài sản gồm vàng, bạc và Bitcoin. Nếu xảy ra thật, điều này sẽ làm thay đổi cấu trúc nợ quốc gia và khiến các tài sản khan hiếm càng được săn đón.
Dù còn mang tính dự đoán, quan điểm này cho thấy ngày càng nhiều người tìm kiếm tính xác thực khi nợ công tăng và niềm tin vào tiền pháp định bị lung lay.
Nhiều nhà đầu tư giàu kinh nghiệm cũng đồng tình rằng chưa phải là đỉnh. Robert Kiyosaki dự báo giá bạc sẽ vượt 80 USD vào cuối năm 2026 và thậm chí sẽ mua vào đến khi giá chạm 100 USD, đồng thời cảnh báo các nhà đầu tư nhỏ lẻ nên cẩn trọng với đòn bẩy quá mức.
Theo tác giả nổi tiếng này, đây không phải là cuộc đầu tư ngắn hạn mà là sự dịch chuyển mang tính thế hệ, khi thị trường nhìn nhận lại giá trị của niềm tin, sự khan hiếm và rủi ro tiền tệ.
Tổng hợp lại, việc cả vàng và bạc đều bứt phá trong khi đô la Mỹ không còn duy trì vai trò trú ẩn quen thuộc cho thấy thị trường có thể đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi những quy tắc an toàn truyền thống có thể sẽ không còn đúng nữa.