Giá đường vượt trội so với S&P 500 trong năm 2026: Liệu thị trường tăng giá đường có thể tiếp diễn?

TradingKey - Kể từ năm 2026, đường là một trong những mặt hàng có hiệu suất nổi bật nhất trên thị trường hàng hóa. Tính đến ngày 30/9, giá đường giao ngay đã tăng hơn 22% từ đầu năm đến nay, vượt trội đáng kể so với mức tăng khoảng 12% của chỉ số S&P 500 trong cùng kỳ. Đặc biệt trong tháng 8, giá đường đã tăng vọt 22,9% chỉ trong một tháng, đánh dấu một trong những tháng tăng trưởng mạnh nhất kể từ tháng 10/2010.

Biểu đồ giá đường hàng tháng, Nguồn: TradingView

Vì sao giá đường trắng tăng?

Sự chuyển dịch cốt lõi đằng sau đợt tăng giá đường lần này là triển vọng của thị trường về sự thắt chặt nhanh chóng trong cân bằng cung - cầu đường toàn cầu cho niên vụ 2026/27.

Thứ nhất, sản lượng đường của châu Âu đã giảm đáng kể. Châu Âu trải qua nhiều đợt nắng nóng trong năm nay, ảnh hưởng đến năng suất củ cải đường. Theo dự báo cung cầu đường mới nhất của Ủy ban Châu Âu, sản lượng đường của EU trong niên vụ 2026/27 có thể giảm từ khoảng 16,6 triệu tấn trong năm trước xuống 13,4 triệu tấn, giảm khoảng 19%. Điều này có nghĩa là riêng châu Âu có thể ghi nhận mức giảm hơn 3 triệu tấn nguồn cung đường.

Trong khi đó, Brazil, nhà sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới, vẫn chưa thể lấp đầy hoàn toàn khoảng trống này. FAO lưu ý rằng sản lượng đường sụt giảm ở khu vực Trung - Nam Brazil là nguyên nhân chính dẫn đến đợt tăng giá đường quốc tế mạnh mẽ trong tháng 8. Chỉ số giá đường của FAO đã tăng 11,9% so với tháng trước vào tháng 8, đạt mức cao nhất trong một năm.

Đáng chú ý, hiện tượng El Niño có thể làm gia tăng hơn nữa các rủi ro về nguồn cung. Tổ chức Khí tượng Thế giới gần đây cho biết đợt El Niño này có thể là một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận và rất có thể sẽ kéo dài đến đầu năm 2027. El Niño mạnh làm thay đổi sự phân bố lượng mưa trên toàn cầu, gây ảnh hưởng đặc biệt rõ rệt đến ngành đường: Ấn Độ và Thái Lan thường đối mặt với rủi ro cao hơn về nắng nóng gay gắt và hạn hán, trong khi Brazil có thể gặp phải lượng mưa bất thường.

Dữ liệu cho thấy Brazil, Ấn Độ và Thái Lan gộp lại chiếm khoảng 70% lượng đường xuất khẩu toàn cầu. Do đó, ngay cả khi sản lượng sụt giảm đáng kể chỉ ở một vùng sản xuất lớn cũng có thể nhanh chóng làm thay đổi cân bằng cung cầu trên thị trường quốc tế.

Ấn Độ đã xuất hiện những tín hiệu cảnh báo rõ ràng. Vào tháng 6 năm nay, lượng mưa tại Ấn Độ thấp hơn khoảng 35% so với mức bình thường và lượng mưa tháng 8 cũng dưới mức trung bình. Nếu tình trạng thiếu hụt lượng mưa tiếp diễn trong tháng 9, điều đó không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mía hiện tại mà còn có thể làm giảm mực nước ở các hồ chứa, gây tác động đến việc gieo trồng và năng suất của cây trồng tiêu tốn nhiều nước này trong vụ mùa tiếp theo.

Chính phủ Ấn Độ gần đây đã phê duyệt hạn ngạch nhập khẩu miễn thuế 1 triệu tấn đường thô, trong đó gần 800.000 tấn đã được đăng ký. Đối với một nhà sản xuất đường lớn trên thế giới, việc chuyển từ hạn chế xuất khẩu sang tăng cường nhập khẩu bản chất phản ánh sự thắt chặt nguồn cung trong nước.

El Niño có thể làm trầm trọng thêm vấn đề này. Reuters dẫn các phân tích về khí hậu và thị trường hàng hóa chỉ ra rằng hạn hán do El Niño mạnh gây ra có thể làm giảm sản lượng đường của Ấn Độ khoảng 1 triệu tấn. Trong khi đó, nếu Thái Lan cũng gánh chịu tình trạng thiếu mưa, nguồn cung đường cung cấp cho thị trường xuất khẩu quốc tế sẽ còn thu hẹp hơn nữa.

Liệu thị trường tăng giá đường có thể tiếp tục?

Hiện tại, các yếu tố cơ bản của đường trắng vẫn hội đủ điều kiện để tiếp tục đà tăng, nhưng thị trường đang có sự phân hóa rõ rệt về quy mô thực tế của tình trạng thâm hụt nguồn cung.

Dự báo mới nhất tháng 8 từ Tổ chức Đường Quốc tế (ISO) cho thấy ISO lần đầu tiên dự báo mức thâm hụt nguồn cung nhỏ 262.000 tấn trên thị trường đường toàn cầu trong niên vụ 2026/27. Quan trọng hơn, ISO tuyên bố rõ ràng rằng El Niño là mối đe dọa lớn nhất đối với các dự báo sản lượng đường toàn cầu trong những tháng tới.

Hiện tại, dựa trên các giả định sản xuất tương đối bình thường, thị trường đường toàn cầu chỉ đối mặt với mức thâm hụt nhẹ mà không có khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu Ấn Độ, Thái Lan hoặc Brazil bị ảnh hưởng đáng kể bởi hiện tượng El Niño mạnh, cán cân cung cầu này có thể thay đổi nhanh chóng.

Theo dữ liệu do CNBC trích dẫn, Citi dự báo thâm hụt nguồn cung đường toàn cầu trong niên vụ 2026/27 có thể đạt khoảng 1,3 triệu tấn, trong khi Green Pool dự báo con số này thậm chí có thể lên tới 3,2 triệu tấn. Do đó, Citi đã nâng mục tiêu giá đường trong 3 tháng lên 19 cent/pound.

Từ góc độ thị trường, việc giá đường trắng có thể duy trì thị trường giá lên hay không phụ thuộc vào hai kịch bản.

Thứ nhất là kịch bản ôn hòa. Sản lượng của Brazil trở lại bình thường, và mặc dù Ấn Độ cùng Thái Lan chịu ảnh hưởng bởi El Niño, mức giảm sản lượng của họ vẫn ở mức hạn chế, trong khi giá đường cao hơn khuyến khích các nhà máy ở Brazil tăng tỷ lệ sản xuất đường. Theo kịch bản này, dự báo hiện tại của ISO về mức thâm hụt nguồn cung khoảng 200.000 tấn có thể gần với thực tế. Mặc dù thị trường đường toàn cầu chuyển từ thặng dư sang thâm hụt nhẹ, nhưng sẽ khó hỗ trợ đà tăng giá nhanh và bền vững.

Thứ hai là kịch bản nguồn cung suy giảm nghiêm trọng. Nếu El Niño mạnh khiến sản lượng mía ở Ấn Độ và Thái Lan giảm sâu hơn, trong khi Brazil đối mặt với gián đoạn hoạt động ép mía do lượng mưa bất thường hoặc giá dầu cao thúc đẩy các nhà máy gia tăng sản xuất ethanol, tình trạng thâm hụt nguồn cung toàn cầu có thể nhanh chóng mở rộng từ vài trăm nghìn tấn lên hơn 1 triệu hoặc thậm chí 3 triệu tấn. Theo kịch bản này, giá đường thô, hiện ở mức khoảng 18 cent/pound, có thể tiếp tục được định giá lại theo hướng tăng lên.

Nhìn chung, El Niño sẽ đóng vai trò là biến số cốt lõi để đánh giá tính bền vững của thị trường giá lên đối với đường trắng trong 6 tháng tới.