Tại sao đồng Yên vẫn bị thị trường bỏ rơi giữa làn sóng tăng lãi suất?

TradingKey - Theo logic truyền thống trên thị trường ngoại hối, lãi suất tăng thường làm tăng sức hấp dẫn của một đồng tiền. Tuy nhiên, diễn biến của đồng yên lại cho thấy sự phân kỳ rõ rệt. Bất chấp kỳ vọng của thị trường về việc Nhật Bản tăng lãi suất ngày càng lớn, đồng yên vẫn tiếp tục suy yếu, cặp tỷ giá USD/JPY (USDJPY) một lần nữa tiến gần sát ngưỡng 160.

Gần đây, tình hình leo thang dần tại Trung Đông đã khiến giá dầu quốc tế tăng vọt, với dầu thô Brent có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Giá năng lượng tăng nhanh chóng chuyển hóa thành lạm phát, buộc một số ngân hàng trung ương phải đánh giá lại lộ trình chính sách của mình.

Đối với Nhật Bản, tác động từ giá năng lượng tăng là đặc biệt rõ nét. Là một quốc gia nhập khẩu năng lượng điển hình, Nhật Bản phụ thuộc rất lớn vào dầu mỏ và khí đốt từ nước ngoài. Giá dầu tăng đồng nghĩa với chi phí nhập khẩu tăng, đẩy lạm phát trong nước lên cao, khiến thị trường đặt cược rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa.

Tuy nhiên, những kỳ vọng tăng lãi suất này phần lớn mang tính "thụ động", không xuất phát từ việc kinh tế quá nóng hay nhu cầu mở rộng, mà là từ áp lực lạm phát nhập khẩu. Điều này khiến đồng yên nhận được sự hỗ trợ chính sách tương đối hạn chế.

Tại sao đồng USD vẫn mạnh lên ngay cả trong kỳ vọng cắt giảm lãi suất?

Trái ngược hoàn toàn với Nhật Bản, thị trường Mỹ đã bắt đầu thảo luận về chu kỳ cắt giảm lãi suất trong tương lai. Tuy nhiên, bất chấp những kỳ vọng này, đồng USD vẫn duy trì được sức chống chịu tốt.

Nguyên nhân là do thị trường không tập trung vào việc "liệu có cắt giảm hay không", mà là "liệu chênh lệch lãi suất có còn lớn hay không". Ngay cả khi lãi suất Mỹ giảm trong tương lai, mức tuyệt đối của nó có khả năng vẫn cao hơn đáng kể so với Nhật Bản. Đồng thời, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn ở mức tương đối cao, đảm bảo các tài sản bằng đồng USD vẫn hấp dẫn trong phân bổ vốn toàn cầu.

Hơn nữa, trong bối cảnh xung đột địa chính trị, vị thế hầm trú ẩn an toàn của đồng USD với tư cách là đồng tiền dự trữ toàn cầu một lần nữa được làm nổi bật. Khi rủi ro thị trường gia tăng, dòng vốn có xu hướng chảy vào các tài sản bằng USD, củng cố thêm sức mạnh cho đồng bạc xanh.

Mặc dù thị trường đang thảo luận về khả năng Nhật Bản tăng lãi suất, lãi suất của nước này vẫn nằm trong phạm vi cực thấp so với Mỹ. Chính sách tiền tệ siêu nới lỏng kéo dài của Nhật Bản đã biến đồng yên thành đồng tiền tài trợ chính cho các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) toàn cầu.

Trong môi trường này, các nhà đầu tư quốc tế thường vay đồng yên để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao nhằm thu lợi từ chênh lệch lãi suất. Những giao dịch "carry trade" này đặc biệt sôi động trong các giai đoạn lãi suất Mỹ cao và tiếp tục gây áp lực giảm giá lên đồng yên.

Ngay cả khi Nhật Bản bắt đầu tăng lãi suất dần dần, chừng nào mức chênh lệch lãi suất đáng kể vẫn còn tồn tại, xu hướng rút vốn mang tính cấu trúc khỏi các tài sản bằng đồng yên sẽ khó có thể đảo ngược nhanh chóng.

Tóm lại, giá năng lượng tăng đã thúc đẩy lạm phát nhập khẩu tại Nhật Bản, nhưng dư địa thắt chặt chính sách từ loại lạm phát này là tương đối hạn chế. Trong khi đó, lợi thế về lợi suất của các tài sản Mỹ và sức hấp dẫn trú ẩn an toàn của đồng USD tiếp tục thu hút dòng vốn toàn cầu.

Chừng nào dòng vốn toàn cầu còn tiếp tục chảy vào các tài sản bằng USD trong khi lãi suất Nhật Bản vẫn thấp hơn đáng kể so với các nền kinh tế lớn, đồng yên sẽ khó thoát khỏi áp lực mất giá trong ngắn hạn.