Chỉ số VIX giảm xuống mức thấp nhất năm 2026: Vì sao cần thận trọng khi chứng khoán Mỹ đạt đỉnh kỷ lục

TradingKey - Khi chứng khoán Mỹ tiếp tục lập các mức đỉnh kỷ lục, Chỉ số Đo lường Trạng thái Biến động Cboe (VIX), vốn được coi là "thước đo nỗi sợ hãi" của Phố Wall, tiếp tục xu hướng giảm.

Vào ngày 17 tháng 8, chỉ số VIX đã giảm trong phiên xuống khoảng 14,18, chạm mức thấp nhất kể từ năm 2026. So với mức 31,65 ghi nhận vào ngày 27 tháng 3, chỉ số này đã giảm hơn 50% trong chưa đầy 5 tháng.

Dữ liệu do Cboe công bố cho thấy giá trị trung bình của VIX trong tháng 7 là 15,99, thấp hơn mức 16,45 vào cuối tháng 6, cho thấy mức định giá của thị trường đối với biến động trong tương lai tiếp tục giảm. Trong khi đó, Chỉ số S&P 500 đã tăng khoảng 16% từ đầu năm đến nay, còn các chỉ số chứng khoán chính như Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones và Chỉ số Nasdaq Composite cũng lần lượt bước vào vùng đỉnh kỷ lục.

Thị trường chứng khoán tăng điểm và biến động sụt giảm thường diễn ra đồng thời, nhưng môi trường thị trường hiện tại không thiếu các rủi ro. Những yếu tố không chắc chắn như tình hình Trung Đông, sự thay đổi của lạm phát và lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn vẫn còn tồn tại.

Trong bối cảnh đó, việc chỉ số VIX ở mức cực kỳ thấp đại diện cho các yếu tố nền tảng đang cải thiện hay là tín hiệu cho thấy các nhà đầu tư đã lơ là cảnh giác đang trở thành trọng tâm tranh luận tại Phố Wall.

Vì sao Chỉ số VIX tiếp tục giảm

Chỉ số VIX chủ yếu đo lường kỳ vọng của thị trường về mức độ biến động trong 30 ngày tới dựa trên giá quyền chọn chỉ số S&P 500. Khi nhà đầu tư tăng nhu cầu phòng ngừa rủi ro và mua thêm các quyền chọn bảo vệ, VIX có xu hướng tăng; khi thị trường tiếp tục đà tăng và nhu cầu phòng hộ giảm, VIX thường giảm.

Tính từ đầu năm đến nay, các xung đột địa chính trị và sự biến động của giá năng lượng từng có lúc đẩy tâm lý phòng ngừa rủi ro trên thị trường lên cao, nhưng những rủi ro này đã không thể làm gián đoạn kéo dài xu hướng tăng của chứng khoán Mỹ. Khi dữ liệu lạm phát hạ nhiệt, tăng trưởng kinh tế duy trì tính kiên cường và kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp được cải thiện, mối lo ngại của nhà đầu tư về một đợt sụt giảm mạnh trong ngắn hạn đã dần tan biến.

UBS cho rằng việc VIX giảm xuống mức thấp nhất tính từ đầu năm đến nay không nhất thiết có nghĩa là thị trường đang rơi vào trạng thái hưng phấn phi lý, mà nhiều khả năng là phản ứng bình thường trước sự cải thiện của các yếu tố nền tảng. Áp lực giá cả gần đây đã hạ nhiệt, làm giảm lo ngại của thị trường về việc thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa. Nếu lạm phát tiếp tục chậm lại, Cục Dự trữ Liên bang sẽ có dư địa lớn hơn để kéo dài thời gian tạm dừng chính sách, từ đó giảm bớt áp lực của lãi suất cao lên định giá cổ phiếu.

Lợi nhuận doanh nghiệp cũng hỗ trợ cho tâm lý thị trường hiện tại. Kỳ vọng lợi nhuận của các công ty niêm yết tại Mỹ tiếp tục được điều chỉnh tăng, trong khi tỷ suất sinh lời từ các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đã bắt đầu lan rộng từ một số ít tập đoàn công nghệ vốn hóa siêu lớn sang các ngành công nghiệp rộng lớn hơn. Miễn là nền kinh tế không chững lại đáng kể, tăng trưởng lợi nhuận vẫn có thể là động lực chính thúc đẩy chứng khoán Mỹ tăng cao hơn.

Mặc dù doanh số bán lẻ của Mỹ bất ngờ giảm 0,6% trong tháng 7, đánh dấu mức giảm đáng chú ý trong những tháng gần đây, UBS có xu hướng nhìn nhận đây là sự suy yếu tạm thời hơn là sự đảo chiều trong xu hướng tiêu dùng. Chi tiêu qua thẻ tín dụng và dữ liệu sản xuất vẫn cho thấy nền kinh tế có mức độ kiên cường nhất định, đó là lý do một số tổ chức tin rằng mức biến động thấp được hỗ trợ bởi các yếu tố nền tảng.

Tuy nhiên, tâm lý thị trường càng bình lặng thì các nhà đầu tư thường càng ít chuẩn bị cho những diễn biến bất ngờ. Chỉ số VIX ở mức thấp cho thấy thị trường quyền chọn dự báo biến động trong tương lai sẽ hạn chế, nhưng điều đó không có nghĩa là các rủi ro địa chính trị, lãi suất hay kinh tế đã biến mất. Nếu điều kiện thực tế chệch khỏi các kỳ vọng lạc quan, hoạt động giao dịch trú ẩn an toàn có thể nhanh chóng nóng lên, từ đó phóng đại biên độ của bất kỳ đợt sụt giảm nào của chứng khoán Mỹ.

Chứng khoán Mỹ bước vào giai đoạn rủi ro cao theo mùa: Liệu bầu cử giữa kỳ có thể kích hoạt đợt điều chỉnh?

Jonathan Krinsky, Chuyên gia phân tích kỹ thuật trưởng tại BTIG, vẫn duy trì thái độ thận trọng đối với bối cảnh hiện tại. Ông cho rằng chứng khoán Mỹ đang bước vào giai đoạn từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 10—thời điểm theo truyền thống thường dễ biến động—trong bối cảnh các chỉ số đang ở mức cao kỷ lục và độ biến động đã giảm xuống các mức thấp trong năm.

Các mô hình mùa vụ trong những năm bầu cử giữa kỳ đặc biệt đáng chú ý. Dữ liệu của Krinsky cho thấy kể từ năm 1990, Chỉ số S&P 500 Equal Weight trong các năm bầu cử giữa kỳ thường tạo đỉnh cục bộ vào khoảng giữa tháng 8 và giảm trung bình khoảng 7% khi tiến về giữa tháng 10.

Nghiên cứu của Goldman Sachs trong khung thời gian dài hơn cũng cho thấy kể từ năm 1974, lợi nhuận trung vị của Chỉ số S&P 500 từ đầu tháng 8 đến Ngày bầu cử giữa kỳ gần như bằng 0. Sau bầu cử, khi sự bất định về chính sách lắng xuống, chỉ số này ghi nhận mức tăng trung vị khoảng 6% trong ba tháng tiếp theo. Điều này cho thấy biến động trước bầu cử không nhất thiết đồng nghĩa với một thị trường gấu dài hạn, nhưng rủi ro ngắn hạn trước bầu cử thường cao hơn sau bầu cử.

Ngoại ra, yếu tố địa chính trị là điều không thể bỏ qua. Căng thẳng ở Trung Đông, hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz và lo ngại về nguồn cung năng lượng vẫn có thể nhanh chóng đẩy giá dầu tăng cao và tác động đến kỳ vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang thông qua các kênh lạm phát.

Axel Rudolph, chuyên gia phân tích kỹ thuật trưởng tại IG, cho rằng mặc dù các tuần tăng điểm liên tiếp của chứng khoán Mỹ phản ánh động lực mạnh mẽ, nhưng việc độ biến động ở mức thấp trong khi rủi ro tiềm ẩn tiếp tục gia tăng có thể khiến các nhà đầu tư đánh giá thấp khả năng dễ bị tổn thương của thị trường trước một làn sóng tin xấu mới.

Phân tích kỹ thuật Chỉ số VIX

Nguồn: TradingView

Vào ngày 17, chỉ số VIX trong phiên đã giảm xuống mức thấp nhất tính từ đầu năm là khoảng 14.18, và hiện đã phục hồi lên 15.85, nhưng vẫn nằm dưới đường trung bình động 20 ngày tại 16.39, cho thấy cấu trúc giảm giá trong trung hạn vẫn không thay đổi.

Trong ngắn hạn, ở chiều tăng, các mức cần chú ý đầu tiên là 16.09 và 16.39; nếu chỉ số có thể giữ vững trên đường trung bình động 20 ngày, các mục tiêu phục hồi tiếp theo sẽ hướng tới 17.2 và từ 18.0 đến 18.5. Ở chiều giảm, các ngưỡng hỗ trợ nằm tại 15.60, 15.0 và mức thấp nhất trong năm là 14.11.

Chỉ số RSI 14 ngày hiện ở mức khoảng 48.40, nằm trên đường tín hiệu làm mượt 44.15. RSI đã phục hồi từ mức khoảng 40 và cắt lên trở lại trên đường tín hiệu, cho thấy động lực giảm của VIX đang yếu đi và động lượng ngắn hạn đã cải thiện. Tuy nhiên, vì RSI vẫn chưa bứt phá lên trên 50, nên hiện tại đây chỉ có thể coi là đợt phục hồi sớm thay vì một sự đảo chiều tăng giá dứt khoát.

Cấu trúc kỳ hạn cũng chưa xác nhận tình trạng hoảng loạn. Tỷ lệ VIX9D/VIX là 0.858 và VIX/VIX3M là 0.822. Mặc dù cả hai tỷ lệ này gần đây đã bật tăng từ các mức thấp, chúng vẫn thấp hơn nhiều so với mức 1.00, cho thấy định giá rủi ro ngắn hạn chưa vượt quá rủi ro trung và dài hạn và thị trường vẫn duy trì cấu trúc kỳ hạn dốc lên bình thường.