Tình trạng khan hiếm bộ nhớ buộc Apple phải tăng giá kỷ lục: Liệu việc tăng giá sản phẩm có kéo tụt lượng xuất xưởng và kết quả kinh doanh cả năm?

TradingKey - Ngày 25 tháng 6, Apple đã chính thức công bố đợt tăng giá lớn nhất trong những năm gần đây, áp dụng mức tăng giá trên toàn cầu đối với MacBook, iPad và một số thiết bị gia dụng nhất định, với mức tăng dao động từ 17% đến 54%.

Trong số đó, phiên bản MacBook Air 512GB tăng từ 1.099 USD lên 1.299 USD; iPad Air tăng từ 599 USD lên 749 USD, và giá Apple TV tăng vọt từ 129 USD lên 199 USD, mức tăng lên tới 54%. Apple đã tuyên bố trong thông báo của mình rằng "sự mở rộng nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu AI đã tạo ra sự gia tăng đột biến chưa từng thấy về nhu cầu bộ nhớ và lưu trữ", và công ty "chưa từng thấy giá của một linh kiện nào tăng nhiều và nhanh đến như vậy".

Sau thông báo này, giá cổ phiếu của Apple đã giảm hơn 6% trong ngày, do thị trường nhìn chung tin rằng việc tăng giá sản phẩm sẽ ảnh hưởng đến doanh số bán hàng.

Nguyên nhân gốc rễ dẫn đến việc tăng giá của Apple: Sự mất cân đối cung - cầu trên thị trường bộ nhớ

Bức tranh cung cầu trên thị trường chip nhớ toàn cầu hiện đang rơi vào tình trạng mất cân đối nghiêm trọng. Sự bùng nổ mạnh mẽ của máy chủ AI đã khiến ba nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu dịch chuyển phần lớn năng lượng sản xuất sang phân khúc trung tâm dữ liệu, liên tục thu hẹp sản lượng chip dành cho các thiết bị điện tử tiêu dùng.

Đồng thời, ngành điện tử tiêu dùng cũng đang dần thoát khỏi chu kỳ suy thoái kể từ đầu năm nay. Lượng xuất khẩu trên thị trường điện thoại thông minh và máy tính cá nhân (PC) đang có dấu hiệu phục hồi, khiến các công ty điện tử tiêu dùng, bao gồm cả Apple, đẩy mạnh nỗ lực tích trữ nguồn hàng.

Sự mất cân đối giữa cung và cầu đã đẩy giá chip nhớ vào xu hướng tăng. Theo báo cáo từ TrendForce, giá trung bình của DRAM cấp tiêu dùng đã tăng 7,8% so với quý trước trong quý 2, trong khi giá trung bình của bộ nhớ flash NAND tăng 6,2% so với quý trước. Công ty này dự kiến mức tăng trưởng giá trung bình của cả hai loại chip sẽ tiếp tục mở rộng lên mức 8%-10% trong quý 3.

Đối với Apple, chip nhớ là một thành phần cốt lõi trong chi phí phần cứng. Theo ước tính từ công ty nghiên cứu TechInsights, chi phí bộ nhớ cho một chiếc iPhone 18 Pro đã tăng vọt từ 39 USD ở thế hệ trước lên 145 USD, và chi phí bộ nhớ flash tăng từ 13 USD lên 51 USD. Sự tăng giá liên tục của chip nhớ đã trực tiếp đẩy chi phí tổng thể của thiết bị lên cao, trở thành nhân tố thúc đẩy chính đằng sau đợt điều chỉnh giá sản phẩm toàn diện lần này.

Liệu việc tăng giá của Apple có ảnh hưởng đến doanh số bán sản phẩm của hãng?

Câu trả lời cho câu hỏi này là có, nhưng doanh số bán sản phẩm không hoàn toàn đồng nghĩa với sự suy giảm về hiệu quả hoạt động.

Từ góc độ kinh tế học, quy luật cung cầu chỉ ra rằng, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, khi giá của một loại hàng hóa tăng lên thì lượng cầu của hàng hóa đó chắc chắn sẽ giảm xuống.

Tuy nhiên, khía cạnh này không thể chỉ được nhìn nhận từ một góc độ duy nhất. Trong ngắn hạn, việc tăng giá của Apple quả thực sẽ tuân theo quy luật cung cầu, gây ra một tác động kìm hãm nhất định đối với tổng doanh số bán hàng. Thế nhưng, sự tự tin của Apple trong việc tăng giá nằm ở rào cản hệ sinh thái mạnh mẽ và chi phí chuyển đổi cao, dẫn đến độ co giãn của cầu theo giá đối với các sản phẩm của hãng ở mức thấp — nghĩa là việc Apple tăng giá 10% có thể chỉ khiến doanh số bán hàng giảm 3%.

Cụ thể hơn, mặc dù tổng doanh số bán hàng sẽ giảm trong ngắn hạn, nhưng tổng doanh thu và biên lợi nhuận sẽ tăng lên nhờ việc nâng cao giá trị đơn hàng trung bình, điều này cũng phản ánh quyền lực định giá của Apple trong ngành thiết bị điện tử tiêu dùng.

Từ góc nhìn dài hạn hơn, việc Apple tiến hành tăng giá các dòng Mac và iPad trước tiên là một phép thử đối với mức độ chấp nhận tâm lý của thị trường đối với một hệ thống giá cao hơn. Nếu doanh số không sụt giảm đáng kể, chiến lược tăng giá cho các dòng iPhone sẽ chỉ càng trở nên quyết liệt hơn. Có thông tin cho biết Apple luôn duy trì chiến lược "không giảm giá sau khi tăng", về bản chất là tận dụng hiệu ứng "neo giá" — người tiêu dùng sẽ dần chấp nhận mức giá mới như một mức bình thường.

Mặt khác, trong bối cảnh mất cân bằng cung cầu về bộ nhớ ngày càng gia tăng, Apple cũng đang mở rộng các nguồn nhà cung cấp bộ nhớ của mình. Bên cạnh việc ký kết các thỏa thuận cung cấp trung và dài hạn với các nhà cung cấp lưu trữ cốt lõi như Samsung và SK Hynix để đảm bảo năng lực sản xuất chip cho vài quý tới,

Theo các báo cáo mới nhất, Apple đang vận động hành lang chính phủ Mỹ với hy vọng có được sự chấp thuận để mua chip bộ nhớ từ ChangXin Memory Technologies (CXMT), một doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc. Các nhà phân tích nhận định rằng việc tìm đến CXMT lần này nhằm mục đích quản lý rủi ro nguồn cung DRAM.

Bản tóm tắt xếp hạng của chuyên gia phân tích

Sau thông báo tăng giá của Apple, nhiều ngân hàng đầu tư tại Wall Street vẫn duy trì thái độ lạc quan về triển vọng của hãng. Tính đến nay, đã có 28 nhà phân tích đưa ra xếp hạng cho Apple, với mức giá mục tiêu cao nhất là 400 USD, tương đương với tiềm năng tăng trưởng khoảng 40% so với mức giá hiện tại. Mức giá mục tiêu thấp nhất là 253 USD, hàm ý mức giảm khoảng 12%, và mức giá mục tiêu trung bình là 326,95 USD.

Evercore nhận định rằng việc điều chỉnh giá phản ánh áp lực ngày càng tăng từ chi phí bộ nhớ gia tăng đối với biên lợi nhuận của Apple. Dù việc tăng giá giúp duy trì khả năng sinh lời, động thái này cũng có thể gây ra một số tác động đến nhu cầu đối với các dòng sản phẩm Mac và iPad. Tuy nhiên, công ty này tin rằng do Apple không tăng giá iPhone trong lần này, tác động trong ngắn hạn là tương đối hạn chế, và chiến lược định giá cho đợt ra mắt iPhone thế hệ tiếp theo vào mùa thu năm nay sẽ là trọng tâm chính tiếp theo của thị trường.

Wedbush Securities cho biết Apple sở hữu khả năng chuyển giao chi phí mạnh mẽ nhờ vào các rào cản thương hiệu vững chắc, cho phép hãng hấp thụ chi phí bộ nhớ và lưu trữ ngày càng tăng bằng cách tăng giá Mac và iPad mà không làm giảm hiệu suất sản phẩm hay ảnh hưởng đến việc giữ chân người dùng. Bên cạnh việc chuyển giao chi phí sang người tiêu dùng cuối cùng, Apple đồng thời đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng ở phía nguồn cung. Sự hợp tác với Intel trong thiết kế và sản xuất chip, được hoàn tất trong tháng này, là một bước đi then chốt nhằm khóa trước năng lực sản xuất chip trong nước. Dựa trên lợi thế kép của Apple trong việc chuyển giao chi phí và định vị chuỗi cung ứng, Wedbush duy trì mức giá mục tiêu 400 USD cho Apple.

Tóm tắt

Liệu việc tăng giá của Apple có kéo tụt doanh số bán sản phẩm và kết quả tài chính hay không? Sự đồng thuận hiện tại của Phố Wall là mặc dù điều này có thể gây ra một số áp lực lên sản lượng bán hàng, nhưng con hào băng thông thương hiệu mạnh mẽ của Apple sẽ ngăn chặn bất kỳ tác động tiêu cực nào đến kết quả tài chính của hãng.

Trong ngắn hạn, việc tăng giá MacBook và iPad sẽ không ảnh hưởng đến biên lợi nhuận gộp sản phẩm của công ty. Tuy nhiên, trong tương lai gần, vẫn có những rủi ro cần lưu ý: một khi Apple xác nhận rằng việc tăng giá không dẫn đến sự sụt giảm doanh số đáng kể, hãng chắc chắn sẽ tăng giá iPhone.

Theo báo cáo kết quả kinh doanh quý 1 của Apple, iPhone vẫn là nguồn doanh thu lớn nhất của hãng, mang lại 56,99 tỷ USD trong quý 1 và đóng góp hơn một nửa tổng doanh thu của Apple, với biên lợi nhuận gộp của phân khúc sản phẩm ở mức khoảng 38,7%. Đó sẽ là "thời khắc quyết định" để kiểm tra sức mạnh tài chính của Apple. UBS dự kiến Apple sẽ tăng giá iPhone thêm 50 đến 100 USD vào mùa thu này và dự báo biên lợi nhuận gộp sản phẩm của công ty sẽ duy trì trong khoảng từ 37% đến 38% cho năm tài chính 2027.