TradingKey - SpaceX lên kế hoạch huy động 20 tỷ USD trong đợt phát hành trái phiếu đầu tiên; những lo ngại của thị trường về tốc độ đốt tiền của công ty đã khiến cổ phiếu sụt giảm ba phiên liên tiếp.
Trong phiên giao dịch tiền thị trường ngày 22 tháng 6 (giờ miền Đông), chịu ảnh hưởng bởi thông tin phát hành trái phiếu, cổ phiếu SpaceX (SPCX) - công ty hàng không vũ trụ của tỷ phú Elon Musk - tiếp tục giảm 5,01%, rớt xuống dưới ngưỡng 180 USD và giao dịch ở mức 175,73 USD.
Biểu đồ cổ phiếu SpaceX, Nguồn: TradingView
Sau khi lên sàn với mức giá IPO là 135 USD vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, giá cổ phiếu của SPCX từng có lúc tăng vọt lên mức cao kỷ lục mọi thời đại là 225,64 USD vào ngày 16 tháng 6, giúp tổng vốn hóa thị trường có thời điểm vượt mốc 2,7 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, ngày vui ngắn chẳng tày gang, cổ phiếu này sau đó đã trải qua chuỗi giảm điểm kéo dài ba ngày liên tiếp. Tính đến phiên tiền thị trường ngày 22 tháng 6, giá cổ phiếu của SpaceX đã điều chỉnh giảm hơn 20% so với mức đỉnh.
Tác nhân trực tiếp châm ngòi cho cú lao dốc đột ngột này là những tin đồn trên Phố Wall rằng SpaceX, dù vừa hoàn tất đợt huy động vốn IPO khổng lồ, đang khẩn trương chuẩn bị phát hành đợt trái phiếu xếp hạng đầu tư đầu tiên trị giá ít nhất 20 tỷ USD. Động thái huy động vốn và phát hành nợ dồn dập này của SpaceX ngay lập tức kích hoạt làn sóng hoảng loạn trên thị trường thứ cấp về chất lượng dòng tiền và tốc độ đốt tiền của gã khổng lồ công nghệ vũ trụ và AI này.
Vào tháng 2 năm nay, SpaceX đã hoàn tất thương vụ sáp nhập chiến lược với xAI của Musk. Vào thời điểm đó, để tài trợ cho chi phí thâu tóm và tái cơ cấu khổng lồ, SpaceX đã vay các khoản tín dụng bắc cầu cực lớn từ một liên minh ngân hàng Phố Wall. Kế hoạch phát hành 20 tỷ USD trái phiếu xếp hạng đầu tư nhiều khả năng là nhằm giải quyết các khoản vay bắc cầu đáo hạn vào năm 2027, hướng tới việc thay thế các khoản vay ngân hàng ngắn hạn bằng các công cụ thu nhập cố định dài hạn có lãi suất thấp. Mặc dù đây là một hoạt động tối ưu hóa cấu trúc tài chính doanh nghiệp thông thường giúp tiết kiệm chi phí, việc SpaceX đề xuất kế hoạch này vào thời điểm nhạy cảm ngay sau khi IPO đã bị thị trường diễn giải là doanh nghiệp đang "cực kỳ thiếu tiền", và các khoản chi tiêu vốn khổng lồ trong tương lai có thể làm gia tăng gánh nặng nợ nần.
Tuần trước, SpaceX đã công bố thương vụ mua lại Cursor (Anysphere), một công cụ hỗ trợ lập trình bằng AI phổ biến, trong một giao dịch hoàn toàn bằng cổ phiếu trị giá lên tới 60 tỷ USD. Mặc dù thương vụ này cho thấy tham vọng của Musk trong việc xây dựng một "hệ sinh thái Grok và siêu máy tính AI trên quỹ đạo", chuỗi mở rộng quy mô ồ ạt này đã đột ngột khiến các nhà đầu tư nhận ra một thực tế rằng số tiền 75 tỷ USD huy động được từ đợt IPO có thể không duy trì được lâu trước những tham vọng AI khổng lồ của Musk.
Theo các nhà phân tích tại Goldman Sachs và Evercore ISI, chi tiêu vốn của SpaceX dự kiến sẽ vượt quá 1 nghìn tỷ USD vào năm 2031, với phần lớn số tiền được định hướng dành cho mảng kinh doanh AI và các trung tâm dữ liệu không gian. Oppenheimer & Co. dự báo trong một báo cáo nghiên cứu rằng nợ ròng của SpaceX sẽ tăng lên 400 tỷ USD vào năm 2031, vượt xa mức 13 tỷ USD hiện tại, và có khả năng vượt qua tất cả các công ty đại chúng niêm yết tại Mỹ.
Vậy, các khoản chi tiêu vốn khổng lồ và nợ nần thực chất có ý nghĩa gì đối với một doanh nghiệp? Trong phiên giao dịch ngoài giờ ngày 10 tháng 6, Oracle ( ORCL) đã công bố báo cáo tài chính vượt mong đợi về mọi mặt, nhưng định hướng chi tiêu vốn và kế hoạch nợ do công ty công bố đã kích hoạt làn sóng bán tháo hoảng loạn của các nhà đầu tư, khiến giá cổ phiếu lao dốc, đây cũng có thể là loại biến động dữ dội mà SpaceX sẽ phải đối mặt trong tương lai.