Kế hoạch crypto của Netanyahu làm dấy lên lo ngại kinh tế trước thềm bầu cử Israel

Người dân Israel sẽ đi bầu vào thứ Ba tới trong một cuộc bầu cử có thể chấm dứt thời kỳ cầm quyền của Benjamin Netanyahu. Chỉ vài ngày trước khi diễn ra cuộc bỏ phiếu, Thủ tướng Netanyahu đã đưa ra một đề xuất tài chính khá lạ: sử dụng tiền điện tử để bảo vệ Israel nếu nước này bị cắt khỏi hệ thống ngân hàng quốc tế do các lệnh trừng phạt.

Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Sáu, ông Netanyahu cho biết mình đã chỉ đạo các cố vấn nghiên cứu công nghệ blockchain như một giải pháp phòng trường hợp Israel bị hạn chế tiếp cận hệ thống ngân hàng toàn cầu.

Tuy nhiên, ông không đưa ra bất kỳ chi tiết nào về kế hoạch này. Hiện tại chưa có hệ thống dựa trên Bitcoin, ngân sách, hay thời gian triển khai nào được công bố.

Bibi hints at Bitcoin as a contingency if Israel faces sanctions. pic.twitter.com/4PqGsUVeff

— matthew sigel, recovering CFA (@matthew_sigel) October 26, 2026

Tại sao kế hoạch tiền điện tử của Netanyahu gặp phản ứng trái chiều

Hiện tại, mối đe dọa trên vẫn chỉ là giả định. Phương Tây chủ yếu áp đặt lệnh trừng phạt lên các khu định cư của Israel tại vùng Tây Ngạn, trong khi hệ thống ngân hàng chính của Israel vẫn đang kết nối với quốc tế.

Ông Netanyahu cho rằng Israel cần chuẩn bị cho khả năng bị cô lập về tài chính. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Israel đã bác bỏ đề xuất này.

“Tiền điện tử không thể trở thành phương tiện để vượt qua lệnh trừng phạt,” Ngân hàng Trung ương Israel khẳng định.

Công nghệ blockchain có thể chuyển tiền xuyên biên giới, nhưng không thể bắt buộc các doanh nghiệp hay ngân hàng nước ngoài phải chấp nhận thanh toán này.

“Việc thay đổi phương thức thanh toán không biến giao dịch bị cấm thành giao dịch hợp pháp,” chuyên gia tiền điện tử Tomer Sharoni phân tích.

Cảnh báo còn được đẩy lên cao hơn. Trong một bức thư công khai, 109 chuyên gia kinh tế và lãnh đạo doanh nghiệp, bao gồm cả chủ nhân giải Nobel Joel Mokyr, đã cảnh báo rằng các biện pháp trừng phạt diện rộng có thể khiến ngành công nghệ của Israel cùng dòng vốn đầu tư nước ngoài bị ảnh hưởng nghiêm trọng và khó khắc phục.

Cuộc bầu cử thứ Ba này có thể chấm dứt kế hoạch tiền điện tử?

Lãnh đạo phe đối lập Gadi Eisenkot cảnh báo rằng hướng đi của Netanyahu có thể đe dọa đến tài sản của người dân Israel bình thường.

“Người Israel có thể mất toàn bộ lương hưu và mọi khoản đầu tư, thậm chí nhiều người còn rời bỏ đất nước.”

Trong khi đó, ngành công nghiệp tiền điện tử được quản lý ở Israel vẫn đang phát triển độc lập. Các cơ quan quản lý nước này đã cho phép phát hành token ổn định BILS shekel từ tháng 04/2024 với các tiêu chuẩn bảo mật tài chính cùng sự giám sát chặt chẽ.

Tương lai chính trị của Netanyahu thì lại bấp bênh hơn nhiều.

Kết quả thăm dò cuối cùng cho thấy liên minh của ông chỉ đạt 50 ghế, thiếu 11 ghế để đủ đa số trong quốc hội. Các đối thủ của ông cũng không có đủ số ghế để thành lập chính phủ.

Kết quả thăm dò ngoài phòng bỏ phiếu sẽ có vào lúc 10 giờ đêm thứ Ba. Nếu cả hai phe đều không thể thành lập chính phủ, ông Netanyahu có thể tiếp tục giữ vai trò thủ tướng lâm thời trong khi Israel đối mặt nguy cơ phải bầu cử lại vào năm 2027.