Chi tiêu cho AI quá lớn hay kinh tế toàn cầu quá nhỏ? Elon Musk chọn phe

CEO của Tesla và SpaceX, Elon Musk, cho rằng toàn bộ nền kinh tế Trái Đất hiện nay vẫn nhỏ hơn một phần nghìn tỷ so với “nền kinh tế K2” – nền kinh tế vận hành bằng năng lượng từ các ngôi sao. Phát biểu này được ông đề cập khi chia sẻ lại một biểu đồ so sánh chi phí xây dựng hạ tầng AI với các đợt bùng nổ hạ tầng lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Biểu đồ này đem chi phí đầu tư AI dự kiến đến năm 2032 so sánh với các mức chi trước đây ở các giai đoạn khác nhau. Theo ước tính, AI nhiều khả năng sẽ vượt mặt đầu tư vào đường sắt, đường cao tốc và viễn thông. Tuy nhiên, Musk lại chỉ ra một thước đo còn lớn hơn nhiều.

Chi tiêu cho hạ tầng AI sắp vượt qua mọi đợt bùng nổ trước đây

Một nhà đầu tư mạo hiểm đã chia sẻ biểu đồ này trên X với chú thích ngắn gọn: “Quá đỉnh.” Biểu đồ thể hiện mức chi tiêu bình quân hằng năm cho hạ tầng ở Mỹ so với tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

An Earth economy is less than a trillionth the size of a K2 economy https://t.co/CiVPMCuGf3

— Elon Musk (@elonmusk) September 24, 2026

Theo biểu đồ, chi phí đầu tư AI dự kiến sẽ chiếm trung bình 3.63% GDP từ năm 2025 đến 2032. Trong khi đó, đầu tư đường sắt thời kỳ 1870-1890 chỉ chiếm 2.24%. Đường cao tốc từng đạt mức 1.13%, còn viễn thông và cáp quang đạt khoảng 1.1% vào thời kỳ dot-com. Kênh đào và điện khí hóa tụt lại phía sau với lần lượt 0.66% và 0.5%.

Dữ liệu trên được lấy từ Stijn Van Nieuwerburgh, giáo sư bất động sản tại Trường Kinh doanh Columbia. Nghiên cứu của ông tính toán tổng chi phí xây dựng gần 8.2 nghìn tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu, nguồn điện và thiết bị công nghệ thông tin.

Ông cũng đưa ra cảnh báo rằng nếu sự hưng phấn thoái trào, rủi ro thua lỗ có thể lan rộng đến các quỹ hưu trí và các bên cho vay khác. Một số nhà hoài nghi khác chỉ ra những thương vụ rót vốn luẩn quẩn trong các tập đoàn công nghệ lớn. Tỷ phú Ray Dalio cũng đã cảnh báo về nguy cơ vỡ bong bóng AI và thiếu hụt thanh khoản.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để đón xem các nhà lãnh đạo và phóng viên chia sẻ quan điểm chuyên sâu.

Tại sao Musk so sánh quy mô nền kinh tế với các vì sao

Cụm từ “K2” nhắc tới thang Kardashev, một hệ tiêu chuẩn xếp hạng các nền văn minh dựa trên lượng năng lượng tiêu thụ. Một nền văn minh loại II có thể khai thác gần như toàn bộ năng lượng phát ra từ ngôi sao trung tâm của hệ mặt trời đó.

Musk đã từng nói về điều này. Ông từng lập luận rằng SpaceX có thể sẽ có giá trị lớn hơn cả Trái Đất nếu khai thác được nhiều năng lượng mặt trời hơn hiện nay. Theo quan điểm của ông, ngành công nghiệp ngoài vũ trụ có thể vượt xa quy mô kinh tế hiện tại.

Kế hoạch gần hơn của ông lại khiêm tốn hơn. Vào tháng 06/2024, ông từng mô tả lộ trình để trở thành tỷ phú bốn con số nhờ xây dựng các nhà máy trên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Tuy vậy, quy mô này vẫn còn quá nhỏ so với việc tận dụng toàn bộ năng lượng của Mặt Trời.

Nhìn vào thực tế trước mắt, nhà đầu tư lại đối mặt với câu hỏi gần gũi hơn: Liệu lợi nhuận có đủ thuyết phục để đầu tư hạ tầng AI ở quy mô còn lớn hơn cả thời kỳ xây dựng đường sắt?