Bill Gates muốn dành tới 40% công việc cho con người, không phải AI

Bill Gates đã đề xuất dành riêng một số công việc chỉ cho con người, ý tưởng ông gọi là “Khu vực dành cho con người” (Human Reserved), trong một bài viết mới về tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).

Nhà đồng sáng lập Microsoft đi kèm đề xuất này với lời kêu gọi đánh thuế việc sử dụng AI và robot. Ông cho rằng các quy tắc thuế hiện tại đang tạo động lực tài chính để các chủ doanh nghiệp thay thế nhân viên bằng máy móc.

Tại sao Gates muốn giới hạn AI trong một số công việc

Gates so sánh ý tưởng này với khu bảo tồn thiên nhiên. Các xã hội vẫn có thể xây dựng trên vùng đất được bảo vệ nhưng họ chọn không làm vậy, vì theo ông, những mất mát sẽ lớn hơn lợi ích nhận được.

Ông nói với Axios rằng chăm sóc trẻ em và làm nhiệm vụ bồi thẩm đoàn rõ ràng là những công việc nên ưu tiên cho con người. Trong khi đó, giáo dục và y tế có thể kết hợp giữa công việc của con người và sự hỗ trợ từ AI để nâng cao hiệu quả.

Ý tưởng này có thể triển khai theo hai cách. Một số vai trò sẽ luôn được giữ cho người làm và không cho phép AI thay thế. Một số vị trí khác có thể bảo vệ tạm thời dành cho những lao động đã làm việc nhiều năm, khó có khả năng chuyển nghề.

“Chúng ta có thể dành riêng một số loại công việc với lý do kinh tế. Ví dụ, nếu để máy móc thay thế thì rất nhiều người sẽ mất việc mà lại không dễ kiếm được việc mới,” trích từ bài viết của ông.

Gates cho biết, trong kịch bản tối đa, số lượng công việc “dành cho con người” sẽ chiếm khoảng 40%. Ông cũng cho biết chưa thể nâng con số này lên nữa. Đồng thời, Gates dự đoán robot khéo léo sẽ cạnh tranh với con người trong nhiều công việc tay chân vào cuối thập kỷ này.

Song song với ý tưởng trên là đề xuất về đánh thuế AI. Gates lý giải các công ty hiện phải đóng thuế lương cho nhân viên, nhưng lại được trừ chi phí khi mua máy móc, khiến việc tự động hóa trở nên hấp dẫn hơn khi ra quyết định tuyển dụng.

“Hệ thống thuế hiện tại đang khuyến khích doanh nghiệp thay thế con người bằng máy móc,” ông cho biết.

Gates bổ sung, những người mất việc vì AI sẽ cần được đào tạo lại và nhận hỗ trợ xã hội, trong bối cảnh thu ngân sách từ thuế giảm đi do thiếu việc làm, khiến chính phủ gặp nhiều khó khăn. Ông cho rằng nên đánh thuế lên các AI token và robot để phần nào bù đắp khoản này.

“Tôi đã đề xuất thuế robot từ nhiều năm trước và đa phần mọi người cho rằng đó là ý tưởng lạ. Tôi vẫn ủng hộ giải pháp này. Tuy không phải là toàn bộ giải pháp cho rủi ro từ AI nhưng đây là một phần hợp lý trong chiến lược ứng phó,” ông nhấn mạnh.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất

AI tiếp tục dẫn đầu lý do sa thải nhân viên trong 5 tháng liên tiếp

Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh các số liệu thực tế ngày càng rõ nét. Kể từ 2023, các công ty đã viện dẫn AI trong 184,538 thông báo sa thải, theo Challenger, Gray và Christmas.

Trong tháng 07, AI là lý do lớn nhất cho các đợt cắt giảm nhân sự, chiếm 10,970 việc làm, tương đương 33% tổng số lao động bị cắt giảm cả tháng. Tính từ đầu năm 2026, tổng số này lên đến 112,713, chiếm khoảng 24% tổng số đợt sa thải.

Tuy nhiên, các số liệu tổng thể lại cho thấy việc can thiệp là vấn đề phức tạp. Tổng số người bị sa thải trong tháng 07 giảm xuống còn 33,429, mức thấp nhất trong 2 năm qua. Trong khi đó, các kế hoạch tuyển dụng công bố tăng 25% tính từ đầu năm lên 107,500 vị trí.

Andy Challenger, giám đốc doanh thu của công ty, đánh giá xu hướng này theo hướng hẹp hơn. Theo ông,

“Tuyển dụng cũng tăng 25% so với năm ngoái, nên dù AI đang làm thay đổi thị trường lao động nhưng không phải là hủy diệt nó.”

Goldman Sachs nhận thấy áp lực tập trung chủ yếu vào nhóm lao động mới vào nghề, khi số lượng nhân viên trung tâm cuộc gọi ở Mỹ hiện thấp hơn trung bình dài hạn đến 39%.

Gates để ngỏ một câu hỏi quan trọng: ai sẽ là người xác định việc nào cần bảo vệ cho con người, và chính phủ nên giám sát ra sao.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để theo dõi các ý kiến chuyên gia