Phố Wall chỉ từng như thế này vào năm 1929 và 2000: Điều đó có ý nghĩa gì đối với Bitcoin?

Chỉ số Shiller CAPE dành cho S&P 500 hiện đang dao động quanh mức 40 đến 42, tiệm cận kỷ lục khoảng 44 từng đạt được trong bong bóng dot-com cuối những năm 1990.

Chỉ số này cho thấy định giá cổ phiếu đang ở vùng rất hiếm gặp, và nhà đầu tư Bitcoin nên chú ý.

Chỉ số CAPE thực sự đo lường điều gì

Chỉ số giá trên lợi nhuận điều chỉnh theo chu kỳ, gọi tắt là CAPE, được tính bằng cách lấy giá trị của chỉ số chia cho mức lợi nhuận trung bình 10 năm đã hiệu chỉnh lạm phát. Giáo sư đạt giải Nobel Robert Shiller đã phát triển chỉ số này để loại bỏ các biến động ngắn hạn.

Cách tính toán này rất quan trọng để hiểu đúng ý nghĩa. Khi dựa trên lợi nhuận trung bình 10 năm, CAPE sẽ lọc bỏ ảnh hưởng của những giai đoạn bùng nổ hoặc suy thoái tạm thời, giúp nhà đầu tư có góc nhìn dài hạn hơn so với các chỉ số truyền thống.

Lịch sử cho thấy một mô hình khá đáng ngại. Khi chỉ số CAPE duy trì trên mức 30 trong thời gian dài, lợi nhuận thực 10 năm tiếp theo của thị trường chứng khoán Mỹ thường khá khiêm tốn hoặc thậm chí là âm.

Có hai đỉnh nổi bật nhất: năm 1929 và năm 2000, cả hai đều xảy ra trước khi thị trường điều chỉnh mạnh, dù thời điểm diễn ra biến động mạnh là rất khác nhau.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức nhanh nhất.

Mức hiện tại chỉ đứng sau bong bóng công nghệ. Không có giai đoạn nào khác trong lịch sử cho thấy định giá bị kéo lên mức này. Tuy nhiên, điều quan trọng cần chú ý là thị trường đắt đỏ có thể duy trì mức cao trong nhiều năm, nên CAPE không phải là chỉ báo tốt về thời điểm xảy ra điều chỉnh.

Ý nghĩa thực tế của chỉ số này là xác suất. Khi CAPE ở mức cao, xác suất lợi nhuận trong tương lai thấp hơn và rủi ro giảm giá nếu tăng trưởng lợi nhuận hoặc thanh khoản không như kỳ vọng sẽ tăng lên.

Hai kịch bản trái ngược dành cho Bitcoin

Mối liên hệ giữa Bitcoin và bối cảnh trên khá đặc biệt. Các chu kỳ gần đây cho thấy tài sản này vận động như một tài sản beta cao, biến động lớn cùng nhóm cổ phiếu công nghệ.

Dữ liệu về tương quan cũng ủng hộ nhận định này. Trong những giai đoạn thị trường giảm mạnh, Bitcoin thường giảm cùng với cổ phiếu, thay vì trở thành nơi trú ẩn an toàn.

Kết luận ngắn hạn khá rõ ràng. Nếu thị trường cổ phiếu điều chỉnh mạnh vì định giá quá cao, Bitcoin cũng có thể chịu áp lực khi nhà đầu tư giảm bớt vị thế đầu cơ. Tuy nhiên, cũng có một quan điểm ngược lại. Bitcoin còn được xem là “vàng kỹ thuật số”, nghĩa là một tài sản thay thế lưu trữ giá trị.

Bitcoin is 87% correlated to global liquidity. The NASDAQ is 97% correlated.Which tells you something most people never realise. These assets are not really trading on earnings, or news, or whatever the story of the week is. They’re tracking the amount of money in the system.… pic.twitter.com/lWFjzm7dcg

— Raoul Pal (@RaoulGMI) July 27, 2026

Quan điểm này sẽ được ủng hộ hơn khi có những điều kiện nhất định. Giá cổ phiếu duy trì ở mức rất cao, kết hợp với nợ công gia tăng, sẽ thúc đẩy dòng vốn tìm tới những tài sản hiếm và không bị ảnh hưởng nhiều bởi thị trường chứng khoán.

Lịch sử cũng phần nào cho thấy điều này là có cơ sở. Một số giai đoạn cổ phiếu chịu áp lực mạnh, Bitcoin lại tăng trưởng tốt – dù thường chỉ sau khi giai đoạn “bán tháo” ban đầu đã qua đi.

Chỉ số CAPE không phải là dự báo

Nhiều yếu tố sẽ ảnh hưởng tới kịch bản nào có thể chiếm ưu thế. Đường đi lãi suất, khả năng tăng trưởng lợi nhuận nhờ AI kéo dài bao lâu, điều kiện thanh khoản toàn cầu đều rất quan trọng.

Các chỉ số riêng của Bitcoin cũng mang thêm nhiều biến số. Hoạt động trên chuỗi và mức độ tham gia của nhà đầu tư tổ chức có thể khiến Bitcoin tách khỏi xu hướng cổ phiếu, hoặc ngược lại càng gắn chặt hơn. Chính điều này tạo ra sự bất định cho Bitcoin.

Bitcoin vừa là tài sản đầu cơ rủi ro, vừa là một lựa chọn thay thế tiền tệ, nên những kịch bản trái ngược đều có thể xảy ra.

Xem CAPE như một dự báo về giá là sai lầm. Mức CAPE cao chỉ là bối cảnh, không thể quyết định chính xác đường đi giá của bất cứ tài sản nào. Thị trường có thể thay đổi xu hướng nhanh chóng hơn mọi mô hình lý thuyết. Những mối tương quan đã xảy ra trong các chu kỳ trước cũng không chắc sẽ tiếp diễn ở chu kỳ tiếp theo.

Kết luận thực tế là nhà đầu tư nên thận trọng thay vì đặt niềm tin tuyệt đối. Định giá cao cho thấy lợi nhuận cổ phiếu trong thời gian tới sẽ khiêm tốn hơn, với Bitcoin vừa có rủi ro tương quan vừa có tiềm năng dài hạn.

Không kịch bản nào là chắc chắn. Chỉ số CAPE nên được xem là một phần trong hệ thống các yếu tố khác như thanh khoản, sự chấp nhận và kỳ vọng lãi suất; không nên tách biệt đứng riêng.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để theo dõi các nhà lãnh đạo và phóng viên chia sẻ góc nhìn chuyên sâu.