Donald Trump đã đưa ra ba quyết định chính sách gây sốc lớn từ ngày 06/07 đến 11/07. Ông tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran, khiến giá dầu Brent tăng 5.2%. Tổng thống Mỹ cũng chỉ đạo dừng các hoạt động thương mại với Tây Ban Nha, kéo chỉ số chứng khoán IBEX 35 của Tây Ban Nha giảm 2.6%.
Cuối cùng, ông đưa ra lập trường cứng rắn hơn về các lệnh trừng phạt Nga và cho phép Ukraine sản xuất hệ thống phòng không Patriot, tạo ra nhiều rủi ro mới cho thị trường năng lượng và quốc phòng.
Trump says the ceasefire between U.S. and Iran is over. "To me, I think it's over. I don't want to deal with them anymore; they're scum", the U.S. president says. Live updates: https://t.co/l9KwsXPz0p pic.twitter.com/mqfE5qKOHe
— Sky News (@SkyNews) July 8, 2026
Trump cho biết thỏa thuận tạm thời với Iran đã “chấm dứt” sau các vụ tấn công mới nhằm vào tàu thương mại và cơ sở của Mỹ ở vùng Vịnh. Quân đội Mỹ sau đó đã tiến hành các đợt không kích mới nhắm vào các mục tiêu của Iran.
Thị trường dầu mỏ phản ứng ngay lập tức. Giá dầu Brent tăng 5.2%, còn dầu WTI tăng 4.4% và đạt mức cao nhất trong hai tuần. Chỉ số S&P 500 và Dow đều đóng cửa giảm điểm, trong khi STOXX 600 ghi nhận mức giảm tệ nhất kể từ tháng 03.
Việc giá dầu tăng mạnh cũng đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lên cao hơn do nhà đầu tư lo ngại lạm phát có thể tăng. Chi phí nhiên liệu tăng sẽ khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) gặp khó khăn hơn khi muốn giảm lãi suất.
Tuy vậy, Trump sau đó cho biết Mỹ vẫn sẽ tiếp tục đối thoại với Iran và giảm bớt lo ngại về một cuộc chiến tranh quy mô lớn.
Oil just went through one of its most volatile months in years.The reason is the US-Iran war, which restarted in February after everyone assumed it had ended with last year's ceasefire. Since then, oil has swung from $58 to $119 and back down to $71, driven almost entirely by… pic.twitter.com/qtk4mxom6U
— Bull Theory (@BullTheoryio) July 11, 2026
Hiện các nhà đầu tư đang tập trung theo dõi hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu đi qua.
Trump cũng ra lệnh cho Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ngưng các hoạt động thương mại và tiếp xúc với Tây Ban Nha. Ông cáo buộc Madrid không chi đủ cho quốc phòng và cản trở các chiến dịch của Mỹ đối với Iran.
Ngay sau phát biểu này, thị trường chứng khoán Tây Ban Nha giảm mạnh. Chỉ số IBEX 35 mất 2.6%, trở thành chỉ số chính có mức giảm mạnh nhất châu Âu trong ngày hôm đó.
Cổ phiếu của Santander giảm 4.3%, BBVA mất 3% và tập đoàn Inditex (chủ sở hữu chuỗi thời trang Zara) giảm 3.6%. Lợi suất trái phiếu chính phủ Tây Ban Nha kỳ hạn 10 năm tăng thêm 9 điểm cơ bản vì nhà đầu tư yêu cầu mức lợi nhuận cao hơn khi nắm giữ trái phiếu nước này.
Hiện chưa rõ Trump có thể áp đặt lệnh cấm vận thương mại song phương toàn diện với Tây Ban Nha hay không, bởi chính sách thương mại châu Âu do Liên minh châu Âu điều hành. Trước đây, các hoạt động thương mại Mỹ-Tây Ban Nha vẫn tiếp diễn bất chấp những đe dọa tương tự.
Dù vậy, nếu sự bất ổn này kéo dài, các ngân hàng, doanh nghiệp xuất khẩu, hãng hàng không và các công ty du lịch Tây Ban Nha có thể gặp nhiều khó khăn.
BREAKING: President Trump says the US is "cutting off all trade with Spain.""I don't want anything to do with Spain," Trump says. pic.twitter.com/eN7bbpwWzh
— The Kobeissi Letter (@KobeissiLetter) July 8, 2026
Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Trump đã thể hiện thay đổi lớn về vấn đề Ukraine. Ông thông báo Mỹ sẽ cho phép Ukraine tự sản xuất hệ thống phòng không Patriot, công nghệ mà Kyiv đã mong chờ nhiều năm.
Vài ngày sau, các thượng nghị sĩ Mỹ cho biết đã đạt thỏa thuận với chính quyền Trump để thúc đẩy các biện pháp trừng phạt mạnh hơn với Nga. Dự luật có thể sẽ nhắm đến những quốc gia vẫn tiếp tục mua dầu khí từ Nga.
Hiện tại, thị trường vẫn chưa có phản ứng rõ rệt vì Quốc hội Mỹ chưa phê duyệt dự luật cuối cùng. Tác động thực sự sẽ còn tùy thuộc vào nội dung cụ thể về các biện pháp trừng phạt, miễn trừ và cách áp dụng được nêu trong luật.
President Trump said Wednesday the U.S. will give Ukraine a production license to build its own Patriot missile interceptors for defense, granting a major request from Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy amid the ongoing war with Russia. pic.twitter.com/BkG2GIOCRq
— CBS News (@CBSNews) July 8, 2026
Nếu các biện pháp trừng phạt thứ cấp được đưa vào thực chất, dòng chảy dầu Nga sang Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị gián đoạn, làm giá năng lượng toàn cầu tăng thêm và các nước phải tìm nguồn cung thay thế.
Quyết định hỗ trợ Patriot cũng là tín hiệu tốt cho các nhà sản xuất và cung ứng vũ khí phòng thủ. Động thái này còn cho thấy Mỹ sẵn sàng gia tăng sức ép quân sự và kinh tế đối với Nga.