Grayscale vừa công bố năm blockchain có tiềm năng lớn nhất để hưởng lợi khi cổ phiếu token hóa tiếp tục mở rộng vào tài chính truyền thống. Quỹ đầu tư này đề cập đến Ethereum (ETH), Solana (SOL), Avalanche (AVAX), BNB Chain và Canton Network.
Một nghiên cứu mới nhận định cổ phiếu token hóa là minh chứng rõ ràng nhất cho việc blockchain đang dần được ứng dụng rộng rãi vào thị trường lớn. Grayscale đưa ra ba mô hình chính thúc đẩy xu hướng này, mỗi mô hình lại phù hợp với từng mạng lưới khác nhau.
Ông Zach Pandl, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Grayscale, đã trình bày ba giai đoạn chuyển đổi trong bài viết. Đầu tiên là mô hình “wrapper”, trong đó một token đại diện cho cổ phiếu được giữ bên trong quỹ chuyên biệt. Hiện tại, mô hình này đang chiếm hơn 70% tổng giá trị cổ phiếu token hóa.
Những token dạng “wrapper” này chỉ mang lại quyền tiếp cận theo giá cho người nắm giữ, chứ không phải quyền sở hữu thực tế. Tuy nhiên, sản phẩm này lại rất hợp với nhà đầu tư nhỏ lẻ vì dễ giao dịch trong hệ sinh thái DeFi và có thể mua bán 24/7. Nhu cầu đã tăng mạnh, khi các sản phẩm cổ phiếu token hóa liên tục thu hút dòng tiền mới trong thời gian gần đây.
Hiện tại, hướng đi này đang có lợi cho một số blockchain nhất định. Số liệu của Grayscale cho thấy các nền tảng bên thứ ba đang nắm giữ phần lớn giá trị cổ phiếu token hóa. Trong đó, Ethereum, Solana và BNB Chain là nơi chứa nhiều tài sản on-chain nhất.
Mô hình thứ hai đưa các chứng khoán truyền thống lên blockchain thông qua những kênh được quản lý chặt chẽ, nằm trong xu hướng token hóa tài sản thực (RWA). Grayscale dẫn chứng bằng chương trình thử nghiệm của DTCC trên Canton Network.
Chương trình này đang được vận hành dưới “thư không hành động” từ Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Nếu thành công, việc vận hành thực tế sẽ được triển khai vào nửa đầu năm 2026. Tầm quan trọng của dự án là cực kỳ lớn, khi DTCC đã xử lý tổng giao dịch chứng khoán lên đến 3,700 nghìn tỷ USD trong năm 2024, và gần đây DTCC cũng đã cùng Euroclear trở thành đồng chủ tịch quản trị của Canton Network.
Ở mô hình thứ ba và cũng là mới nhất, các công ty sẽ phát hành cổ phiếu trực tiếp trên blockchain. Securitize đã trở thành doanh nghiệp đầu tiên lên sàn chứng khoán mà tự đưa cổ phiếu của mình lên blockchain ngay trong ngày đầu niêm yết trên NYSE (tháng này). SECZ đã chính thức có mặt trên Avalanche và Solana ngay trong ngày đầu.
Securitize kỳ vọng cổ phiếu SECZ sẽ trở thành cổ phiếu token hóa lớn nhất thế giới. Việc lựa chọn Avalanche và Solana phù hợp quan điểm của Grayscale rằng mô hình phát hành gốc (issuer-native) sẽ phù hợp nhất với mạng mở hoặc lai. Ngoài ra, Securitize cũng chính là nền tảng token hóa đứng sau BUIDL của BlackRock, quỹ Mỹ lớn nhất tận dụng token hóa trái phiếu chính phủ hiện nay.
Grayscale dự đoán cả ba mô hình sẽ tiếp tục song song trong vài năm tới, nhưng họ tin rằng mô hình “issuer-native” sẽ là hướng đi đem lại nhiều hứa hẹn nhất, dù thanh khoản thị trường token hóa còn yếu và khung pháp lý chưa thực sự rõ ràng. Hiện các sản phẩm dạng wrapper chủ yếu dựa vào Ethereum, Solana, BNB Chain, trong khi Canton Network lại dẫn dắt các dự án thử nghiệm cho tổ chức.
Bức tranh này xuất hiện trong bối cảnh cổ phiếu token hóa đang dần rời khỏi giai đoạn thử nghiệm và tiến về hệ thống hạ tầng được quản lý, minh bạch hơn. Tuy nhiên, việc áp dụng rộng rãi sẽ phụ thuộc rất lớn vào việc có quy định rõ ràng cho các cổ phiếu phát hành gốc trên blockchain.
Nhìn vào giá thị trường, có thể thấy tiềm năng lớn cho các blockchain được đề cập. Ethereum hiện có giá ether khoảng 1,785 USD, là đồng tiền điện tử lớn thứ hai, còn Solana cũng ghi nhận mức giá SOL quanh 78 USD. Hai mạng lưới này đang chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong tổng tài sản token hóa trên blockchain.
Tokenized equities are one of the clearest examples of blockchain adoption in financial markets today. Three models are emerging: ↳ Wrapper: Token wraps equity held in an SPV (Special Purpose Vehicle). 70%+ of tokenized stocks use this model today.↳ Entitlement: @The_DTCC is… pic.twitter.com/YtLggyHAU7
— Grayscale (@Grayscale) July 10, 2026
Việc các dự án thử nghiệm được quản lý có tạo ra sức hút như token wrapper hay không sẽ ảnh hưởng lớn đến diễn biến tiếp theo. Còn hiện tại, bản đồ của Grayscale cho thấy giá trị đang tiếp tục đổ về một số blockchain trọng điểm.