Cách việc niêm yết công khai thay đổi các công ty crypto

Các công ty crypto đang tham gia vào thị trường chứng khoán đúng lúc nhà đầu tư bắt đầu đặt ra nhiều câu hỏi khó hơn về cách mà các doanh nghiệp này thực sự tạo ra lợi nhuận.

Một công ty crypto lên sàn không thể chỉ dựa vào việc nhiều người dùng, tăng trưởng người dùng hoặc thương hiệu mạnh. Nhà đầu tư trên sàn chứng khoán muốn thấy chất lượng doanh thu, biên lợi nhuận, dự trữ, quản trị, bảo vệ tài sản khách hàng và kết quả khi thị trường yếu đi.

Sự chuyển hướng này đang thay đổi cách ngành crypto bị đánh giá. Các sàn giao dịch, đơn vị phát hành stablecoin, công ty đào coin, cung cấp dịch vụ lưu ký, dữ liệu và các doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin đều được đánh giá theo những tiêu chuẩn của thị trường chứng khoán.

BeInCrypto đã có cuộc trao đổi với Anton Efimenko, Đồng sáng lập kiêm chuyên gia chủ chốt tại 8Blocks; Fernando Lillo Aranda, CMO tại Zoomex; và Federico Variola, CEO của Phemex, về việc IPO và niêm yết đang thay đổi kỳ vọng với các doanh nghiệp crypto ra sao.

Một công ty lên sàn không có nghĩa giá token sẽ tăng

Việc IPO giúp công ty crypto được chú ý nhiều hơn và cũng giúp nhà đầu tư truyền thống dễ theo dõi hơn. Tuy nhiên, cổ đông và người giữ token thường gặp những rủi ro và lợi ích khác biệt.

Anton Efimenko, Đồng sáng lập và chuyên gia tại 8Blocks, cho rằng người nắm giữ token không nên kỳ vọng IPO sẽ giúp giá token tăng ngay lập tức.

“Thật ra, IPO không đem lại điều gì cụ thể cho cộng đồng crypto. Nhiều token không có liên kết trực tiếp với hoạt động kinh doanh của công ty phát hành. Vì vậy, kể cả khi công ty lên sàn và báo lãi cao, giá token cũng chưa chắc tăng lên. Giá token cũng không nhất thiết phải đi theo giá cổ phiếu,” Efimenko nói.

Anh nói thêm: “IPO giúp công ty nổi bật hơn, nhưng không đảm bảo mang lại lợi nhuận cho người giữ token.”

Một cổ phiếu niêm yết đại diện cho quyền sở hữu tại công ty. Trong khi đó, token có thể chỉ đại diện cho quyền truy cập, quyền quản trị, hoạt động mạng lưới hoặc tâm lý thị trường. Những liên hệ này thường khá gián tiếp.

Sự khác biệt này ngày càng quan trọng khi nhiều công ty crypto muốn lên sàn. Nhà đầu tư cần hiểu mình đang mua sức mạnh sinh lời của doanh nghiệp, tiện ích của token, hay chỉ là nắm bắt tâm lý thị trường crypto chung mà thôi.

Việc tiếp cận của tổ chức vẫn phụ thuộc vào chính sách quản lý rủi ro

Việc lên sàn giúp các quỹ hưu trí, ngân hàng, công ty quản lý tài sản dễ tiếp cận thị trường crypto hơn. Một số tổ chức không thể nắm giữ token trực tiếp, nhưng họ có thể mua cổ phiếu từ các sàn giao dịch, công ty đào coin, đơn vị phát hành stablecoin hoặc công ty lưu ký đã niêm yết.

Efimenko cho rằng việc tổ chức có mua được hay không vẫn phụ thuộc vào xếp hạng và quy định nội bộ.

“Các quỹ hưu trí có thể mua cổ phiếu của công ty crypto, nhưng chỉ khi xếp hạng cổ phiếu phù hợp với chính sách đầu tư của quỹ. Đối với các tổ chức tài chính lớn, xếp hạng tài sản là rất quan trọng vì họ không thể mạo hiểm tiền của người gửi,” anh nói.

Nhiều tổ chức vẫn sẽ chọn các tài sản truyền thống với lợi suất thấp hơn, thay vì chạy theo lợi nhuận cao mà rủi ro còn nhiều chưa rõ của crypto.

“Đó là lý do tại sao họ thích đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ với lãi 3% mỗi năm hơn là gửi USDT với lãi 5.5%,” Efimenko chia sẻ.

Các trái phiếu dạng token hóa (tokenized Treasuries) có thể tạo ra một giải pháp dung hòa. Điều này giúp các tổ chức sử dụng hệ thống tài sản số, đồng thời vẫn dựa trên xếp hạng của tài sản gốc là trái phiếu chính phủ.

“Nhưng khi trái phiếu kho bạc được token hóa, các quỹ hưu trí có thể đưa chúng vào bảng cân đối kế toán dựa trên xếp hạng của trái phiếu gốc,” anh bổ sung thêm.

Các sàn giao dịch và đơn vị phát hành stablecoin dễ được thị trường chấp nhận nhất

Các chuyên gia đều đánh giá cao triển vọng của sàn giao dịch và công ty phát hành stablecoin khi niêm yết công khai.

Fernando Lillo Aranda, CMO tại Zoomex, nhận định rằng các công ty stablecoin có vị thế mạnh nhất vì doanh thu của họ có thể mang tính lặp lại cao hơn và ít phụ thuộc vào khối lượng giao dịch hơn.

“Hạ tầng stablecoin là lĩnh vực an toàn và vững chắc nhất. Mô hình này hưởng lợi từ hiệu ứng mạng lưới, lợi thế từ việc giữ tiền (float), mở rộng thanh toán và dần dần trở thành hạ tầng tài chính thay vì chỉ là các doanh nghiệp thuần crypto. Doanh thu có thể ổn định hơn và ít phụ thuộc vào chu kỳ giao dịch hơn,” Aranda nhận xét.

Các công ty phát hành stablecoin có thể hưởng lợi từ nguồn thu dự trữ, mở rộng dịch vụ thanh toán và tiếp cận được nhiều tổ chức hơn. Tuy nhiên, thách thức lớn là về việc minh bạch dự trữ, quy định pháp lý và rủi ro tập trung.

Các sàn giao dịch cũng vẫn nằm trong top các doanh nghiệp crypto mạnh nhất nếu vận hành bài bản. Họ là cầu nối gần gũi nhất với người dùng, thanh khoản và hoạt động giao dịch.

“Sàn giao dịch có khả năng tạo tiền mặt tốt nhất khi vận hành hiệu quả. Họ vẫn tận dụng tối đa sự chú ý và thanh khoản tốt hơn đa số các doanh nghiệp crypto. Các sàn tốt nhất còn phát triển thêm nhiều mảng như lưu ký, thẻ, cho vay, staking, thanh toán, launchpad hay môi giới. Tuy nhiên, thách thức lớn là theo chu kỳ thị trường và cạnh tranh phí ngày càng gay gắt,” Aranda bổ sung.

Federico Variola, CEO của Phemex, cũng đánh giá cao sàn giao dịch và công ty phát hành stablecoin khi lên sàn.

“Mô hình mạnh nhất trên thị trường công khai chắc chắn là sàn giao dịch và cả các công ty phát hành stablecoin. Các mô hình kinh doanh khác sẽ gặp nhiều giới hạn nhất định, có thể do mô hình kinh doanh hoặc tính mùa vụ trong doanh thu,” Variola nhận định.

Anh nói thêm: “Các sàn giao dịch và công ty stablecoin thường có nền tảng doanh thu ổn định hơn, tiềm năng tăng trưởng cũng cao hơn, đặc biệt là đối với các sàn.”

Các sàn giao dịch vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro như biến động thị trường, áp lực giảm phí giao dịch, quy định ngặt nghèo và niềm tin người dùng. Tuy nhiên, nếu so với nhiều mô hình doanh nghiệp crypto khác, mô hình doanh thu của sàn vẫn dễ được nhà đầu tư đại chúng hiểu hơn.

Những doanh nghiệp hạ tầng ít nổi bật có thể bền vững hơn

Một số doanh nghiệp crypto tốt nhất trên thị trường đại chúng lại ít khi được các nhà đầu tư nhỏ lẻ chú ý.

Aranda cho rằng các đơn vị cung cấp dịch vụ lưu ký, dịch vụ thị trường, phân tích, dữ liệu và tuân thủ quy định là các nhóm quan trọng trong dài hạn. Các công ty này cung cấp lớp vận hành cần thiết để các tổ chức vững lòng đầu tư vốn vào tài sản kỹ thuật số.

“Dịch vụ lưu ký và hạ tầng thị trường là một lĩnh vực âm thầm nhưng rất mạnh. Các tổ chức khi tham gia vào tài sản số sẽ cần tới các lớp lưu ký, báo cáo, thanh toán, tuân thủ và thực thi. Lĩnh vực này thường giống như hạ tầng tài chính truyền thống hơn là những khoản đầu tư mạo hiểm vào crypto,” Aranda chia sẻ.

Những công ty này có thể hưởng lợi từ việc ứng dụng tài sản số mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào giá token. Doanh thu của họ có thể đến từ hợp đồng doanh nghiệp, công cụ báo cáo, hệ thống giám sát và dịch vụ tuân thủ quy định.

Các công ty đào coin và nắm giữ Bitcoin gặp thách thức lớn khi chu kỳ thay đổi

Các công ty đào coin và doanh nghiệp nắm giữ kho Bitcoin thường thu hút chú ý nhờ mang lại cơ hội tiếp cận Bitcoin trên thị trường công khai. Điều này phù hợp với những nhà đầu tư cổ phiếu muốn hưởng lợi từ biến động của Bitcoin mà không cần mua tài sản này trực tiếp.

Tuy nhiên, điểm yếu của họ là phụ thuộc nhiều vào chu kỳ thị trường.

Aranda cho biết các công ty đào coin vẫn đối mặt với rủi ro từ giá điện, chi phí phần cứng và bản chất kinh tế giống hàng hóa.

“Các công ty đào coin. Thị trường cổ phiếu yêu thích biến động của Bitcoin, nhưng ngành đào coin vẫn chịu ảnh hưởng bởi chi phí năng lượng, chu kỳ phần cứng và bản chất kinh tế kiểu hàng hóa – trừ khi họ tích hợp theo chiều dọc toàn bộ chuỗi giá trị,” ông nói.

Các công ty chuyên lưu trữ Bitcoin lại có vấn đề khác. Họ có thể huy động vốn dựa trên việc nắm giữ Bitcoin – đặc biệt khi thị trường tăng giá – nhưng theo thời gian, giá trị vận hành của họ sẽ khó duy trì và bảo vệ hơn.

“Các công ty lưu trữ Bitcoin rất mạnh về khả năng huy động vốn và thu hút tài sản BTC qua thị trường cổ phiếu, nhưng việc bảo vệ hoạt động kinh doanh sẽ ngày càng khó hơn. Dần dần, họ có nguy cơ chỉ còn được coi là các phương tiện tích trữ có đòn bẩy, thay vì là doanh nghiệp hoạt động thực thụ,” Aranda chia sẻ thêm.

Variola nhận định rằng các công ty lưu trữ, đào coin và các doanh nghiệp nhạy cảm với biến động thị trường sẽ chịu áp lực lớn hơn nếu giá crypto giảm.

“Tôi nghĩ nhóm công ty lưu trữ đặc biệt sẽ chịu áp lực rất lớn nếu thị trường chuyển sang xu hướng giảm. Điều tương tự cũng đúng với các công ty đào coin và những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào biến động thị trường,” ông nhận xét.

Những doanh nghiệp này có thể vẫn thu hút trong các chu kỳ tăng giá mạnh của Bitcoin. Tuy nhiên, các nhà đầu tư công chúng vẫn sẽ đặt câu hỏi liệu họ có thể tạo ra giá trị gì ngoài việc nắm giữ hoặc đào thêm Bitcoin hay không.

Tóm lại, kỷ nguyên lên sàn của crypto sẽ ưu ái những doanh nghiệp biết cách giải thích mô hình kinh doanh của mình bằng ngôn ngữ tài chính rõ ràng. Những ai chỉ dựa vào sự phấn khích của thị trường sẽ phải đối mặt với sự lựa chọn khắt khe hơn từ nhà đầu tư.