Gần 1,700 nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Anh đã kiện Binance và nhà sáng lập Changpeng Zhao (CZ) tại Tòa án Tối cao London, yêu cầu bồi thường ít nhất 150 triệu bảng Anh (200 triệu USD) vì cho rằng họ đã bị bán các sản phẩm phái sinh tiền mã hóa một cách trái phép.
Những người đứng đơn kiện cho rằng sàn giao dịch này đã quảng bá các sản phẩm đòn bẩy rủi ro cao đến các nhà giao dịch nhỏ lẻ từ cuối năm 2019 mà không được cấp phép đầy đủ. Một số người cho biết họ đã mất hàng chục ngàn bảng Anh khi giao dịch của họ bị thua lỗ.
Vụ kiện này vượt ra ngoài phạm vi một sàn giao dịch duy nhất. Nó đặt lại một câu hỏi mà thị trường crypto từ lâu vẫn chưa giải quyết: Khi một nền tảng không được cấp phép bán các sản phẩm rủi ro cao, ai sẽ là người gánh chịu tổn thất, sàn hay nhà đầu tư nhỏ lẻ? Đây là điểm yếu mà cơ chế quản lý crypto tại Anh vẫn chưa xử lý triệt để.
Cơ quan Quản lý Tài chính Anh (FCA) đã cấm các sản phẩm phái sinh crypto cho nhà đầu tư nhỏ lẻ từ tháng 01/2021, do lo ngại mức biến động lớn và nguy cơ mất trắng cao. FCA ước tính lệnh cấm này giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ tránh được khoảng 53 triệu bảng Anh (70 triệu USD) thiệt hại.
Các nguyên đơn cho rằng Binance đã vẫn quảng bá và cung cấp những sản phẩm này sau lệnh cấm, vi phạm Đạo luật Dịch vụ và Thị trường Tài chính.
Đạo luật đó có thể còn quan trọng hơn bất kỳ cảnh báo rủi ro nào. Theo quy định, các giao dịch do một tổ chức chưa được cấp phép thực hiện có thể bị coi là không có hiệu lực pháp lý, nghĩa là khách hàng có quyền đòi lại tiền vốn và số tiền đã mất.
Câu hỏi lớn nhất là liệu việc “khách hàng tự chịu trách nhiệm” có còn hợp lý khi bên bán lại vi phạm luật pháp. Anh quốc đã từng yêu cầu Binance tái cấu trúc để tuân thủ quy định quảng bá tài chính tại Anh vào năm 2023.
Những người ủng hộ giao dịch mở cho rằng người trưởng thành tự nguyện tham gia giao dịch đòn bẩy đã được cảnh báo đầy đủ về rủi ro. Nhưng phía chỉ trích lại lập luận, một bên bán không có giấy phép thì không thể trốn tránh trách nhiệm chỉ bằng các cảnh báo rủi ro với khách hàng.
Binance tuyên bố sẽ kiên quyết tự bảo vệ trước các cáo buộc. Đại diện sàn nói với Reuters rằng sàn luôn tuân thủ nghĩa vụ pháp lý.
“Binance luôn cam kết bảo vệ quyền lợi của người dùng và hoạt động đúng theo khuôn khổ pháp luật.”
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất
Các cáo buộc lần này rất giống những sự kiện trước đó. Năm 2023, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cũng từng truy tố Binance và CZ vì điều hành một sàn giao dịch phái sinh bất hợp pháp trên lãnh thổ Mỹ.
Các cơ quan quản lý đã chỉ ra rằng Binance chủ động nhắm đến người dùng Mỹ dù trước đó khẳng định đã chặn họ. Vài tháng sau, cả Binance và CZ đều nhận tội và đồng ý nộp phạt 4.3 tỷ USD – mức phạt lớn nhất từng thấy trong lĩnh vực crypto.
Đơn kiện tại London nêu tên Binance Holdings đăng ký tại quần đảo Cayman, Nest Exchange ở UAE, cùng với các nhà điều hành chưa được tiết lộ danh tính.
CZ, người được ân xá tại Mỹ vào năm ngoái, cũng bị nêu đích danh. Tuy nhiên, cấu trúc pháp lý này có thể khiến việc thi hành phán quyết của tòa tại Anh trở nên rất khó khăn.
Thời điểm kiện tụng cũng khá nhạy cảm, khi Binance vừa rút khỏi thị trường châu Âu sau khi thất bại xin giấy phép EU, hiện chỉ còn được cấp phép hoạt động chính ở UAE.
Nếu tòa án tuyên các giao dịch này vô hiệu hóa, nguyên tắc “khách hàng tự chịu rủi ro” sẽ không còn bảo vệ được các sàn lỡ bán sản phẩm không phép. Tiền lệ này có thể lan rộng ra ngoài nước Anh.
Đối với một lĩnh vực vốn dựa vào nguyên tắc “caveat emptor” – khách hàng tự chịu rủi ro, đây thực sự là một bản án lớn, dù việc bồi thường có thể kéo dài nhiều năm.