Giấy phép dầu mỏ của Iran khiến giá dầu thô giảm: Lạm phát có theo sau không?

Bộ Tài chính Mỹ đã cấp phép dầu mỏ cho Iran, cho phép nước này sản xuất, bán và xuất khẩu dầu thô trong 60 ngày. Giá dầu thô giảm khi các nhà giao dịch cho rằng sẽ có thêm nguồn cung mới và yếu tố rủi ro chiến tranh đang suy yếu. Như vậy, dầu thô của Iran có thể tiếp cận lại các khách hàng lớn lần đầu tiên kể từ khi Washington tái áp đặt các lệnh trừng phạt năm 2018.

Động thái này đã chấm dứt bốn tháng chiến sự khiến eo biển Hormuz bị tê liệt và đẩy giá dầu tăng vọt. Đối với các thị trường, điều được quan tâm hơn cả là giá năng lượng rẻ sẽ ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát và nền kinh tế toàn cầu.

Giá dầu giảm khi giấy phép dầu Iran có hiệu lực

Bộ Tài chính Mỹ đã cấp phép cho phép bán dầu, hóa dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Iran đến ngày 21/08/2026. Giấy phép trước đó vào tháng 03 chỉ áp dụng cho các lô hàng đã lên tàu, còn lần này là lần mở cửa lớn nhất trong nhiều năm qua.

Thị trường dầu phản ứng ngay lập tức. Giá Brent giảm hơn 3% xuống khoảng 77 USD/thùng, còn WTI cũng lùi về gần 74 USD/thùng. Đợt giảm này tiếp nối xu hướng giảm kéo dài cả tháng qua nhờ các căng thẳng được xoa dịu.

Lượng cung được giải phóng không hề nhỏ. Trước khi bị hải quân Mỹ phong tỏa vào tháng 04, Iran xuất khẩu hơn 1.5 triệu thùng/ngày. Đến tháng 05, con số này giảm còn khoảng 260,000 thùng/ngày. Chủ yếu tập trung cho các nhà máy lọc dầu Trung Quốc, và giờ đây lệnh phong tỏa được gỡ bỏ, dầu Iran sẽ chảy sang thị trường trở lại.

Việc tăng xuất khẩu sẽ diễn ra từ từ vì các vấn đề về vận chuyển, bảo hiểm và niềm tin từ người mua cần thời gian khôi phục. Tuy nhiên, động thái này đã giúp giá dầu hạ nhiệt sau đợt tăng vọt đầu năm từng đẩy Brent lên tới 118 USD và làm dấy lên nỗi lo thiếu cung vượt kiểm soát.

Van xả áp cho kinh tế toàn cầu

Giá dầu rẻ giống như một cú giảm thuế cho các nước nhập khẩu năng lượng. Eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn thế giới, phần lớn chuyển đến châu Á.

Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ giảm được chi phí nhiên liệu, nhờ đó ngân sách gia đình và chi phí doanh nghiệp bớt áp lực hơn.

Giá bán lẻ xăng, dầu và chi phí sưởi giảm ngay, hỗ trợ sức mua của người tiêu dùng. Các quốc gia mới nổi nhập khẩu năng lượng cũng sẽ giảm gánh nặng hóa đơn và đỡ áp lực tỷ giá nội tệ.

Ở chiều ngược lại, các nước xuất khẩu sẽ chịu ảnh hưởng. Các nhà sản xuất vùng Vịnh và Nga sẽ thu về ít tiền hơn cho mỗi thùng dầu, trong khi Iran khôi phục được nguồn thu lớn. OPEC+ có thể sẽ cân nhắc cắt giảm sản lượng để giữ giá.

Tác động rõ rệt nhất là đến lạm phát. Giá tiêu dùng tại Mỹ đã tăng 4.2% trong tháng 05, cao nhất ba năm, còn giá năng lượng tăng tận 23.5%. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ lãi suất ở mức 3.50% đến 3.75% trong ngày 17/06.

Dự báo mới của Fed cho thấy khả năng sẽ tăng lãi suất, thay vì giảm, trong năm nay.

Chính vì thế, giấy phép dầu Iran đang rất quan trọng. Năng lượng là nguyên nhân lớn nhất đẩy giá tăng, nên dầu thô rẻ chính là cách nhanh nhất để làm dịu lạm phát nhảy vọt trong tháng 05.

Thị trường giờ đây sẽ chú ý đến động thái giảm lãi suất và các kì vọng về lạm phát có chuyển hướng ôn hòa hay không.

Thị trường chứng khoán luân chuyển khi kì vọng lạm phát hạ nhiệt

Các chỉ số chứng khoán đều tăng nhờ căng thẳng hạ nhiệt. Cổ phiếu Mỹ tăng mạnh và liên tục lậpđỉnh mới trong tháng 06, chỉ số S&P 500 có thời điểm vượt 7,500 điểm còn Dow Jones cũng cán mốc 51,000 điểm.

Tuy nhiên, các nhóm ngành lại có diễn biến khác nhau. Cổ phiếu năng lượng giảm khi các công ty dầu khí lớn mất giá theo đà lao dốc của dầu thô.

Các hãng hàng không, vận tải biển và nhóm tiêu dùng đã hưởng lợi nhờ giá nhiên liệu rẻ hơn.

Nhóm cổ phiếu chu kỳ và chỉ số Dow tăng trưởng mạnh, trong khi nhóm công nghệ nhạy cảm với lãi suất lại biến động do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu “diều hâu”.

Điều này có ý nghĩa gì với Bitcoin và các tài sản rủi ro

Thị trường crypto hiện đang ở ngã rẽ quan trọng. Giá Bitcoin (BTC) dao động quanh mốc 64,499 USD, sau khi có lúc vượt ngưỡng 65,000 USD nhờ hiệu ứng từ JD Vance và MicroStrategy vào thứ Hai.

Tuy nhiên, giá đã giảm từ vùng 67,000 USD kể từ sau cuộc họp Fed nghiêng về chính sách “diều hâu”. Giá dầu giảm hỗ trợ khẩu vị rủi ro, nhưng lãi suất cao kéo dài lại gây khó khăn cho nhóm tài sản này.

Sự “thở phào” này có thể chỉ mang tính tạm thời. Giấy phép sẽ hết hạn vào ngày 21/08/2024 và nếu không có thỏa thuận, giá dầu có thể bật tăng trở lại do yếu tố chiến tranh.

BREAKING: The US has issued Iran a general oil-related license allowing the production, delivery, and sale of Iranian-origin oil, petrochemical, and petroleum products through August 21st.Iranian oil is officially returning to global markets for the first time since 2018.

— The Kobeissi Letter (@KobeissiLetter) June 22, 2026

Sản lượng xuất khẩu thực tế và quyết định từ OPEC+ sẽ quyết định liệu xu hướng này có kéo dài hay không. Trước mắt, dầu rẻ đang giúp môi trường vĩ mô bớt căng thẳng phần nào, mặc dù Fed vẫn chưa “nới tay”.