Chiến tranh tại Iran gây ra khủng hoảng nguồn cung nhôm ở vùng Vịnh

Emirates Global Aluminium (EGA), nhà sản xuất nhôm lớn nhất Trung Đông, đã phải tạm dừng một số hợp đồng cung ứng của mình.

Theo Bloomberg, điều này xảy ra sau khi các tên lửa và máy bay không người lái của Iran tấn công và gây thiệt hại cho nhà máy luyện nhôm chủ lực của EGA tại Al Taweelah vào ngày 28/03/2026.

Khủng hoảng nhôm tại vùng Vịnh ngày càng nghiêm trọng

Force majeure là một thuật ngữ pháp lý xuất phát từ tiếng Pháp, có nghĩa là “sức mạnh vượt trội”, dùng để nói về những sự kiện bất ngờ, bất khả kháng nằm ngoài khả năng kiểm soát như chiến tranh, thiên tai hoặc dịch bệnh khiến một bên không thể thực hiện hợp đồng.

Khi một công ty “tuyên bố force majeure”, tức là họ nói với khách hàng rằng: “Đã xảy ra một sự cố nghiêm trọng hoàn toàn ngoài dự đoán và kiểm soát, nên chúng tôi không thể thực hiện đúng cam kết hợp đồng và không nên bị chịu trách nhiệm pháp lý vì điều đó.”

“Việc áp dụng force majeure với một số hợp đồng đã được nêu rõ trong các tài liệu mà Bloomberg News có được,” theo báo cáo của hãng tin này.

Nhà máy Al Taweelah nằm trong Khu kinh tế Khalifa của Abu Dhabi và là một trong những nhà máy luyện nhôm lớn nhất thế giới. Theo EGA, vụ tấn công của Iran đã gây thiệt hại nghiêm trọng và có thể mất tới 12 tháng để sửa chữa.

Điều này báo hiệu gián đoạn kéo dài với một cơ sở đã sản xuất tới 1.6 triệu tấn kim loại đúc vào năm 2025. Cuộc tấn công này diễn ra nhằm trả đũa các vụ tấn công của Mỹ và Israel vào hạ tầng công nghiệp của Iran.

“Kim loại đã bị đông cứng bên trong các mạch luyện, gây thiệt hại đáng kể. Công ty dự kiến thời gian khôi phục có thể kéo dài tới 12 tháng,” theo Drop Site đưa tin. 

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất ngay khi xảy ra

Không chỉ riêng EGA bị ảnh hưởng. Aluminium Bahrain (Alba) cũng đã phải tạm ngừng ba dây chuyền luyện nhôm từ đầu tháng 03/2026 sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa khiến các chuyến hàng bị gián đoạn. Alba cũng là mục tiêu của các cuộc tấn công từ Iran.

Trong khi đó, Qatalum của Qatar cũng buộc phải ngừng hoạt động vào tháng 03/2026 khi QatarEnergy phải dừng sản xuất LNG sau những cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng. Các nhà sản xuất tại vùng Vịnh chiếm khoảng 9% sản lượng nhôm sơ cấp toàn cầu.

“Nhôm được sử dụng trong mọi lĩnh vực từ máy bay, bao bì thực phẩm cho đến các tấm pin năng lượng mặt trời, nên những gián đoạn này lan rộng vượt xa thị trường kim loại. Giờ đây không chỉ là khủng hoảng năng lượng mà còn là khủng hoảng công nghiệp,” theo Global Markets Investor nhận định.

Tại sao vấn đề này quan trọng hơn cả thị trường hàng hóa

Theo ước tính từ Wood Mackenzie, xung đột tại Trung Đông có thể làm mất đi 3 đến 3.5 triệu tấn nhôm trong năm 2026 từ tổng sản lượng toàn cầu chưa đến 74 triệu tấn vào năm ngoái. Giá nhôm trên Sở giao dịch kim loại London (LME) đã tăng vọt lên trên 3,500 USD mỗi tấn, tiệm cận mức cao nhất 4 năm trở lại đây.

Goldman Sachs cảnh báo giá nhôm có thể lên tới 3,600 USD nếu tình trạng giảm sản lượng trong khu vực tiếp tục, trong khi các nhà phân tích của Kpler cho rằng nếu căng thẳng leo thang, giá còn có thể chạm 4,000 USD/tấn.

Viện Chiến tranh Hiện đại West Point coi nhôm là “vật liệu nền tảng” cho công nghiệp quốc phòng cũng như hạ tầng sản xuất, đồng thời lưu ý Mỹ phải nhập khẩu tới 22% lượng nhôm từ khu vực Trung Đông. Lượng tồn kho tại các kho của LME đã giảm gần 60% kể từ tháng 05/2026, khiến nguồn cung dự phòng gần như không còn.

Với nền kinh tế toàn cầu đang loay hoay đối phó với giá dầu tăng, vận chuyển hàng hóa bị gián đoạn và nhiều khó khăn liên quan đến căng thẳng Iran, cuộc khủng hoảng nhôm lại càng khiến áp lực lạm phát gia tăng. Nguồn cung nhôm khan hiếm sẽ đội giá chi phí trong các ngành từ hàng không cho tới sản xuất ô tô — những lĩnh vực vốn phụ thuộc vào nguồn nhôm chất lượng cao từ vùng Vịnh.

Trong khi các cuộc thảo luận vẫn tiếp diễn, tất cả đều đang đổ dồn sự chú ý vào việc liệu lệnh ngừng bắn có được duy trì hay không và eo biển Hormuz có mở cửa hoàn toàn trở lại. Kết quả sẽ quyết định mức thiếu hụt nhôm sẽ còn tăng đến đâu và giá sẽ tăng như thế nào trong những tháng tới.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các chuyên gia và phóng viên chia sẻ góc nhìn chuyên sâu