Iran có thể thu phí eo biển Hormuz bằng stablecoin, không phải Bitcoin

Iran yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử từ các tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ông Hamid Hosseini – người phát ngôn của Hiệp hội xuất khẩu dầu, khí và các sản phẩm hóa dầu Iran – đặc biệt nhắc đến Bitcoin (BTC) trong một tuyên bố gần đây.

Tuy vậy, Chainalysis cho rằng stablecoin mới là công cụ chính được sử dụng, phù hợp với cách mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thường triển khai các hoạt động tài chính trước đây.

Stablecoin phù hợp với phương thức của Iran

Chainalysis nhận định rằng stablecoin, chứ không phải BTC, nhiều khả năng sẽ được IRGC sử dụng để thu phí các tàu chở dầu. Công ty này cũng chỉ ra rằng chính quyền Iran từ lâu đã ưu tiên sử dụng các token được neo giá theo đồng đô la Mỹ trong suốt những năm giao dịch bất hợp pháp trước đây.

Lý do rất đơn giản: Stablecoin neo theo USD sẽ giúp giữ được giá trị tốt hơn BTC. Đồng rial của Iran đã mất đi rất nhiều giá trị so với đồng đô la Mỹ, vì vậy tính ổn định giá là rất cần thiết đối với khoản thu lớn từ hoạt động thương mại.

Bitcoin thường xuyên biến động mạnh, khiến doanh thu thu phí có nguy cơ bị thua lỗ bất ngờ trong thời gian từ lúc thu đến khi chuyển đổi.

“Chính quyền đã tận dụng stablecoin nhờ việc chúng được đảm bảo giá trị bằng đồng đô la Mỹ, giúp giữ ổn định tài sản và cung cấp thanh khoản cần thiết cho giao dịch quy mô lớn,” báo cáo của Chainalysis cho biết. “Ngược lại, Bitcoin lại thường xuyên biến động giá.”

Chainalysis cũng lưu ý rằng IRGC từng dựa vào stablecoin trong nhiều hoạt động như bán dầu, mua vũ khí và tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm. Trong khi đó, Bitcoin lại được sử dụng cho các mục đích khác trong hệ sinh thái tiền điện tử tại Iran.

Báo cáo này chủ yếu liên kết việc sử dụng Bitcoin với các nhóm hacker tại Iran – những người vận hành các chiến dịch tấn công lừa đảo và các hoạt động xấu khác. Đây là mục đích hoàn toàn khác so với việc thu phí vận chuyển quy mô lớn qua các tuyến thương mại.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất

Hàng tỷ USD đã được chuyển lên blockchain

Quy mô hoạt động tiền điện tử của IRGC hiện tại cho thấy vì sao stablecoin có thể sẽ được lựa chọn hàng đầu. Chainalysis ước tính các ví tiền số liên quan đến IRGC đã nhận hơn 2 tỷ USD trong năm 2024.

Con số này đã vượt mốc 3 tỷ USD trong năm 2025, chiếm khoảng một nửa tổng quy mô thị trường tiền điện tử của Iran vào quý cuối cùng của năm.

Tuy vậy, những con số này chỉ là ước tính ở mức tối thiểu. Báo cáo chỉ thống kê các địa chỉ đã bị chỉ đích danh bởi OFAC cùng danh sách phong tỏa của Cục phòng chống tài trợ khủng bố Israel. Toàn bộ mạng lưới các công ty bình phong và ví trung gian có quy mô còn lớn hơn nhiều.

Trước khi đóng cửa, eo biển Hormuz xử lý khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày – tương đương gần 20% tổng sản lượng dầu vận chuyển trên biển toàn cầu. Nếu chỉ thu phí 1 USD mỗi thùng, lượng phí thu được từ một phần sản lượng hiện tại đã có thể lên tới hàng tỷ USD mỗi năm. Trong trường hợp này, stablecoin đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tốc độ xử lý và tính thanh khoản.

“Những chuyến chở dầu này có thể mang lại nguồn thu cực kỳ cần thiết cho chính quyền, đặc biệt trong bối cảnh Iran đang đối mặt với nguy cơ lớn nhất trong nhiều thập kỷ,” Chainalysis chia sẻ.

Tuy nhiên, stablecoin cũng mang đến rủi ro riêng cho Tehran. Không giống như BTC, các nhà phát hành stablecoin hoàn toàn có khả năng đóng băng số dư trong các ví bị chỉ định. Chainalysis cho rằng đây sẽ là điểm can thiệp quan trọng để các nhà quản lý và cơ quan chức năng ngăn chặn nếu chương trình thu phí bằng stablecoin được triển khai.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các chuyên gia và nhà báo phân tích sâu hơn về tin tức