Cuộc chiến của Nga với Telegram gặp phản tác dụng hài hước, theo lời Pavel Durov

Chiến dịch chặn Telegram và hạn chế sử dụng VPN của Nga đã gây ra sự cố ngân hàng toàn quốc vào ngày 03/04/2026, khiến giao dịch bằng thẻ, rút tiền tại ATM và chuyển khoản điện tử bị gián đoạn trên khắp cả nước.

Nhà sáng lập Telegram, Pavel Durov, cho biết ứng dụng này vẫn có 65 triệu người dùng hoạt động hàng ngày tại Nga, dù đã bị cấm hoàn toàn.

Kiểm duyệt gây tác dụng ngược đối với hạ tầng tài chính của Nga

Theo The Moscow Times, các ngân hàng Sberbank, VTB và T-Bank đều báo cáo về sự cố hệ thống xảy ra trên diện rộng vào ngày 03/04/2026.

Các máy quét thẻ gặp lỗi, ATM ngừng trả tiền mặt và ứng dụng ngân hàng trên điện thoại không thể truy cập suốt nhiều giờ liền.

Ông Fyodor Muzalevsky, giám đốc công nghệ của công ty an ninh mạng RTM Group, nói với báo chí rằng việc chặn VPN có thể đã góp phần gây ra sự cố này.

Báo cáo ban đầu cho thấy các địa chỉ IP liên quan đến hạ tầng ngân hàng đã bị chặn nhầm một cách không chính xác.

Tại Moscow, hệ thống tàu điện ngầm cho phép người dân đi qua cổng kiểm soát miễn phí. Nhiều cửa hàng và điểm vui chơi công cộng, kể cả ít nhất một sở thú, đã chuyển sang chỉ nhận thanh toán bằng tiền mặt.

Telegram vẫn giữ vững vị thế dù bị chặn hoàn toàn

Cơ quan quản lý Internet của Nga, Roskomnadzor, bắt đầu giới hạn tốc độ sử dụng Telegram từ tháng 02/2026, đồng thời áp dụng lệnh chặn toàn quốc khoảng ngày 01/04/2026.

Chính phủ muốn người dùng chuyển sang dùng MAX, một ứng dụng nhắn tin do nhà nước Nga hậu thuẫn thuộc sở hữu của công ty con của Gazprom.

Tuy nhiên, dữ liệu Durov cung cấp cho thấy kế hoạch này đang thất bại.

“Để nói chính xác, có hơn 50 triệu người Nga gửi ít nhất một tin nhắn mỗi ngày, tổng cộng 65 triệu người sử dụng Telegram hàng ngày tại Nga dù bị cấm,” Pavel Durov viết.

Trước khi có lệnh hạn chế, Telegram ước tính có khoảng 96 triệu người dùng ở Nga, theo Trung tâm Carnegie về Hòa bình Quốc tế.

Ứng dụng này là nguồn tin tức và liên lạc chính, thậm chí còn dùng làm kênh điều phối quân sự cho binh sĩ Nga tại Ukraine.

Việc sử dụng VPN tăng mạnh khi chính quyền Kremlin siết chặt kiểm soát

Bộ Phát triển Số của Nga đã yêu cầu các nền tảng trực tuyến lớn phải chặn người dùng VPN trước ngày 15/04/2026. Dự thảo luật mới còn đưa ra mức phạt lên tới 30,000 rúp cho cá nhân nào sử dụng VPN không được phép.

Tính đến tháng 01/2026, Roskomnadzor đã hạn chế hơn 400 dịch vụ VPN, tăng 70% so với mùa thu 2025.

Dù vậy, việc sử dụng VPN ở Nga vẫn tiếp tục tăng. Cơ quan chức năng tại 83 khu vực trên toàn quốc đã từng tạm ngừng truy cập internet di động ít nhất một lần kể từ tháng 05/2025, thường chỉ cho phép truy cập những website nằm trong danh sách “trắng” do chính phủ chọn.

Những biện pháp này khiến việc dùng VPN trở thành lựa chọn hàng ngày đối với hàng triệu người.

Sự cố hệ thống ngân hàng ngày 03/04/2026 cho thấy mặt trái của việc kiểm soát internet quá mạnh tay.

Chính phủ Moscow có thể sẽ thay đổi cách tiếp cận hoặc tiếp tục siết chặt hơn nữa trước thời hạn 15/04/2026. Quyết định này có thể định hình giai đoạn tiếp theo trong cuộc căng thẳng kỹ thuật số hiện nay.